I SA/Wa 814/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Monika Nowicka Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi G. G. i J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku G. G. i J. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Prezydium Rady Narodowej w W. w dniu [...] września 1963 r. nr [...] orzekającej o zmianie decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r. nr [...] – uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w całości i stwierdziło wydanie decyzji z dnia [...] września 1963 r. nr [...] z naruszeniem prawa, wskazując równocześnie, iż nie można stwierdzić jej nieważności ze względu na nieodwracalne skutki prawne które to orzeczenie wywołało. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że Prezydium Rady Narodowej W. decyzją z dnia [...] czerwca 1961 r. działając na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 28 mają 1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U. Nr 31, poz. 132 z późn. zm.)postanowiło sprzedać na prawach własności czasowej na okres 80 lat działkę położoną przy ul. [...] o pow. [...] m² na rzecz S. P. S. P. zmarł [...] czerwca 1962 r., a spadek po nim nabyli: żona A. P. w ¼ części oraz dzieci Z. K. P. i T. P. po 3/8 części. W dniu 7 lipca 1963 r. A. P. – wdowa, wniosła o "wydanie decyzji na jej nazwisko". Decyzją z dnia [...] września 1963 r. Prezydium Rady Narodowej w W., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) zmieniło decyzję z dnia [...] czerwca 1961 r. w ten sposób, że zamiast sprzedaży na własność czasową na lat 80 ustanowiło na rzecz A. P. prawo użytkowania wieczystego na 99 lat, wskazując iż nie został zawarty akt notarialny w wykonaniu decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r., co pozwoliło na zmianę tej decyzji w związku z wejściem w życie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1963 r. ustanowiono na rzecz A. P. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, stanowiącej działkę nr ewid. [...] o pow. [...] m² opisanej w KW [...]. Decyzją z dnia [...] września 1964 r. A. P. uzyskała pozwolenie na użytkowanie budynku posadowionego na przedmiotowej nieruchomości, w dniu 29 czerwca 1968 r. wpisano do księgi wieczystej KW nr [...] prawo użytkowania wieczystego oraz własność budynku na rzecz A. P., a umową notarialną z dnia [...] kwietnia 1996 r. A. P. darowała przedmiotową nieruchomość, tj. budynek i prawo użytkowania wieczystego gruntu swojej córce Z. K. S. i zięciowi W. S. W dniu 2 kwietnia 2007 r. J. L. i G. G. – następczynie prawne po T. P. i A. P. – wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1961 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; podniosły, że ich ojciec T. P. jako spadkobierca S. P. winien był być uwzględniony w tej decyzji jako współużytkownik wieczysty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że w trybie art. 136 kpa nie była dopuszczalna zmiana podmiotów (stron) decyzji, a taka zmiana została dokonana na mocy decyzji z dnia [...] września 1963 r., i przytoczyło wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 1991 r. sygn. akt IV S A 1377/90, ONSA 1991/2 poz. 37, w którym stwierdzono: "W trybie art. 155 kpa nie jest dopuszczalna (nawet przy wyrażeniu zgody) zmiana podmiotu decyzji administracyjnej". W wyniku wejścia do obrotu prawnego ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] września 1963 r. zawarto umowę cywilnoprawną w formie aktu notarialnego w dniu [...] grudnia 1963 r. przekazującą grunt w użytkowanie wieczyste co spowodowało nieodwracalne skutki prawne, bowiem nie mogą one być zniesione w postępowaniu administracyjnym. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły G. G. i J. L.; zarzucając, iż skutki prawne wywołane decyzją z dnia [...] września 1963 r. nie są nieodwracalne, wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie mają kwestie proceduralne, które Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu, a które czynią bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji, bowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. jak również poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2007 r. zostały skierowane do uczestniczki postępowania administracyjnego – S. P. W aktach sądowych sprawy znajduje się odpis skrócony aktu zgonu S. P., z którego wynika, że zmarła ona dnia [...] lutego 2006 r. Oznacza to, że postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem osoby nieżyjącej, i obie decyzje – zarówno decyzja z dnia [...] marca 2008 r. jak również decyzja z dnia [...] października 2007 r. zostały skierowane do osoby nieżyjącej. Stronami postępowania administracyjnego mogą być podmioty wymienione w art. 29 kpa w związku z art. 30 kpa, co w odniesieniu do osób fizycznych oznacza osoby fizyczne mające zdolność prawną w rozumieniu kodeksu cywilnego. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa wraz z jej śmiercią, co oznacza, że w stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania ani wydać decyzji. Prowadzenie zatem postępowania administracyjnego w stosunku do osoby nieżyjącej jest oceniane jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a decyzja wydana w stosunku do osoby nieżyjącej, obarczona jest wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.