IV SA/Po 433/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-19
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Ewa Makosz-Frymus, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, w szczególności czy orzeczenia lekarskie były wystarczająco uzasadnione i czy organ odwoławczy podjął odpowiednie kroki w celu uzupełnienia materiału dowodowego w obliczu wątpliwości co do związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzeczenia lekarskie były ogólnikowe i nieprzekonujące, a organ odwoławczy, mimo stwierdzenia narażenia na chrom, nie podjął czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego. W związku z tym, oba organy nie wypełniły obowiązku szczegółowego opisania cech obrazu chorobowego wykluczających zawodową etiologię choroby.Stan faktyczny
Skarżący S. K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (alergicznego kontaktowego zapalenia skóry i grzybicy skóry) związanej z jego wieloletnią pracą jako garbarz. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na brak związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy. Skarżący kwestionował rzetelność tych orzeczeń i wskazywał na ukrywanie przez pracodawcę narażenia na szkodliwe substancje, w tym chrom.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...]. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], działając na podstawie art. 104 §1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 1998 r., nr 90 poz. 575 ze zm., dalej ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u S. K. W uzasadnieniu napisano, że zainteresowany w okresie od 15 listopada 1979 r. do 31 stycznia 2006 r. pracował jako garbarz oddziału garbunkowego w [...] (dalej jako Zakład) wykonując następujące czynności: bębnowe płukanie skór w wodzie, czynności związane z cyplowaniem skór na oddziale wykańczalni, garbowanie garbnikami roślinnymi, maszynowe struganie skór. Ponadto w latach [...] pełnił obowiązki brygadzisty pracującego przy obsłudze garbowania dynamicznego skór. W trakcie zatrudnienia narażony był na wiele czynników chemicznych, a przede wszystkim na dwuchromian potasu, kwas solny, kwas siarkowy, kwas mrówkowy, dwusiarczan glinu oraz środki pleśnio-bójcze. Dodatkowo w zgłoszeniu choroby zawodowej wskazano na nadmierną wilgotność panującą w środowisku pracy. Według relacji zainteresowanego od 1979 r. występują zmiany skórne zlokalizowane na kończynach górnych i dolnych, a od 3-4 lat zmiany o charakterze zaniku płytek paznokciowych. Wymienione zmiany dały podstawy zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Według zainteresowanego w 1980 r. były prowadzone czynności w sprawie choroby zawodowej, jednak poza dokumentem mówiącym o przeciwwskazaniach do zatrudnienia w kontakcie z chromem, a wystawionym w dniu [...] 1980 r. przez Specjalistyczny Przemysłowy Zakład Opieki Zdrowotnej Poradnię Chorób Zawodowych Skóry w Poznaniu, brak jest jakichkolwiek informacji na ten temat w archiwach. Zainteresowany został przesunięty do pracy bez styczności z chromem. Według oświadczenia zakładu pracy zainteresowany nie wykonywał prac w kontakcie z chromem, a kolejne badania okresowe nie wykazywały przeciwwskazań do pracy na stanowisku garbarza. Zainteresowany został zbadany w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu - Ośrodek w [...] - które wydało orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dalej wskazano w uzasadnieniu, że na skutek złożenia przez zainteresowanego wniosku o przeprowadzenie ponownego badania Instytut Medycyny Pracy w Łodzi orzeczeniem lekarskim nr [...] również orzekł o braku podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej określonej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Wyniki badania mykologicznego i zeskrobin z płytek paznokciowych rąk i stóp, zarówno badania bezpośredniego jak i hodowli wypadły ujemnie, nie dając podstawy do rozpoznania choroby zawodowej grzybicy skóry, wymienionej w pozycji 18.5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115, dalej jako rozporządzenie w sprawach chorób zawodowych). Mając na uwadze długoletnie narażenie jedna i druga jednostka orzecznicza wykonała badania alergologiczne w tym testy naskórkowe ze standardem europejskim oraz zestawem barwników, które wypadło ujemnie, co również nie dało podstaw do rozpoznania zawodowego kontaktowego zapalenia skóry wymienionego w pozycji 18.1 załącznika do rozporządzenia w sprawach chorób zawodowych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył zainteresowany wskazując, że organ I instancji nie dopatrzył się żadnych faktów, które by przemawiały na Jego korzyść. Zakład zrobił wszystko, aby organ I instancji wprowadzić w błąd. Stwierdzenie Zakładu, że odwołujący się nigdy nie miał styczności ze związkami chromu jest kłamstwem. Badania w Poradni Chorób Zawodowych Skóry Przychodni Przemysłowej dla m. Poznania i woj. poznańskiego stwierdziły (zaświadczenie z [...] 1979 r.), że przeprowadzone testy wypadły dodatnio a związek przyczynowy z pracą jest możliwy. Zakład, tak jak i inne zakłady posiada karty pracy, raporty produkcyjne, karty technologiczne, faktury zakupu środków produkcji oraz odzieży ochronnej i szczegółową dokumentację wewnętrzną, na podstawie której wydawano pracownikom środki do produkcji jak również odzież ochronną. Ww. dokumentacja dałaby prawdziwy obraz całości produkcji i warunków pracy. Odwołujący się rozpoczął pracę jako młody, zdrowy człowiek, przy czym Zakład był jedynym zakładem pracy strony. Charakter chorób strony wskazuje na związek przyczynowy z wykonywaną pracą.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz §8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji napisał, że zaskarżoną decyzją uznano brak podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej skóry tj. alergicznego kontaktowego zapalenia skóry i grzybicy skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt. Zmiany chorobowe skóry strony, zlokalizowane na kończynach górnych i dolnych, a które występują od 1979 r. oraz zmiany o charakterze zaniku płytek paznokciowych rąk i stóp występujące, według relacji strony, od około trzech lat, nie zostały rozpoznane przez jednostki orzecznicze obu stopni jako choroba skóry o etiologii zawodowej. Za błędne zostało uznane stanowisko Zakładu, zgodnie z którym odwołujący się nie miał styczności ze związkami chromu na żadnym stanowisku pracy. Związki chromu stosowane są bowiem do produkcji cementu, barwników, a także garbników, co potwierdza przywołana przez organ II instancji literatura - Toksykologia pod red. W. Seńczuka. Zgodnie z §2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Podstawą zaś stwierdzenia choroby zawodowej są orzeczenia lekarskie właściwych zakładów opieki zdrowotnej oraz wywiad epidemiologiczny. Organ II instancji wskazał, że mimo potwierdzonego wieloletniego narażenia zawodowego, między innymi na chrom, wobec braku związku przyczynowego z rozpoznanym schorzeniem, utrzymał w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze na opisaną decyzję skarżący napisał, że Zakład skrzętnie ukrywał produkcję związaną z chromem. Kontrole były przeprowadzane najczęściej w soboty i niedzielę, kiedy nie było produkcji. Nonsensem jest stwierdzenie jednostki orzeczniczej II stopnia, że uszkodzenie płytek paznokciowych wywołane jest urazem mechanicznym, chemicznym, i nie jest związane z pracą zawodową. Uraz musiałby być potężny, aby spowodować jednocześnie tak poważne uszkodzenia dwóch rąk i stóp nie powodując zarazem żadnych cielesnym obrażeń ani złamań. W takiej sytuacji skarżący nie mógłby pracować przez dłuższy okres i korzystałby z dłuższego zwolnienia, co nie miało miejsca. Lekarze winni ustalić, czy to grzybica, czy trwałe uszkodzenie płytek spowodowane długotrwałym i systematycznym działaniem środków chemicznych. Dopóki skarżący nie ubiegał się o rentę z tytułu choroby zawodowej miał grzybicę płytek paznokciowych, a wyniki mykologiczne były dodatnie. Z chwilą wystąpienia o rentę grzybicy nie ma, a wyniki badań są już ujemne.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędów popełnionych przy wydawaniu orzeczeń lekarskich w sprawie. Obydwa orzeczenia są jednoznaczne, spójne i logiczne. Jest bezspornym, że skarżący przepracował wiele lat w narażeniu na czynniki szkodliwe, jednak przeprowadzone badania lekarskie nie wskazują na istnienie u skarżącego schorzenia umieszczonego w wykazie chorób zawodowych. Rozpoznane zmiany chorobowe nie wykazały cech choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości, bądź zasad współżycia społecznego. Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję m.in. w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej określa art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako p.p.s.a.) który stanowi, że Sąd nie jest związany granicami skargi, czyli zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a to oznacza, że z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa o jakich nawet nie wspomniano w skardze.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry i grzybicy skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt - wymienionej w poz. 18 pkt 1 i 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Dokonana ocena nakazuje stwierdzić, że kwestionowana decyzja, oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.).
Pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 §1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z §2 ust. 1 rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Innymi słowy Państwowa Inspekcja Sanitarna wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy zostają spełnione łącznie następujące przesłanki:
- choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania (§5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych);
- rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej musi być objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia;
- ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy państwowej inspekcji sanitarnej musi wykazać ścisły związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy (§2 ust. 4 i §2 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych).
W tym miejscu wskazać należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 (Dz. U. Nr 116, poz. 740) który orzekł:
I. 1) art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz
2) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115)
- są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
II. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy powołane w części I tracą moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
W toku orzekania Sąd administracyjny jest związany Konstytucją i ustawami. Uprawniony jest zatem do oceny aktów wykonawczych i może odmówić ich stosowania, jeżeli uzna, że są niezgodne z aktami wyższego rzędu lub nie znajdują w nich umocowania. Nie oznacza to jednak bezwzględnego obowiązku pominięcia niekonstytucyjnego aktu wykonawczego, jeżeli mimo niespełnienia określonych wymagań konstytucyjnych, nie wyraża on norm sprzecznych z zasadami demokratycznego państwa prawa. W szczególności Sąd bada, czy odmowa zastosowania aktu wykonawczego nie spowoduje powstania luki prawnej bądź nie wpłynie na prawa lub obowiązki obywateli. Z tych względów, jakkolwiek niekonstytucyjność upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP nie budzi już wątpliwości w świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jednak Sąd orzekając nie pominął tego rozporządzenia. Sąd doszedł do przekonania, że pomimo niezgodności z Konstytucją rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych mogło być podstawą orzekania w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Ocena taka znajduje poparcie w zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku Trybunału ocenie konstytucyjności rozporządzenia. Należy też podkreślić, że Trybunał - mimo orzeczenia niekonstytucyjności - zdecydował o utrzymaniu mocy obowiązującej rozporządzenia do dnia 02 lipca 2009 r. aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydawanie decyzji w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych. Sąd podziela stanowisko Trybunału, że sam fakt zamieszczenia katalogu chorób zawodowych w akcie podustawowym nie stoi w sprzeczności z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Konieczne jest natomiast oparcie go o upoważnienie ustawowe uzupełnione o stosowne wytyczne. W ocenie Trybunału, wyrażonej w powołanym wyroku, rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych zawiera regulacje procesowe, które nie modyfikują przepisów kpa i obwiązującej na jego gruncie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), lecz jedynie uszczegóławia i stanowi funkcjonalne uzupełnienie regulacji ustawowej pod kątem specyfiki spraw administracyjnych danego rodzaju.
Biorąc powyższe pod uwagę, legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd rozpatrywał w świetle rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, pomimo, że te decyzje wydano w oparciu o wadliwe upoważnienie ustawowe.
Zgodnie z §8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w §6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zatem decyzję w przedmiocie choroby zawodowej wydaje się na podstawie całości materiału dowodowego, zgromadzonego w trybie określonym w rozdziale 4, dział II kpa, a nie tylko w oparciu o orzeczenie lekarskie oraz ocenę narażenia zawodowego pracownika. Dowodem w sprawie może być każda informacja czy okoliczność, która ma wpływ na istnienie narażenia zawodowego pracownika w miejscu jego pracy. Z kolei jednostka orzecznicza wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Uregulowane wyżej zasady postępowania mają na celu, co nie budzi wątpliwości Sądu, orzekanie przez lekarzy na podstawie posiadania pełnej wiedzy, tak odnośnie stanu zdrowia badanego pacjenta, jak i warunków świadczonej przez niego pracy wraz z przebiegiem zatrudnienia i narażeniem zawodowym. Niewątpliwie temu samemu służy też wyodrębnienie i ograniczenie placówek medycznych uprawnionych do prowadzenia badań i wydawania ww. orzeczeń. Należy także zwrócić uwagę, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1994r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ: Prokuratura i Prawo 1995/2/53).
Z powołanego wyżej §8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wynika jednoznacznie, że właściwy organ sanitarny, jakkolwiek jest zobowiązany do uwzględnienia wniosków płynących z takich opinii, to jednak nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Jest bowiem władny do oceny orzeczenia lekarskiego pod kątem wymogów, jakim powinno ono odpowiadać, a w razie wątpliwości do wezwania biegłych lekarzy o jego uzupełnienie. Zarazem, zgodnie z §8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny uzna, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wystawił orzeczenie lekarskie, uzupełnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że uzasadnienie faktyczne decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej obejmować musi szczegółowy opis cech obrazu chorobowego - o ile takowy został stwierdzony - które wykluczają zawodową etiologię choroby. Tymczasem, jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, obowiązek ten nie został wypełniony w sposób nie budzący wątpliwości.
Sąd stwierdza, że oba orzeczenia jednostek orzeczniczych są ogólnikowe i nieprzekonujące. Uzasadnienie orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia powołuje się na konsultacyjne badania dermatologiczne w Poradni Dermatologicznej Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, dostarczoną dokumentację i charakterystykę stanowiska pracy, ale nie wymienia nawet jakiego rodzaju badania zostały wykonane, jaka dokumentacja została przeanalizowana i jaką przyjęto charakterystykę stanowiska pracy. Tylko jedno badanie zostało wymienione z nazwy (badanie mykologiczne), przy czym zaznaczono, że wyniki tego badania zostały dostarczone przez pacjenta. W dodatku stwierdzono, że nie został potwierdzony bezpośredni kontakt chorego z materiałem zakaźnym. Sąd wskazuje, pomijając fakt, że i ta teza nie została w żaden sposób rozwinięta, iż zgodnie z §6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych uprawniony lekarz wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W niniejszej sprawie dopiero jednostka orzecznicza II stopnia podała w swoim orzeczeniu pełne nazwy chorób zawodowych, co do obecności których badano skarżącego. Również i ta jednostka, powołując się na wykonany szereg badań alergologicznych, nie wymieniła nawet, jakie to były badania. Równie lakoniczne i niewiele wyjaśniające jest powołanie się na ujemne wyniki testów naskórkowych ze standardem europejskim oraz zestawem barwników. W obu orzeczeniach zwraca uwagę brak konkluzji jakie schorzenia bądź dolegliwości stwierdzono u skarżącego, bądź wskazania, że brak podstaw do rozpoznania zakładanych chorób w ogóle, a nie tylko w aspekcie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie jest dowodem, o którym mówi art., 84 § 1 kpa i w związku z tym musi być szczegółowo uzasadnione, a zgodnie z art. 80 kpa podlega ocenie organu administracji, który wydaje na jego podstawie decyzję administracyjną. Sama ocena stanu zdrowia wymaga specjalistycznej wiedzy, którą nie dysponują ani orzekające w sprawie organy państwowej inspekcji sanitarnej ani sąd administracyjny, kontrolujący zgodność z prawem rozstrzygnięć podjętych przez te organy. Jednostki orzecznicze pełnią funkcję biegłych, orzeczenia zatem winny być przekonywające i czytelne, pozostawać w zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a przede wszystkim uzasadnione w taki sposób, aby wyjaśnić wszelkie medyczne wątpliwości z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny.
Organ II instancji dokonał istotnego zwrotu w sprawie, potwierdzając na podstawie powołanej literatury wieloletnie narażenie zawodowe skarżącego na chrom. Jest to stwierdzenie korzystne dla skarżącego, jednak organ nie wykonał żadnego działania w związku z tą konkluzją tzn. nie podjął czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego (§8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Nieskorzystanie przez organ II instancji z ww. uprawnienia wobec ogólnikowości orzeczeń lekarskich budzi wątpliwości Sądu. Zarazem Sąd wskazuje na niekonsekwencję organu II instancji, który w uzasadnieniu swojej decyzji najpierw wskazuje jeden czynnik szkodliwy dla zdrowia skarżącego - chrom, aby potem pisać o wieloletnim narażeniu zawodowym m i ę d z y i n n y m i na chrom i wskazywać na brak związku przyczynowego z rozpoznanym schorzeniem. Tymczasem jak wyżej wskazano, jednym z zarzutów Sądu wobec orzeczeń lekarskich jest brak odniesienia się do kwestii schorzeń.
Wobec wadliwości przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego Sąd orzekł także o uchyleniu decyzji organu I instancji. Wątpliwości co do kompletności i rzetelności oceny medycznej nie mogą mieć żadnego negatywnego wpływu na sytuację skarżącego.
Wskazać pozostaje również na okoliczność, iż zgodnie z §2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Zgromadzony zaś w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na formułowanie jednoznacznych ocen. Tym samym przeprowadzone postępowanie administracyjne narusza zasady określone w art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 kpa.
Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uzupełnić materiał dowodowy i na jego podstawie ustalić warunki pracy skarżącego, a następnie wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację we wskazanym wyżej zakresie stosownie do §6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus
KP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło