VI SA/Wa 1366/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-02
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Zbigniew Rudnicki, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości wydana w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podpisana przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, wydając decyzję w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszył art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., ponieważ decyzję podpisała ta sama osoba, która brała udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji. Ponadto organ nie wyjaśnił wystarczająco pojęcia "celów bezpośrednio związanych z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych", co utrudniło stronie polemikę. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Fundacja F. została wpisana do wykazu instytucji korzystających ze środków z nawiązek. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że Fundacja wydatkowała środki niezgodnie z przeznaczeniem, na cele administracyjne i eksploatacyjne, i wydał decyzję o wykreśleniu jej z wykazu. Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Fundacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym wydanie decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu pierwszej decyzji, oraz brak wyjaśnienia pojęcia "celów bezpośrednio związanych z udzielaniem pomocy".Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2008 r., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z wykazu instytucji, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 kodeksu karnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej F. z siedzibą w T. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie art. 196a § 5 kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) w zw. z art. 49a § 2 kodeksu karnego (k.k.) oraz art. 104 § 1 k.p.a., art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie wykreślenia F. z siedzibą w T. z wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 kodeksu karnego.
Z akt sprawy wynika, iż na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2005 r. skarżąca F. z siedzibą w T. (dalej także: Fundacja) została wpisana do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47 i art. 49 kodeksu karnego.
W wyniku dokonanej analizy nadesłanego przez skarżącą Fundację sprawozdania w sprawie wykorzystania w 2006 r. środków finansowych i świadczeń pieniężnych Minister Sprawiedliwości stwierdził wydatkowanie tych środków niezgodnie z przepisami art. 47 i art. 49 kodeksu karnego.
W konsekwencji dokonanych ustaleń Minister Sprawiedliwości, bez odrębnego wszczynania postępowania administracyjnego, wydał w dniu [...] lutego 2008 r. decyzję, na podstawie której - powołując się na przepisy art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 49a § 2 k.k. w zw. z art. 196a § 5 k.k.w. wykreślił skarżącą Fundację z wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 49a § 2 k.k. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w trybie art. 196a § 5 k.k.w. przeprowadzona została kontrola zgodności z prawdziwym stanem danych zawartych w sprawozdaniu z wykorzystania środków uzyskanych w postaci nawiązek oraz świadczeń pieniężnych. Organ podniósł, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że środki te były wykorzystane niezgodnie z ich właściwym przeznaczeniem, na cele administracyjne i eksploatacyjne, w tym w szczególności na wydatki związane z: wynagrodzeniem dla pracowników administracyjnych Fundacji i opłacanie składek ZUS, koszty delegacji służbowych, opłaty za obsługę prawną bez wskazania osób poszkodowanych, koszty obsługi rachunkowo-księgowej, opłaty za usługi telekomunikacyjne, czynsz i eksploatację lokalu, koszty kursu prawa jazdy, czy też zakup sprzętu komputerowego, materiałów biurowych i artykułów spożywczych. Organ uznał, że stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości wskazują, że Fundacja nie wypełniła obowiązku prawidłowego, rzetelnego i właściwego prowadzenia ewidencji księgowej, orzeczonych przez sąd na jej rzecz środków pieniężnych. Ponadto - zdaniem Ministra - przy wydatkowaniu tych środków nie zostały zachowane zasady celowości i gospodarności, albowiem Fundacja przeznaczyła część z zasądzonych w formie nawiązek i świadczeń pieniężnych środków, na własną działalność administracyjną i eksploatacyjną. W związku z powyższym Minister Sprawiedliwości uznał, że skarżąca Fundacja wykorzystała środki finansowe orzeczone na jej rzecz, niezgodnie z ich przeznaczeniem, wobec czego zaszła podstawa do zastosowania art. 196a § 5 k.k.w. i wykreślenia jej z wykazu, o którym mowa w art. 49a § 2 k.k.
Pod decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. podpisał się - działający z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości - sędzia G. W., Zastępca Dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji.
W dniu 5 marca 2008 r. skarżąca Fundacja złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania, zarzuciła organowi, iż sformułowana ocena przedstawionych przez Fundację sprawozdań z wykorzystania środków finansowych uzyskanych z zasądzonych na jej rzecz nawiązek i świadczeń pieniężnych - jest niezgodna z ich treścią. Strona wskazała, iż wszystkie koszty wykraczające poza bezpośrednio związane z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych Fundacja pokrywa z innych źródeł niż objęte sprawozdaniem. Ustosunkowując się szczegółowo do poszczególnych zarzutów podniesionych przez organ skarżąca Fundacja stwierdziła, że w przedmiotowej decyzji nie wskazano podstawy prawnej, z której precyzyjnie wynikałoby, jakie koszty są bezpośrednio związane z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych, ani też podstawy prawnej, z której wynikałoby, że zakwestionowane koszty z taką pomocą nie są związane bezpośrednio.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie art. 196a § 5 k.k.w. w zw. z art. 49a § 2 k.k. oraz art. 104 § 1 k.p.a., art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy w/w decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie wykreślenia skarżącej Fundacji z wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 kodeksu karnego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w szczególności, jako sprzeczne z celowością wydatkowania orzeczonych środków, określoną w art. 47 i 49 k.k., należy uznać pokrywanie wydatków związanych z wypłatą wynagrodzenia dla pracowników Fundacji i opłaceniem składek ZUS, pokrywaniem kosztów delegacji służbowych, opłat za obsługę prawną oraz rachunkowo-księgową, regulowaniem opłat za czynsz i eksploatację lokalu, a także zakup sprzętu komputerowego oraz materiałów biurowych i artykułów spożywczych. Ponadto organ stwierdził, że w oparciu o przekazane dokumenty źródłowe ustalono, iż wydatki na cele niezwiązane z art. 47 i 49 k.k. w znacznym stopniu przewyższyły formy pomocy udzielanej osobom poszkodowanym.
Pod decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. ponownie podpisał się - działający z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości - sędzia G. W., Zastępca Dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji.
Od powyższej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2008r. skarżąca Fundacja wniosła w dniu 23 maja 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z dnia [...] lutego 2008 r. strona skarżąca zarzuciła organowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 196a § 5 k.k.w. w zw. z art. 47, 49 i 57a § 2 k.k., oraz
2) naruszenie przepisów postępowania - poprzez niezastosowanie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżąca Fundacja podtrzymała swój zarzut w przedmiotowej decyzji nie wyjaśniono na czym polega niezgodność przeznaczenia przekazanych przez stronę środków. Zdaniem skarżącej pojęcie celów bezpośrednio związanych z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych należy do zwrotów nieostrych. W związku z tym dla prawidłowego zrozumienia istniejącego przepisu należy - zdaniem skarżącej - stosować nie tylko reguły wykładni językowej, lecz także wykładnię funkcjonalną. Skarżąca zarzuciła organowi, iż w uzasadnieniu obu zaskarżonych decyzji nie wyjaśnił, w jaki sposób należy interpretować użyte w ustawie pojęcia związane z wydatkowaniem zasądzonych nawiązek, co utrudnia merytoryczną polemikę ze stanowiskiem organu. Według skarżącej Fundacji cel bezpośrednio związany z udzielaniem pomocy obejmuje także czynności, które są niezbędne dla udzielenia takiej pomocy. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie dotyczy to także możliwości wydatkowania przekazanych funduszy na opłaty za usługi telekomunikacyjne, czynsz i eksploatację lokalu, ponieważ są to wydatki bezpośrednio związane z pomocą poszkodowanym. Skarżąca zarzuciła ponadto, iż w zaskarżonych decyzjach Minister Sprawiedliwości nie wskazał jakiego okresu dotyczyła przeprowadzona kontrola. Według skarżącej nie jest prawdziwym również twierdzenie organu, iż wydatki na cele niezwiązane z art. 47 i 49 k.k. w znacznym stopniu przewyższyły formy pomocy udzielanej przez Fundację osobom poszkodowanym. Strona zarzuciła organowi, iż nie zapewnił on skarżącej czynnego udziału w toku procesu administracyjnego, w tym m.in. poprzez niepoinformowanie strony o wszczętym postępowaniu, wbrew przepisowi art. 61 § 4 k.p.a., a także poprzez niepoinformowanie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, co jest działaniem niezbędnym w świetle przepisu art. 81 k.p.a. Skarżąca wskazała także, iż w przypadku innych organizacji o charakterze pozarządowym, na rzecz których zasądzane są nawiązki, Minister Sprawiedliwości ograniczył się do zwrócenia uwagi, nie sięgając po środek ostateczny w postaci wykreślenia z wykazu. W związku z tym skarżąca stwierdziła, iż stosowanie w takiej sytuacji najsurowszej sankcji przewidzianej w art. 196a § 5 k.k.w. uznać należy za działanie nieproporcjonalne do stopnia zawinienia skarżącej Fundacji, a także świadczące o nierównym traktowaniu stron. Skarżąca Fundacja zarzuciła ponadto naruszenie przez organ przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Strona zauważył, iż zarówno decyzja pierwsza, jak i decyzja wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy została wydana z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości przez sędziego G. W.. Powołując się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, skarżąca Fundacja stwierdziła, iż wydana decyzja została obarczona wadą zawartą w przepisie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., co powinno skutkować jej uchyleniem z przyczyn formalnych.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga F. z siedzibą w T. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] - narusza prawo.
Zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości rozpoznając - na podstawie przepisu art. 127 § 3 k.p.a. - wniosek skarżącej Fundacji o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2008 r., dopuścił się ewidentnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji w niższej instancji.
Ponadto organ dopuścił się również naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności poprzez niepełne i lakoniczne w swej treści wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób należy interpretować użyte w ustawie pojęcie celów bezpośrednio związanych z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych, co w konsekwencji utrudniło stronie skarżącej merytoryczną polemikę ze stanowiskiem organu.
W ocenie Sądu Minister Sprawiedliwości dopuścił się także obrazy art. 61 § 4 k.p.a. - poprzez niepowiadomienie strony o wszczętym postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej miało - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości.
Zgodnie z przepisem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W świetle poglądów doktryny przyjmuje się zgodnie, iż reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II; tak również: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005).
Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; podobnie /w:/ uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61; tak również /w:/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 3217/02, LEX nr 235157).
Warto wskazać, iż w uzasadnieniu powołanej uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, wskazano, iż w świetle zasady określonej w przepisie art. 2 Konstytucji RP prawo obywatela do wniesienia odwołania oznacza jego prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Z kolei - jak stwierdził NSA - "sprawiedliwość" wymusza między innymi takie cechy procesowe, jak obiektywizm w orzekaniu oraz związaną z tym konieczną niezależność osób wydających decyzje administracyjne. Według NSA przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających. W takim klasycznym modelu postępowania administracyjnego odwołanie rozpatruje inny organ, oczywiście w innym składzie osobowym. Zdaniem NSA na tym polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie. W uchwale stwierdzono jednocześnie, iż omawiana przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie pod kątem jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania w konkretnej sprawie, bo ma charakter bezwzględny. Według NSA skoro prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, to zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extentendae wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika. Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.), trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokonując tego, należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy umocowanego do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź z mocy prawa. W konsekwencji NSA przyjął w omawianej uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., iż przepisy o wyłączeniu pracownika mają również zastosowanie do osoby piastującej funkcję organu.
Należy wskazać, że również w doktrynie przyjmuje się, iż nie ma przeszkód prawnych, aby wyłączeniu podlegał pracownik piastujący funkcję organu administracji publicznej (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz i cyt. tam wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1993 r., sygn. akt SA/Po 3155/92, OSP 1995, z. 9, poz. 188; podobnie: W. Chróścielewski /w:/ glosie do uchwały (7) NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ZNSA 2007/3/137).
Warto podnieść, że również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wspomnianego już wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06 - stwierdził, iż w sytuacji, w której piastun funkcji ministra wydał w sprawie decyzję w charakterze organu I instancji, będzie on wyłączony, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., od powtórnego rozpatrzenia sprawy w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co nie oznacza, że w takim przypadku nastąpiłoby wyłączenie ministra jako organu administracji. Jak stwierdził bowiem NSA wyłączona jest wówczas osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej, a nie sam organ administracji.
Mając na względzie powyższe należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, iż w niniejszej sprawie zarówno pierwsza decyzja z dnia [...] lutego 2008 r., jak i kolejna decyzja wydana na skutek złożenia przez skarżącą Fundację wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - wydana została przez - działającego z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości - sędziego G. W., Zastępcę Dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji.
W tej sytuacji należy uznać, iż wydanie zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji - stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zdaniem Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby w warunkach, w których pierwszą decyzję wydał w/w zastępca dyrektora departamentu, następną decyzję wydał działający z upoważnienia organu (Ministra Sprawiedliwości) inny merytoryczny pracownik ministerstwa, jak np. dyrektor właściwego rzeczowo departamentu, czy też sekretarz stanu lub podsekretarz stanu, a nawet sam Minister Sprawiedliwości (a właściwie osoba piastująca tę funkcję), działający w tym zakresie osobiście.
Niezależnie od powyższego uchybienia należy stwierdzić, iż wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. organ dopuścił się ewidentnego naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób należy interpretować użyte w ustawie pojęcie "celów bezpośrednio związanych z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych", w rozumieniu art. 196a § 5 k.k.w. w zw. z art. 47, 49 i 57a § 2 k.k., co w konsekwencji utrudniło stronie skarżącej merytoryczną polemikę ze stanowiskiem organu.
Niewątpliwie związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.
Zdaniem Sądu organ nie dopełnił powyższych obowiązków, co czyni zaskarżoną decyzję wadliwą.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło