I OSK 162/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. i M. G. – D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SAB/Rz 38/08 o odrzuceniu skargi i zwrocie na rzecz skarżących wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. G. i M. G. – D. na bezczynność Prezydenta Miasta Przemyśla w przedmiocie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. zasądzić od Prezydenta Miasta Przemyśla na rzecz J. G. i M. G. – D. kwotę 297 zł (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Zaskarżonym postanowieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. G. i M. G. – D. na bezczynność Prezydenta Miasta Przemyśla, który, jak zarzucono w skardze, nie załatwia sprawy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Badając dopuszczalność skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uczynił to w dwóch aspektach – po pierwsze czy sprawa jest z zakresu administracji publicznej, a po drugie czy zachowuje formalne warunki jej wniesienia. Co do pierwszej kwestii to Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał dopuszczalność skargi jako wniesionej w sprawie z zakresu administracji publicznej, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.02.2008 r. I OPS 3/07. W uchwale tej stwierdzono, iż żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przechodząc natomiast do zbadania zachowania wymogów koniecznych do wniesienia skargi, Sąd ocenił, iż nie zostały one przez skarżących zachowane. Sąd I instancji stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność organu wymaga uprzedniego złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia, co wynika z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), czego skarżący nie uczynili. Reprezentowani przez radcę prawnego, J. G. i M. G. – D. wnieśli skargę kasacyjną od tego postanowienia, domagając się jego uchylenia i zarzucając: 1. naruszenie przepisu art. 58 § 1 pkt 8 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że niewyczerpanie środka zaskarżenia w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, wnoszonego w trybie art. 37 § 1 kpa, w przypadku bezczynności organu w zakresie obowiązku podjęcia aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem innego niż decyzja, stanowi przesłankę niedopuszczalności skargi, 2. naruszenie przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, iż obowiązek wyczerpania środka zaskarżenia w postaci zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa, znajduje odniesienie do przypadków bezczynności organu w podjęciu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należało uwzględnić. Nie ma w sprawie wątpliwości co do tego, że żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, co też nie wyklucza drogi sądowej. Kwestie te zostały przesądzone uchwałami Sądu Najwyższego z dnia 16.05.2007 r. III CZP 35/07 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.02.2008 r. I OPS 3/07, zaś wybór drogi sądowej czy administracyjnej zależy od domagającego się zwrotu opłaty od organu. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że sprawa niniejsza jest z zakresu administracji publicznej. Jednak z wyżej wymienionej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, na którą powołał się również Sąd I instancji, wynika, że sprawę tę organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które służy skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". J. G. i M. G. – D. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Przemyśla, który, ich zdaniem, nie załatwił wniosku o zwrot opłaty. Skarga na bezczynność została zatem wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wobec nie załatwienia sprawy, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że wniesienie skargi, w tym na bezczynność organu, powinno być poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, jak stanowi art. 52 § 1 P.p.s.a. Środki te wskazuje § 2 tego przepisu, jednak z jego § 3 wynika, że skargę na akty lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie spełnili wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, nie skorzystali bowiem przed wniesieniem skargi z tryby zażaleniowego, a przecież – jak wynika z akt – wezwali on organ do usunięcia naruszenia prawa, co wobec specyfiki aktu lub czynności, jaką jest zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu, nie może dyskryminować skargi na bezczynność w tym przedmiocie. Uznać należy więc, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do odrzucenia skargi z powodu z jakiego to uczynił. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a.