I OZ 210/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1500/08 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1500/08 odmówił A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w sprawie ma miejsce bezzasadność skargi z przyczyn procesowych, bowiem A. P. nie ma legitymacji do wniesienia skargi. W ocenie Sądu nie ma ona przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., gdyż nie ma żadnego interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania jej pełnoletniemu synowi zasiłku celowego, jak również nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która w ogóle jej nie dotyczy i nie została jej doręczona. Brak legitymacji do wniesienia skargi oznacza, że jest ona oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) co z kolei powoduje, iż skarżącej nie przysługuje prawo pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A. P., wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy ustawodawca uzależnił od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 P.p.s.a., który uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga z przesłanek została określona treścią art. 247 P.p.s.a. i ma charakter negatywny. Oznacza to, że jej wystąpienie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy chociażby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 P.p.s.a. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1984 r., sygn. akt II CZ 112/84, LEX nr 8631, z dnia 18 stycznia 1966 r., I CZ 124/65, LEX nr 5925, z dnia 1 stycznia 1971 r., I CZ 7/71, LEX nr 6849). Powyższa konstatacja nie oznacza jednak zasadności podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Stosownie do art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, bezzasadność skargi wniesionej przez A. P. wyraża się w tym, że nie ma ona legitymacji do wniesienia skargi w sprawie, bowiem nie ma żadnego interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania jej pełnoletniemu synowi zasiłku celowego, jak również nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która jej nie dotyczy i nie została jej doręczona. Ta okoliczność stanowiła przesłankę uznania skargi za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i jej odrzucenia postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r. Zgodnie z treścią art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Tymczasem poczyniona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza pism z dnia 9 grudnia 2008 r. wniesionych przez A. P. (k.118 i 119 akt admin.), a potraktowanych zgodnie z zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2008 r. jako zażalenie na postanowienie z dnia 27 listopada 2008 r. (k.105) o odmowie przyznania A. P. prawa pomocy prowadzi do konkluzji, że zażalenie to nie zawiera uzasadnienia, które czyniłoby zadość wymaganiom określonym w powyższym przepisie. Jednocześnie wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1500/08 przyznano A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając na uwadze powyższe okoliczności zażalenie A. P. na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. należało oddalić.