V SA/Wa 1999/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-27

Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Beata Krajewska, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik ponosi odpowiedzialność za zwrot nienależnie pobranych środków z tytułu płatności rolnych, jeśli błąd w przyznaniu płatności wynikał z pomyłki organu, a rolnik działał w dobrej wierze?
Ratio decidendi
Rolnik nie ponosi obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków, jeśli płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, a błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W przypadku, gdy organ odwoławczy nie rozważył tej przesłanki, jego decyzja jest wadliwa i podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Rolnik M. K. otrzymał płatność z tytułu cukru na rok 2006. Następnie organ stwierdził nieważność decyzji przyznającej płatność i wydał nową decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych środków. Rolnik w odwołaniu i skardze podnosił, że działał w dobrej wierze, a błąd w przyznaniu płatności wynikał z pomyłki organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że nie rozważono przesłanki z art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. K. zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję 2. Zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. K. kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] maja 2008r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2008r. nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru, uzyskanej na mocy decyzji z [...] grudnia 2006r., nr [...], o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów oraz o przyznaniu oddzielnej płatności z tytułu cukru, wydanej przez Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. w wysokości [...] zł., powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonych od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z [...] czerwca 2006r. M. K. wystąpił do [...] Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru. Do wniosku producent rolny dołączył umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] na dostawy buraków cukrowych w ilości [...] ton zawartą w dniu [...] kwietnia 2006r., oraz umowę dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr [...] w ilości [...] ton zawartą w dniu [...] maja 2006r. Na mocy decyzji Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydanej w dniu [...] grudnia 2006r. nr [...], M. K. otrzymał oddzielną płatność z tytułu cukru na rok 2006 w wysokości [...] zł., ze środków unijnych. Decyzja ta stała się prawomocna w dniu [...] stycznia 2007r., a płatność została zrealizowana na rachunek bankowy producenta. Dyrektor [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wskazał, iż kwota płatności została przyznana do [...] ton buraków cukrowych, a więc do ilości surowca zakontraktowanego łącznie, zarówno w umowie kontraktacji nr [...], jak i umowie dodatkowej kontraktacji nr [...]. Umowa z dnia [...] maja 2006r. nr [...] jest umową zawartą pod warunkiem, co oznacza że dodatkowe prawo do uprawy i dostawy buraków cukrowych w ilości określonej w tej umowie powstanie i może być realizowane po przyznaniu producentowi cukru przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w drodze decyzji dodatkowej kwoty produkcyjnej cukru. Warunek ten spełnił się w grudniu 2006r., kiedy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzje w sprawie przyznania dodatkowej kwoty produkcyjnej cukru. Dopiero po wydaniu tej decyzji producent rolny powołując się na przedmiotową umowę mógłby się ubiegać na podstawie art. 6a ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru o przyznanie płatności cukrowej w zakresie wynikającym z tej umowy. Tak więc we wnioskach składanych w 2006r. ilości ton buraków cukrowych wskazanych w umowach dodatkowej kontraktacji nie mogły być podstawą do ubiegania się o przyznanie oddzielnej płatności cukrowej. Tymczasem płatność, co przyznał organ I instancji została przyznana M. K. na podstawie dodatkowej umowy kontraktacji buraków cukrowych. W związku z powyższym, Dyrektor [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podał, iż na podstawie art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2006r., nr [...]. W dniu [...] czerwca 2007r. Dyrektor [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydał decyzję z [...] grudnia 2006r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji. Zaś w dniu [...] września 2007r. Kierownik Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 w łącznej wysokości [...] zł. ze środków unijnych. M. K. złożył w dniu [...] października 2007r. odwołanie od w/w decyzji, po jego rozpatrzeniu Dyrektor [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w dniu [...] października 2007r. wydał decyzję nr [...], o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego w dniu [...] października 2007r. Kierownik Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał decyzję nr [...], o przyznaniu oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 w łącznej wysokości [...] zł. Dyrektor [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wskazał, iż decyzja przyznająca płatności została przez organ II instancji unieważniona i wydana została nowa decyzja o przyznaniu oddzielnej płatności z tytułu cukru. Należności pobrane przez producenta na podstawie różnic obu decyzji przyznających płatność są świadczeniem nienależnym objętym obowiązkiem zwrotu, w kwocie [...] zł. Organ I instancji powołuje się na treść art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.) w związku z art. 142 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 660/2006 z 27 kwietnia 2006r., zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1973/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.Urz. UE L 116 z 29 kwietnia 2006r.), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. W myśl art. 73 ust. 3 tego rozporządzenia odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych. Dyrektor [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wskazał ponadto, iż na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do kwot nienależnie pobranych płatności ustalonych decyzją z [...] stycznia 2008r., stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty. W odwołaniu z [...] lutego 2008r., od decyzji Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2008r., M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W ocenie autora odwołania, nie ponosi on winy za zaistniałą sytuację i w związku z tym nie zgadza się z rozstrzygnięciem, zgodnie z którym ustalona została kwota nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru, dotycząca zawartej dodatkowej umowy kontraktacji buraków cukrowych nr [...] z dnia [...] maja 2006r. M. K. przyznał, iż składając wniosek o przyznanie płatności działał w dobrej wierze, a do wniosku dołączył wszystkie wymagane dokumenty. Zdaniem wnoszącego odwołanie, nie może być mowy o nienależnym pobraniu płatności, lecz o nienależnym przyznaniu płatności, na co strona nie miała wpływu. Odwołujący podał także, że nie może ponosić negatywnych skutków w wyniku orzeczenia wydanego na podstawie informacji i danych, które były podane we wniosku, a orzeczenie było błędem lub pomyłką urzędników wydających błędną decyzję. Producent rolny powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego. Decyzją z [...] maja 2008 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.),w związku z art. 11 ust. 7 ustawy z 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2005r., nr 31, poz. 264 z późn.zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2008r. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 11 ust. 4 w/w ustawy Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków: 1). pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2). krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, 3). krajowych, przeznaczonych na udzielanie dopłat. Ponadto organ ten podał, iż wypłacone nienależnie M. K. środki finansowe z tytułu oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 pochodzą z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej tj. z funduszu, o którym mowa w art. 11 ust. 4 pkt. 1 ustawy. Organ odwoławczy odnosząc się do wniosków postawionych w odwołaniu podkreślił, iż przedmiotem postępowania jest ocena uprawnień do uzyskania oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz ustalenie wysokości przyznanej płatności, a nie postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Postępowanie dotyczące przyznania płatności poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podał, iż sprawa przyznania M. K. oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego wydaniem decyzji, tak więc zarzuty odwołującego należy traktować jako wyjaśnione, niemieszczące się w zakresie rozpoznania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w obecnym postępowaniu. W opinii organu odwoławczego przywołane przez wnioskodawcę orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, nie znajduje odniesienia do przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy wskazał, iż doręczenie M. K. w dniu [...] lutego 2008r. decyzji Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2008r., skutkuje obowiązkiem zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków finansowych wraz z odsetkami, naliczonymi od dnia doręczenia tej decyzji, do dnia zwrotu nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru. W dniu [...] czerwca 2008r., M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] maja 2008r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i ją poprzedzającej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Autor skargi zarzucił decyzjom organów obu instancji, naruszenie przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez błędną wykładnię tego przepisu i jego niewłaściwe zastosowanie, który to przepis stanowi o nienależnie lub nadmiernie pobranych środkach, nie zaś o nienależnie lub nadmiernie wypłaconych środkach przez właściwy organ. M. K. podkreślił, iż jako wnioskodawca dostarczył wszystkie wymagane dokumenty, wobec czego nie może być, jego zdaniem mowy o nienależnym pobraniu, lecz o nienależnym przyznaniu płatności, na co nie miał decydującego wpływu i nie może tym samym ponosić odpowiedzialności za błędy interpretacyjne organu. W opinii skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopuścił się istotnych naruszeń przepisów prawa proceduralnego, stwierdzając nieważność decyzji Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] grudnia 2006r., a jednocześnie Kierownik wydał postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2006r., co świadczy o niedbałości w prowadzeniu postępowania. Podobna niedbałość, zdaniem skarżącego ujawniła się przy wydawaniu decyzji z [...] września 2007r., w której organ odstąpił od wydania uzasadnienia decyzji. Zdaniem składającego skargę, organy przerzucają odpowiedzialność na niego jako producenta rolnego, za błędy interpretacyjne przez nich popełnione, a ryzyko takiego błędu powinien ponosić podmiot, który ma największy wpływ na jego powstanie. Zważywszy na powyższe w opinii skarżącego, wymienione przez niego wnioski są konieczne i uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ppsa, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ppsa, sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W takim przypadku sąd uwzględnia skargę, mimo że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego. Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Powołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji publicznej niezgodny z prawem (v. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex nr 293171). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2008r., w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie - także przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Przed przystąpieniem do wskazania dostrzeżonych wadliwości w postępowaniu odwoławczym Sąd zauważa, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] maja 2008r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2008r., mocą których ustalono wysokość nienależnie pobranych należności pieniężnych z tytułu cukru za rok 2006. Sąd oceniał również działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem. Innymi słowy, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia powiadomienia strony o tym postępowaniu pismem z [...] stycznia 2007r., do dnia wydania decyzji w drugiej instancji, tj. do [...] maja 2008r. Poza przedmiotem rozważań Sądu zostaje postępowanie, w ramach którego stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] grudnia 2006r. oraz przyznano płatności bezpośrednie do gruntów rolnych oraz o oddzielną płatności z tytułu cukru na rok 2006, w nowej wysokości. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym. Zmierzało ono do ustalenia czy przyznane decyzją z [...] grudnia 2006r. płatności są należne zgodnie z obowiązującym prawem. Natomiast drugie postępowanie było już tylko następstwem stwierdzenia, iż płatności za 2006r. nie były należne, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych. Sąd zważył, iż na gruncie prawa krajowego materialno-prawną podstawę ustalenia kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru stanowi art. 11 ust. 4 ustawy z 29 grudnia 1993r., o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2005r. nr 31, poz. 264, z późn. zm.), Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków: 1). pochodzących z funduszy Unii Europejskiej (w przedmiotowej sprawie wypłacone nienależnie M. K. środki finansowe z tytułu oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 pochodzą z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, tj. z funduszu, o którym mowa w tym przepisie), 2). krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, 3). krajowych, przeznaczonych na udzielanie dopłat. Na podstawie art. 11 ust. 6 tejże ustawy, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może upoważniać pracowników Agencji do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 4. Zaskarżona decyzja z [...] stycznia 2008r., o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru przez M. K., została wydana z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez Dyrektora [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Tym samym doręczenie stronie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2008r., nałożyło obowiązek zwrotu kwoty, wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia stronie zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Okoliczność ta, zdaniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przesądziła o wydaniu takiego rozstrzygnięcia wobec wypełnienia przesłanek, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.) – zgodnie z którym, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Zaś ust. 3 stanowi, iż odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem, a stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych. Zdaniem Sądu, stanowisko Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyrażone w zaskarżonej decyzji nie może być uzasadnione, gdyż nie odniósł się do podstawowego problemu który sprowadza się do oceny, czy zaistniały przesłanki do zastosowania art. 73 ust. 4 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który to stanowi, iż obowiązek zwrotu określony w ust. 1 tego artykułu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Rzeczą organu odwoławczego, było przyjęcie pod rozwagę treści tego przepisu, gdyż producent rolny zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w treści skargi skierowanej do Sądu za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyrażał swoje wątpliwości, że w sprawie zostały nienależnie przyznane płatności i jako strona nie miał na nie wpływu, a z powodu błędów interpretacyjnych organu nie może on ponosić odpowiedzialności, ani ujemnych skutków prawnych. Sąd zwraca uwagę na fakt, iż skarżący złożył wniosek w dniu [...] czerwca 2006r., w nim zadeklarował [...] ton buraków cukrowych objętych stosowanym umowami, które dołączył do wniosku, zatem zadaniem organu odwoławczego po dokładnym zapoznaniu się z wątpliwościami producenta rolnego, było wzięcie pod rozwagę faktu, iż wina w błędnym ustaleniu należności może wynikać z błędu popełnionego przez pracownika organu, a nie przez producenta rolnego. Organ odwoławczy nie rozważył wątpliwości producenta rolnego w oparciu o art. 73 ust. 4 w/w rozporządzenia, co czyni skargę M. K. zasadną. Sąd przy tym podkreśla, iż nie przesądza o charakterze tych płatności, czy są one nienależne, nie może także ustalić ich wysokości. Sąd administracyjny nie ma bowiem uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, iż decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest wadliwa, orzekł o wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego. Tym samym sprawa ponownie zostanie rozpoznana przez właściwy organ. Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązany będzie, na podstawie art. 7, art. 77, 80 w związku z art. 138 kpa., ustosunkować się w sposób wyczerpujący do wszystkich zarzutów i wątpliwości podniesionych przez producenta rolnego w odwołaniu od decyzji z [...] stycznia 2008r. oraz dokonać rzetelnej analizy i oceny materiałów sprawy (złożonego wniosku, dwóch umów kontraktacji) oraz ocenić, czy u podłoża negatywnej dla wnioskodawcy decyzji nie legły błędy lub pomyłki popełnione przez pracowników organu odwoławczego, a tym samym rozpoznać sprawę w świetle zacytowanych przepisów art. 73 ust. 1 i 4 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Wyniki dokonanej analizy oraz motywy rozstrzygnięcia Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa winien wyczerpująco wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku, a w związku z uwzględnieniem skargi na podstawie art. 152 w/w ustawy orzekł jak w pkt II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło