II SA/Po 660/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-21
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, których działki nie zostały objęte uchwałą o zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, posiadają legitymację do zaskarżenia tej uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powołując się na naruszenie zasady równości wobec prawa?Ratio decidendi
Skarżący, których interes prawny lub uprawnienie nie zostały naruszone uchwałą organu gminy, nie posiadają legitymacji do jej zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwała zmieniająca studium zagospodarowania przestrzennego, która nie obejmuje nieruchomości skarżących, nie narusza ich interesu prawnego ani uprawnienia, nawet jeśli skarżący powołują się na zasadę równości wobec prawa i domagają się rozszerzenia jej na ich działki. W takich przypadkach można co najwyżej mówić o interesie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżący A. i D. Sz. złożyli skargę na uchwałę Rady Gminy T. P. zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta nie obejmowała działek należących do skarżących. Skarżący podnosili, że ich wnioski o zmianę przeznaczenia działek z zieleni publicznej na zabudowę jednorodzinną nie zostały uwzględnione, a Gmina przystąpiła do zmiany studium dla sąsiednich działek, co uznali za naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz jawności postępowania. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008r. sprawy ze skargi A. i D. Sz. uchwałę Rady Gminy T.P. z dnia [...] maja 2008r. Nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oddala skargę /-/ B. Drzazga /-/ A. Zieliński /-/ M. Kwiecińska
Uchwałą z dnia 20 maja 2008 r. nr XXXI/263/2008 Rada Gminy T. P., na podstawie art. 27 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dokonała zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy T. P, zatwierdzonego uchwałą z dnia 29 listopada 2005 r. nr LXV/405/2005 - dla działek 8/16, 647, 6-część, 5/5- część, 4-część, 3-część, 2 i 1 w C.
Pismem z dnia [...] maja 2008 r. A. Sz. i D. Sz. wezwali Gminę T. P. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieuwzględnieniu zgłoszonych przez nich uwag. Dotyczyły one niekonstytucyjnego działania organów przejawiającego się w nierównym traktowaniu mieszkańców i zgłaszanych przez nich wniosków o zmianę przeznaczenia gruntów. Dnia [...] czerwca 2008 r. (pismo z dnia [...] maja 2008 r.) skarżący ponowili wezwanie.
Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. Przewodniczący Rady Gminy poinformował skarżących, że uchwałą z dnia 24 czerwca 2008 r. nr XXXIII/289/2008 Rada odmówiła uwzględnienia ich wniosków, uznając, że uchwała nr XXXI/263/2008 nie naruszała prawa ani uprawnienia i interesu prawnego skarżących. Dodatkowo Wójt Gminy skierował do A. Sz. i D. Sz. pismo z wyjaśnieniem, że uwagi skarżących zawarte w pismach z [...] i [...]maja 2008 r. nie mogły być brane pod uwagę, gdyż działki nr [...] i [...] znajdowały się poza obszarem zmiany studium.
Skargę na uchwałę z dnia 20 maja 2008 r. złożyli A. Sz. i D. Sz.. W uzasadnieniu wskazali, iż są właścicielami działek położonych w C., Osiedle Zielone, nr [...] i [...]. W 2007 r. złożyli kilkakrotnie wnioski o zmianę studium przeznaczenia działek z zieleni publicznej na zabudowę jednorodzinną. Wnioski te nie zostały uwzględnione, a Gmina nie uzasadniła swojego stanowiska. Skarżący podnieśli też, że Gmina przystąpiła do sporządzenia zmiany studium działek leżących w bezpośrednim sąsiedztwie ich nieruchomości. Takie działanie uznali za naruszające konstytucyjne zasady równego traktowania względem prawa (art. 32 Konstytucji) oraz jawności postępowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy T. P. wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy w zakresie administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Konstrukcja art. 101 ustawy ma istotne znaczenie dla ustalenia legitymacji skarżących. Skorzystać z określonego w nim uprawnienia może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Z przepisu tego wynika, że nie odnosi się on do interesów faktycznych, lecz tylko tych chronionych prawem. Skarżący, wnosząc skargę opartą o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, muszą powołać się na przepis prawa materialnego, a także wykazać, że chroni on ich interes, który został naruszony. Ochrona interesu prawnego i jego naruszenie muszą zatem dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej podmiotu wnoszącego skargę. Dla skuteczności skargi nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu lecz musi to być interes przyznany przez prawo konkretnemu podmiotowi, który może go realizować w postępowaniu administracyjnym i który został naruszony przez organ gminy. W tym miejscu wymaga zasygnalizowania, iż krąg uprawnionych do złożenia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym określony został inaczej jak w przypadku art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Co do zasady bowiem skargę złożyć może "każdy kto ma w tym interes prawny", natomiast, gdy to dotyczy uchwał samorządu gminnego, składający musi wykazać "naruszenie jego interesu prawnego" przejawiające się w pozbawieniu go uprawnienia, które już posiadł, bądź uniemożliwieniu jego realizacji. Samo zagrożenie takim naruszeniem albo wykluczenie z kręgu uprawnionych nie jest wystarczającą przesłanką do legitymacji skargowej w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tak: W Kisiel [w:] P.Chmielnicki, Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Warszawa 2007, s. 720).
W rozpatrywanej sprawie, A.Sz. i D. Sz. zaskarżyli uchwałę o zmianie studium zagospodarowania przestrzennego, która nie obejmuje działek nr [...] i [...] - będących ich własnością. Przeciwko uchwale skierowali zarzut naruszenia określonej w Konstytucji zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji), domagając się w istocie rozszerzenia zmiany studium również na ich nieruchomość.
W ocenie Sądu, w takim stanie rzeczy, nie można mówić o naruszeniu interesu prawnego skarżących. Uchwała o zmianie studium z dnia 20 maja 2008 r., nie obejmując nieruchomości A. Sz. i D. Sz., nie pozbawiła ich żadnego przysługującego im już prawa, ani też nie ograniczyła możliwości jego realizacji. Co więcej, uchwała nie miała w ogóle wpływu na ich interes prawny lub uprawnienie. W okolicznościach sprawy można rozważać, co najwyżej, istnienie interesu faktycznego (ekonomicznego) polegającego na umożliwieniu skarżącym zagospodarowania działki w sposób przez nich założony, jeżeli zmiana studium zostałaby rozszerzona.
Sąd pragnie też zauważyć, że badając legalność aktów dotyczących zagospodarowania przestrzennego, dokonuje oceny zagospodarowania tylko obszaru objętego aktem, ewentualnie z uwzględnieniem jego oddziaływania na obszary sąsiednie. Ustalenie kręgu adresatów aktu dotyczącego zagospodarowania terenu (czyli każdorazowych właścicieli, użytkowników wieczystych nieruchomości) należy do władztwa jednostki samorządu terytorialnego, a osoby nie będące jego adresatami nie mogą - powołując się na zasadę równości wobec prawa - domagać się rozszerzenia aktu przed sądem administracyjnym. Jeżeli działki A. Sz. i D. Sz. nie zostały objęte uchwałą o zmianie studium, oznacza to, że w stosunku do terenów nie objętych tą zmianą, wolą organu uchwałodawczego gminy było pozostawienie ich dotychczasowego przeznaczenia.
Ponieważ dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać jako przesłankę dopuszczalności skargi uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie a skarga nie spełnia tych warunków, Sąd był zwolniony od dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonego aktu.
Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ M.Kwiecińska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło