I FSK 452/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-16
Skład orzekający: Barbara Wasilewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej osobie fizycznej niebędącej pracownikiem spółki, ale upoważnionej do odbioru korespondencji na mocy umowy o świadczenie usług, jest skuteczne w świetle art. 151 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Doręczenie pisma osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej następuje w lokalu siedziby lub miejsca prowadzenia działalności osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Skutek prawny doręczenia powstaje z chwilą odbioru przez taką osobę, niezależnie od tego, czy następnie przekazała ona pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. W sytuacji, gdy spółka zleciła zewnętrznemu podmiotowi odbiór korespondencji, a ten wyznaczył konkretną osobę do tego zadania, doręczenie tej osobie jest skuteczne.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, uznając je za wniesione po terminie. Organ ustalił datę doręczenia decyzji na 21 marca 2008 r., podczas gdy spółka twierdziła, że otrzymała ją 26 marca 2008 r. Spółka kwestionowała również prawidłowość doręczenia, wskazując, że osoba odbierająca przesyłkę (W. K.) nie była jej pracownikiem ani osobą upoważnioną. WSA oddalił skargę spółki, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Barbara Wasilewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.Sp. z o. o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Po 973/08 w sprawie ze skargi M. Sp. z o. o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 9 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Po 973/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 9 czerwca 2008 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki.
Stan sprawy przedstawiony przez Sąd I instancji:
Decyzją z dnia 14 marca 2008 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. orzekł o odpowiedzialności podatkowej Spółki z o.o. "M." z siedzibą w W. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. Wskazano, że w aktach administracyjnych brak jest oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji.
W odwołaniu z dnia 9 kwietnia 2008r. Spółka "M." poinformowała, iż decyzję organu podatkowego doręczono w jej siedzibie w W. w dniu 26 marca 2008r. i nie wystąpiły żadne problemy z dostarczeniem przesyłki. Odwołanie nadano w urzędzie pocztowym w dniu 9 kwietnia 2008 r.
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w oparciu o przepis art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r. Dz.U. nr 8 ,poz. 60 ze zm.), stwierdził, że odwołanie Spółki z o.o. "M." z 9 kwietnia 2008 r. zostało wniesione z uchybienie terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ww. ustawy i w związku z tym pozostawił je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że według daty widniejącej na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru dniem doręczenia decyzji był 21 marca 2008 r. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej prawo wniesienia odwołania od decyzji przysługuje w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Ostatecznym więc terminem do wniesienia odwołania od zaskarżonego orzeczenia organu podatkowego pierwszej instancji był 4 kwietnia 2008 r. Przedmiotowe odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu 9 kwietnia 2008 r. (data nadania pisma w placówce Poczty Polskiej). W związku z tym został uchybiony 14-dniowy termin do jego wniesienia, bowiem odwołanie wniesiono pięć dni po upływie terminu zakreślonego przytoczonym przepisem Ordynacji podatkowej.
W skardze z dnia 3 lipca 2008 r. Spółka zarzuciła postanowieniu organu odwoławczego błąd w ustaleniu stanu faktycznego, co doprowadziło do naruszenia art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wskazała, że decyzję organu I instancji doręczono jej w dniu 26 marca 2008r., co potwierdza odcisk datownika Spółki na kopercie, w której znajdowała się przesyłka. W ocenie strony, to organ najprawdopodobniej na podstawie błędnie sporządzonego duplikatu dowodu nadania, niezgodnie z rzeczywistością, ustalił termin doręczenia decyzji.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko w zaskarżonym postanowieniu, a ponadto wyjaśnił, że organ podatkowy I instancji złożył w dniu 28 kwietnia 2008 r. reklamację w placówce pocztowej. Pismem z dnia 27 maja 2008 r. Centrum Poczty Oddział Rejonowy P. - Miasto wyjaśniło, że przedmiotową przesyłkę doręczono w dniu 21 marca 2008 r. W.K. Ponieważ na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru nie uzyskano podpisu odbiorcy, dokument ten potwierdzono z urzędu.
Odnosząc się do odpowiedzi na skargę Spółka w piśmie z dnia 9 września 2008 r. wyjaśniła, że W K. nie jest jej pracownikiem i tym samym nie można uznać, że był uprawniony do odbioru korespondencji w imieniu skarżącej.
Kolejnym pismem z dnia 13 października 2008r. organ odwoławczy sprostował informację zawartą w odpowiedzi na skargę i podał, że decyzja została doręczona pani W. K., która jest pracownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji. Powyższe wynika z pisma Poczty Polskiej Centrum Poczty dnia 9 października 2008r. Do ww. pisma dołączono kserokopię dokumentu wewnętrznego placówki doręczającej z potwierdzeniem odbioru przesyłki.
Pismem z dnia 14 listopada 2008r. Spółka wyjaśniła, że nie upoważniła W. K. do odbioru pism. Nie są też prawdziwe twierdzenia Poczty Polskiej zawarte w piśmie z 9 października 2008 r., bowiem ww. osoba nie jest pracownikiem Spółki i tym samym nie można uznać, że skarżącej doręczono przedmiotową decyzję.
Rozważania Sądu I instancji:
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za bezpodstawne z dwóch powodów. Po pierwsze wskazał, że organ odwoławczy oparł swoje ustalenia na podstawie informacji zawartej w piśmie Poczty Polskiej z dnia 27 maja 2008r. (oraz duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Z ustaleń Poczty wynikało, że przesyłkę doręczono osobie o nazwisku W. K. Informacja ta została sprostowana już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego - osobą upoważnioną okazała się być W. K.
Po drugie zaznaczył, że w aktach administracyjnych znajdują się trzy pisma organu podatkowego adresowane do skarżącej Spółki, które zostały doręczone przed wydaniem decyzji z dnia 14 marca 2008r. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek znajduje się podpis osoby upoważnionej do odbioru korespondencji: "W. K.". W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy nie mógł mieć zatem wątpliwości, że przesyłka z decyzją organu I instancji została doręczona prawidłowo i to do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji.
Skarga kasacyjna
Powyższemu wyrokowi M. Sp. z o.o. w W. zarzuciła naruszenie art. 151 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że doręczenie skarżącemu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 marca 2008 r. było prawidłowe.
W oparciu o ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Uzasadniając powyższy zarzut autor skargi kasacyjnej wskazał, że strona skarżąca nigdy nie upoważnił W. K. do odbioru korespondencji. Jeśli zdarzyło się, że odebrała ona wcześniej korespondencję bez upoważnienia, to uczyniła to w sposób nieuprawniony. Zaznaczono, że wskazana osoba nie jest ona pracownikiem skarżącej Spółki
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, na skutek działań wyjaśniających Poczta Polska ustaliła, że kompetencja do odbioru korespondencji dla skarżącej Spółki wynikała z umowy najmu lokalu użytkowego ze Spółką akcyjną P. Z oświadczeń pracownika tejże Spółki. J.L. wynikało, że osoba upoważnioną do odbioru korespondencji przychodzącej do M. Sp. z o.o. jest m.in. W.K.
W replice pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że z umowy najmu nie wynika wcale upoważnienie W.K. do odbioru korespondencji dla skarżącej Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W jedynym sformułowanym w skardze kasacyjnej zarzucie strona skarżącą zakwestionowała dokonaną przez Sąd I instancji ocenę prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 marca 2008 r. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wbrew ustaleniom organów ww. decyzja została doręczona do rąk osoby nieupoważnionej przez M. Sp. z o.o. do odbioru korespondencji.
Ze stanowiskiem strony nie sposób się jednak zgodzić. Należy przypomnieć, że w świetle art. 151 Ordynacji podatkowej osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji.
Brzmienie art. 151 Ordynacji podatkowej jest jasne i nie wymaga szczegółowej wykładni. Skutek prawny doręczenia pisma wymienionym wyżej podmiotom powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną i wobec tego doręczenie następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma. Na jej ustalenie nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. Jest to już sprawa organizacji pracy jednostki organizacyjnej będącej adresatem pisma.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżącą Spółka tak zorganizowała swoją działalność, że za obieg korespondencji do niej przychodzącej odpowiedzialnym uczyniła podmiot zewnętrzny. Na mocy § 1 pkt 4 umowy zawartej w dniu 31 grudnia 2007 r. z P. S.A. zgodziła się aby to właśnie P. była podmiotem odpowiedzialnym za odbiór korespondencji przychodzącej do M.Sp. z o.o. Za najem lokalu i świadczenie tejże usługi skarżąca Spółka na mocy § 2 pkt 1 ww. umowy zobowiązała się uiszczać stosowną opłatę. Oznacza to tym samym, że organizując system obiegu korespondencji w ten właśnie sposób, skarżąca Spółka przyzwoliła aby odbiór adresowanych do niej przesyłek odbywał się za pośrednictwem osób wyznaczonych przez P. Jak zaś oświadczyła J.L. (office manager zatrudniona w firmie P.) osobą odpowiedzialną za odbiór korespondencji była m.in. W. K. Zresztą, wbrew sugestiom autora skargi kasacyjnej nie jest konieczne aby informacje tego typu były udzielane przez zarząd spółki P. Słusznie zatem organy, a za nimi Sąd I instancji przyjął, że była to osoba upoważniona, w myśl art. 151 Ordynacji podatkowej, do odbioru korespondencji adresowanej do M Sp. z o.o. W tym stanie rzeczy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 Ordynacji podatkowej uznać należało za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do treści art. 204 pkt 1 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło