II OSK 420/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-24

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Alicja Plucińska-Filipowicz, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego i sąd administracyjny prawidłowo zastosowały przepisy przejściowe dotyczące legalizacji samowoli budowlanej (art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane) w sytuacji, gdy inwestor twierdził, że budowa obiektu zakończyła się przed 11 lipca 1998 r., ale dokonał jego rozbudowy po tej dacie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błędne jest stanowisko organów administracji i Sądu pierwszej instancji, które bezkrytycznie przyjęły datę zakończenia budowy obiektu na podstawie oświadczenia inwestora, nie rozważając możliwości przesłuchania świadków i nie analizując dokładnie zakresu prac budowlanych. Ponadto, NSA stwierdził, że rozbudowa obiektu po 11 lipca 1998 r. powinna być traktowana jako odrębna inwestycja, a do pierwotnego obiektu wybudowanego przed tą datą nadal mógł mieć zastosowanie art. 3 ustawy nowelizującej, co oznaczało, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował i zastosował ten przepis.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie obiektu rekreacji indywidualnej (barakowozu z tarasem i częścią gospodarczą) wybudowanego na działce oznaczonej symbolem R.ZL w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Inwestor A. R. twierdził, że budowa zakończyła się w czerwcu 1998 r., jednak organy nadzoru budowlanego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznały, że rozbudowa obiektu miała miejsce w latach 1999-2000, co wykluczało zastosowanie przepisów przejściowych (art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r.) do legalizacji samowoli budowlanej. A. R. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 725/08 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz A. R. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. R. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu, oddalił skargę. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia [...] lutego 2008 r. nakazującą A. R., na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665), rozbiórkę obiektu budowlanego, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wybudowanego na działce nr [...] w G. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej podkreślono, że organ pierwszej instancji pominął kwestię daty zakończenia budowy tego obiektu, przez co nie ma podstawy faktycznej do prowadzenia postępowania w trybie przywołanej noweli Prawa budowlanego. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., podjętą na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, odmówił wydania A. R. pozwolenia na użytkowanie obiektu rekreacji indywidualnej, wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w G.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że obszar, na którym znajduje się ta działka, oznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy Kościerzyna z dnia 25 listopada 2005 r. Nr VIII/271/05) symbolem 46.R.ZL - tereny rolnicze oraz lasy, nie jest przeznaczony pod zabudowę. Ponadto obiekt został usytuowany w odległości 7,50 m od granicy lasu, z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że A. R., w odpowiedzi na wezwanie organu, wyjaśnił w piśmie z dnia 27 kwietnia 2007 r., iż jego oświadczenie do protokołu z dnia 2 marca 2007 r. było "pomyłką i pewną nieścisłością w wyjaśnieniach". Sprostował, że "obiekt w miesiącu czerwcu 1998 r. powstał w formie istniejącej w obecnym czasie, a podając do protokołu datę 1999-2000 miał na myśli drobne przeróbki i modernizację budynku, polegające na wymianie desek podłogowych na tarasie, obiciu barakowozu płytami, pomalowaniu budynku". Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia [...] czerwca 2008 r., odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, na terenie działki nr [...] w G.. Organ II instancji stwierdził również brak podstaw do rozstrzygania w trybie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665) w sprawie przedmiotowego obiektu budowlanego, bowiem jego budowę (wraz z rozbudową) zakończono w 2000 r. Jak wskazał organ II instancji, należało zwrócić uwagę na podaną przez inwestora do protokołu datę zakończenia budowy obiektu, która powinna w zasadzie wykluczyć przedmiotowy obiekt z procedury określonej w art. 3 powołanej ustawy z dnia 10 maja 2007 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych tego rodzaju oświadczenie jest uznawane za tzw. mocny dowód (dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie, stanowiący dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Nie zastępuje się go późniejszą, przemyślaną przez stronę i korzystną dla niej wersją faktów. Dodatkowo z treści poprzedniego odwołania wynika pośrednio, że zakończenie budowy nastąpiło w 2000 r., obiekt został bowiem zgłoszony do Urzędu Gminy w celu opodatkowania. W 2000 r. został wystawiony nakaz płatniczy. Nie ma podstaw, aby w sprawie obiektu rekreacyjnego na działce nr [...] w G., którego budowa (rozbudowa) została zakończona po dniu 11 lipca 1998 r. rozstrzygać w oparciu o przytoczone powyżej przepisy powołanej ustawy z dnia 10 maja 2007 r. A. R. we wniesionej skardze ponownie wskazał, że budowę zakończono w lipcu 1998 r., co już wyjaśnił organom administracji publicznej w trakcie toczącego się postępowania. Natomiast w terminie późniejszym wymienił deski podłogowe i nie wiedział, że jest to jeszcze budowa. Podniósł, że obiekt został zgłoszony do opodatkowania w 1999 r., a w 2000 otrzymał nakaz płatniczy na budynek rekreacji indywidualnej. Wskazał też, że wszelkie czynności związane z użytkowaniem przedmiotowego budynku konsultował z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Skarżący podał, że po zakupie przedmiotowej działki starał się wykorzystać jak największą jej część do zalesienia. Znajdujący się na terenie działki barakowóz znajduje się w najbardziej odpowiednim miejscu, ponadto nie jest podłączony do instalacji gazowej oraz elektrycznej i nie stwarza bezpośredniego zagrożenia pożarowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności uznał, że nie narusza ona prawa. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu oraz akt sprawy, na wniosek A. R. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, wybudowanego w warunkach samowoli, obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr [...] w G., gmina Kościerzyna. Skarżący złożył poza wnioskiem oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ekspertyzę techniczną wraz z inwentaryzacją obiektu, sporządzone przez osoby uprawnione (vide: k. 1-31 akt administracyjnych I instancji). Organ I instancji przeprowadził w dniu 16 stycznia 2008 r. oględziny działki nr [...] oraz obiektu, ustalając jego rodzaj (adaptowany na cele rekreacyjne barakowóz), wielkość i odległość od linii lasu (7,5 m). Wskazany dowód poprzedzony był oględzinami stwierdzonymi protokołem z dnia 2 marca 2007 r., w którym opisano obiekt jako składający się z barakowozu, tarasu oraz części dobudowanej do barakowozu, stanowiący całość konstrukcyjną i architektoniczną, przy tym dach pokryty papą na deskowaniu tworzący jedną całość. Co do daty wybudowania przedmiotowego obiektu właściciel złożył oświadczenie, że "obiekt został wybudowany w czerwcu 1998 r. - barakowóz. Następnie prowadzona była rozbudowa obiektu sukcesywnie w latach 1999 - 2000". Opisane dowody przeprowadzone były z udziałem A. R., a protokoły przez niego podpisane (vide: protokoły k. 33, 41-44 akt administracyjnych I instancji). Następnie w piśmie skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie w dniu 27 kwietnia 2007 r. (vide: pismo z załącznikiem k. 53, 52 akt administracyjnych I instancji) skarżący oświadczył, że barakowóz przywiózł "na przygotowany i zrównany fragment działki w czerwcu 1998 r.", podając, że jednocześnie dobudował zadaszony taras i wygospodarował pomieszczenia gospodarcze. Obiekt, jak twierdzi, w czerwcu powstał w formie istniejącej w obecnym czasie. Do pisma skarżący dołączył oświadczenie takiej samej treści podpisane przez dwie osoby. Wskazał również, że w latach 1999-2000 wykonywane były roboty budowlane polegające na wymianie desek podłogowych na tarasie, obicie barakowozu płytami i jego pomalowanie. Ustalając datę zakończenia budowy na czerwiec 1998 r. organ I instancji oparł się wyłącznie na treści przytoczonego wyżej pisma skarżącego z dnia 27 kwietnia 2007 r., nie dokonując oceny zawartych w nim oświadczeń w odniesieniu do innych dowodów zebranych w sprawie, w szczególności protokołu z dowodu z oględzin z dnia 2 marca 2007 r. Tak bezkrytyczna ocena prawdziwości twierdzeń strony, naruszająca w szczególności przepis art. 80 k.p.a. co do zakresu swobodnej oceny dowodów, w powiązaniu z art. 76 i art. 77 k.p.a., stanowi jednoznacznie o wadliwości decyzji podjętej przez ten organ, bowiem skutkiem błędnego ustalenia, w związku z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, było naruszające prawo, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego - art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Trafnie organ II instancji wskazuje, że opisany wyżej protokół ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. Według tego przepisu, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W doktrynie przyjmuje się, że dokumentem jest akt pisemny, stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości. Natomiast definicję dokumentu urzędowego zawiera w szczególności Kodeks karny, według którego "dokumentem jest każdy przedmiot lub zapis na komputerowym nośniku informacji, z którym jest związane określone prawo albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne" (art. 115 § 14 k.k.). Do pojęcia tego nawiązuje także definicja dokumentu urzędowego zawarta w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), według którego dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy "jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy". Pomimo zatem braku legalnej definicji dokumentu urzędowego w Kodeksie postępowania administracyjnego można przyjąć, iż aktem woli lub wiedzy będą poza decyzjami administracyjnymi, zaświadczenia, plany, mapy i inne dokumenty, sporządzone w sprawach publicznych, przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego (art. 115 § 13 pkt 4 Kodeksu karnego). W ocenie Sądu nie miał organ I instancji podstaw, aby kwestionować oświadczenie strony zawarte w przedmiotowym protokole, nadając mu inną treść i znaczenie, jak chciałby skarżący w swoim pisemnym oświadczeniu z dnia 27 kwietnia 2007 r. Jak wynika z treści tego pisma, sam skarżący nazywa swoje oświadczenie w przedmiotowym protokole "pomyłką" (vide: k. 53 akt administracyjnych I instancji), co świadczy o słabości przeciwdowodów w postaci dalszych oświadczeń. Uprawniona zatem i nienaruszająca przy tym art. 80 i art. 76 § 3 k.p.a. jest ocena organu odwoławczego, że późniejsza wersja strony, nawet poparta oświadczeniami pisemnymi świadków, zawierająca korzystną dla niej wersję faktów na skutek wiedzy o stanie prawnym, jaką powziął skarżący w toku postępowania, nie jest wystarczająca dla obalenia domniemania prawdziwości faktów i oświadczeń zawartych we wcześniejszym dokumencie urzędowym. Prawidłowe jest tym samym ustalenie organu odwoławczego, że zakończenie budowy przedmiotowego obiektu, obejmujące poza posadowieniem barakowozu na działce również jego rozbudowę o taras i część gospodarczą, do stanu stwierdzonego zarówno w protokole oględzin jak i złożonej przez inwestora inwentaryzacji, miało miejsce po dacie 11 lipca 1998 r. Trafnie organ II instancji oceniając prace budowlane przy barakowozie uznał je za budowę, do której stosuje się art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Jest bowiem niesporne, że obiekt w postaci barakowozu został rozbudowany poprzez wykonanie przylegającego do niego tarasu, części gospodarczej, przykrycia dachem pokrytym papą na deskowaniu części dobudowanej do barakowozu, przez co stanowi całość konstrukcyjną i architektoniczną. Zakończenie tak opisanej budowy (rozbudowy) spornego obiektu nastąpiło zaś, jak słusznie ocenił organ odwoławczy, w latach 1999 - 2000, zgodnie ze wskazaniem skarżącego zawartym w oświadczeniu z protokołu z dnia 2 marca 2007 r. Skoro zatem prawidłowe jest ustalenie przez ten organ, że wszelkie prace budowlane prowadzone przez skarżącego przy spornym obiekcie, wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, co w sposób oczywisty nie obejmuje wymiany desek podłogowych, nie zostały zakończone w czerwcu 1998 r., trafna jest także ocena braku podstawy faktycznej dla zastosowania przepisu prawa materialnego - art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665). Podnoszony przez skarżącego fakt zgłoszenia przedmiotowego obiektu do Urzędu Gminy w 1999 r., celem ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, co nastąpiło decyzją wymiarową podjętą w 2000 r., potwierdzać może, wbrew zarzutom skargi, trafność oceny dokonanej przez organ II instancji. Pośrednio wynika z opisanych faktów, że zgłoszenie w celu opodatkowania dotyczyło obiektu, którego budowa została zakończona w chwili zgłoszenia do wymiaru podatku, a więc w 1999 r. Nie jest to natomiast stanowczy dowód potwierdzający tezę skarżącego, że datą zakończenia budowy był czerwiec 1998 r. Nie ma znaczenia prawnego dla niniejszego postępowania administracyjnego okoliczność uiszczania podatku lokalnego od nieruchomości zabudowanej obiektem wybudowanym w warunkach samowoli budowlanej. Skargę od powyższego wyroku złożył A. R. zarzucając Sądowi I instancji: - błędną wykładnię art. 76 §1 k.p.a. poprzez przyjęcie definicji zawartej w Kodeksie karnym jako wiążącej wykładni pojęcia dokumentu urzędowego, co w efekcie doprowadziło do błędnych ustaleń, - ustalenie na podstawie błędnego założenia opisanego powyżej, że do sprawy nie ma zastosowania art. 3 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 2007 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu i dlatego podlega uchyleniu wobec naruszenia powołanych wyżej przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji rozstrzygając sprawę uznał, że protokół sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowi dokument urzędowy. Na poparcie tego faktu przytoczył definicję Kodeksu karnego oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu przedmiotowy dokument korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów. Co do zasady, dokumenty urzędowe mają istotną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Tym samym organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Wobec tego, że z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści, organ prowadzący postępowanie nie może swobodnie ocenić ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji. Skarżący podniósł, że rozpatrując sprawę zarówno organ odwoławczy jak i Sąd przekroczyli granicę swobodnej oceny dowodów, przyjmując za udowodniony fakt pomimo tego, że zarówno zainteresowany jak i świadkowie oświadczyli, że nie był on prawdą. Jeżeli Sąd nie uznał oświadczeń złożonych po dacie sporządzenia protokołu to naruszył zasady postępowania, albowiem nie wezwał nawet osób składających oświadczenie na rozprawę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych budziło wątpliwości, czy sformułowanie przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, poprzez wskazanie wyłącznie przepisów k.p.a., odpowiada wymogom skargi kasacyjnej, określonym w przepisach p.p.s.a. Wskazana wyżej wątpliwość została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze uchwały podjętej w pełnym składzie tego Sądu, w dniu 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09. W przedmiotowej uchwale przyjęto, że Naczelny Sąd Administracyjny - stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. - ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, czyli do wszelkich przepisów wskazanych przez stronę, które jej zdaniem zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny. Podkreślono, że odstąpienie od ustosunkowania się do wszystkich zgłoszonych zarzutów należałoby uznać za nieznajdujące uzasadnienia prawnego odstępstwo od określonej w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasady związania granicami skargi kasacyjnej. W świetle przedstawionego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd rozstrzygający sprawę niniejszą uznał, że przytoczony w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 76 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega rozpoznaniu pomimo tego, że wskazanie postawy kasacyjnej jest niepełne. Zgodzić się należy z zarzutem skarżącego, że zarówno organ odwoławczy jak i Sąd I instancji przekroczyli granicę swobodnej oceny dowodów, przyjmując na podstawie protokołu z oględzin obiektu budowlanego z dnia 2 marca 2007 r. za udowodniony fakt, iż w latach 1999 – 2000 dokonano rozbudowy tego obiektu wybudowanego w czerwcu 1998 r. Nie kwestionując mocy dowodowej powołanego wyżej dokumentu urzędowego należy jednak mieć na uwadze, że nie wynika z niego jaki zakres robót budowlanych był prowadzony w ramach przedmiotowej rozbudowy. Skoro zatem skarżący przedłożył oświadczenie dwóch świadków, że przedmiotowy obiekt wraz z tarasem i częścią gospodarczą zostały wybudowany w czerwcu, należało rozważyć czy organ orzekający w sprawie nie powinien był w takim przypadku wezwać tych osób na świadków i odebrać od nich zeznań pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Sąd I instancji nie odniósł się do powyższej kwestii, naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a., a w konsekwencji art. 151 p.p.s.a. ze skutkiem mogącym mieć wpływ na prawidłowość przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych, a tym samym również na wynik postępowania. Uzasadniony jest także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665), przez jego błędną wykładnię. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.). Przez budowę w rozumieniu powołanego wyżej przepisu należy rozumieć zarówno wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę oraz nadbudowę wcześniej wykonanego obiektu budowlanego, stanowiącą odrębną inwestycję prowadzącą do wykonania części obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Jeżeli zatem inwestor zakończył wykonywanie obiektu budowlanego po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, to niezależnie od tego, że po dniu 11 lipca 1998 r. dokonał ewentualnej rozbudowy albo nadbudowy tego obiektu, do obiektu budowlanego wykonanego przed tą datą ma zastosowanie art. 3 powołanej ustawy z dnia 10 maja 2007 r. Do dokonanej po tej dacie rozbudowy albo nadbudowy obiektu budowlanego, jako odrębnej części tego obiektu, mają natomiast zastosowanie przepisy art. 48-49b Prawa budowlanego. Przez budowę zakończoną w takim przypadku należy rozumieć taki stan obiektu budowlanego, w którym mógłby zostać przeprowadzony odbiór techniczny tego obiektu, potwierdzający możliwość przekazania go do użytkowania (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1996 r., SA/Wr 2735/95; Prok. i Pr. 1997, nr 6, str. 49). W rozpatrywanej sprawie, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, zakończenie budowy przedmiotowego obiektu - barakowozu nastąpiło w czerwcu 1998 r. Obiekt ten stanowił całość techniczno-użytkową umożliwiającą jego normalne użytkowanie i podlegał przepisom art. 3 powołanej ustawy z dnia 10 maja 2007 r. Ustalenie natomiast ewentualnego dokonania przez skarżącego rozbudowy tego obiektu o taras i część gospodarczą po dniu 11 lipca 1998 r., czego jednak w rozpoznawanej sprawie organy orzekające bezspornie nie dokonały, oznaczałoby jedynie konieczność podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego do tej części obiektu budowlanego stosownych czynności, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym po tej dacie. Należy mieć na uwadze, że wprowadzenie art. 3 powołanej ustawy nowelizującej było następstwem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. P 27/05 (OTK-A 2006/9/124), w którym orzekł on, że art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), w zakresie w jakim wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, pomimo, że pięcioletni termin do zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., są niezgodne z art. 32 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wszystkie podmioty, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 11 lipca 2003 r., spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, powinny być traktowane według jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia art. 3 powołanej ustawy z dnia 10 maja 2007 r. nie pozostaje w racjonalnym związku z celem i treścią przedmiotowej regulacji, a także z wartościami i zasadami konstytucyjnymi powołanymi w wyroku TK z dnia 18 października 2006 r. W rezultacie bowiem takiej wykładni osoby, które spełniały przesłanki uzyskania w trybie art. 3 tej ustawy pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego przed dniem 11 lipca 1998 r., w wyniku dokonania jego rozbudowy lub nadbudowy po tym dniu traciłyby prawo do ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie w trybie powołanego art. 3. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło