II FSK 530/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-21

Skład orzekający: Jan Rudowski, Jacek Brolik, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych może być uwzględniony, jeśli nie nastąpiło umorzenie postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że instytucja uchylenia czynności egzekucyjnych jest ściśle powiązana z umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Uchylenie czynności egzekucyjnych następuje z mocy prawa w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn określonych w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych nie może być skutecznie zgłoszony, jeśli nie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a organ egzekucyjny odmówił jego umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie czynności egzekucyjnych, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, przedawnienia i błędnego naliczenia odsetek. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania i uchylenia czynności egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające uchylenia czynności egzekucyjnych, uznając, że wniosek ten nie mógł być uwzględniony bez umorzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), WSA del. Marek Kraus, Protokolant Anna Dziosa, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 589/08 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 4 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 589/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 4 lipca 2008 r. w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 25 lutego 2004 r., nr [...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G. określił M. S. i J. G.- S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 109 499,60 zł Powyższa decyzja, jako ostateczna, stała się podstawą wystawienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. przeciwko skarżącemu tytułu wykonawczego z dnia 12 marca 2004 r., nr [...] Pismem z dnia 19 lipca 2007 r. skarżący wniósł o umorzenie skierowanego do jego majątku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, powołując się na zarzut przedawnienia. Precyzując swoje żądanie pismem z dnia 28 września 2007 r. wystąpił o wydanie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ, w jego ocenie, tytuł wykonawczy z dnia 12 marca 2004 r. nr [...] został wydany bez podstawy prawnej. Decyzji, oznaczonej w nim jako [...], nie doręczono, egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji oraz z przepisów prawa a także wystąpił błąd, co do osoby zobowiązanego. W piśmie z dnia 19 lipca 2007 r. skarżący wystąpił o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych w oparciu o art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, dalej jako u.p.e.a.). Po otrzymaniu stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia 13 marca 2008 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego w oparciu o tytuł wykonawczy [...] z dnia 12 marca 2004 r., obejmujący zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Organ egzekucyjny wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia postępowania, o których mowa w art. 59 u.p.e.a., jak też nie doszło do przedawnienia objętych tytułem wykonawczym zobowiązań. W konsekwencji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], postanowieniem z dnia 13 marca 2008 r. nr [...], odmówił uchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G., nr [...]. Wymieniając zastosowane w sprawie środki egzekucyjne, które objęły: egzekucję z wynagrodzenia za pracę, egzekucję z rachunku bankowego oraz egzekucję z innych wierzytelności, organ wskazał, że zgodnie z art. 60 §1 u.p.e.a. uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych następuje z mocy prawa tylko w sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn określonych w art. 59 § 1 pkt 1 - 8 i 10 u.p.e.a. Postanowieniem nr [...] stwierdzono brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co spowodowało, że czynności egzekucyjne pozostały w mocy i nie mogły być uchylone. W zażaleniu na postanowienie odmawiające uchylenia czynności egzekucyjnych skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) poprzez podjecie czynności egzekucyjnych bez zbadania czy tytuł wykonawczy znajduje podstawę w odpowiednim akcie prawnym oraz podjęcie egzekucji, mimo iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów prawnych, w tym zawiera błąd co do osoby zobowiązanego oraz błędne wyliczenie odsetek. Zobowiązany podniósł, że w poz. 30 tytułu wykonawczego "podstawa prawna należności" powołana została decyzja o nr [...], a więc inna niż doręczona w postępowaniu podatkowym, przez co naruszono art. 29 § 1 u.p.e.a., zawierający skierowany do organu egzekucyjnego nakaz każdorazowego badania dopuszczalności egzekucji. W ocenie zobowiązanego w sprawie doszło także do naruszenia art. 29 § 2 oraz art. 27 c. u.p.e.a., ponieważ pomimo rozwiązania jego małżeństwa (orzeczeniem Sądu Okręgowego z dnia 9 marca 2001 r.), w wystawionym tytule wykonawczym w poz. 9 "rodzaj zobowiązanego" wskazano małżeństwo. Jednocześnie kierując tytuł wykonawczy do egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zaakceptował wykazaną w nim kwotę odsetek, pomimo że nie znajdowała ona oparcia w decyzji wymiarowej, co należy uznać za tym bardziej rażące, że kwota ta nie uwzględniała przerw w naliczaniu odsetek - czego organ także nie zbadał. Obok przywołanego zażalenia skarżący dokonał równoległego zaskarżenia postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc analogiczne zarzuty dotyczące zawartych w tytule wykonawczym błędów. Odrębnymi postanowieniami, wydanymi w dniu 4 lipca 2008 r., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz postanowienie odmawiające umorzenia czynności egzekucyjnych. W postanowieniu nr [...] dotyczącym odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych organ podkreślił, że wniosek skarżącego w tej sprawie nie może być uwzględniony, gdyż z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że nie został on zgłoszony w sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego. W ostatecznym postanowieniu dotyczącym odmowy umorzenia egzekucji organ rozpatrzył bowiem wszystkie podnoszone przez podatnika zarzuty dotyczące wadliwości i wymogów tytułu wykonawczego i ocenił je jako nieuzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 4 lipca 2008 r. dotyczącego odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów: - art. 7 k.p.a., albowiem organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy; - art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 1 tej ustawy, gdyż egzekwowany obowiązek nie był wymagalny, ponieważ decyzja na podstawie której został określony nie została doręczona stronie skarżącej, a organ egzekucyjny nie zbadał niedopuszczalności egzekucji; - art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 2, art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27 c tej ustawy , gdyż zachodził błąd co do osoby zobowiązanego, czego organ egzekucyjny nie zbadał przy badaniu dopuszczalności egzekucji; - art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 2 tej ustawy o art. 54 § 1 pkt 7 i pkt 7 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako: Ordynacja podatkowa), gdyż w tytule wykonawczym nie określono przerw w naliczaniu odsetek, czego organ egzekucyjny nie zbadał przy badaniu dopuszczalności egzekucji. Skarżący podkreślił, że decyzja nr [...] nie istnieje, a tytuł wykonawczy skierowano do egzekucji po naniesieniu na niej odręcznie (przez osobę, która nie złożyła swojego podpisu) treści "[...]", co należy zakwalifikować jako niedopuszczalną zmianę tytułu wykonawczego. Jednocześnie, skoro wydanie tytułu wykonawczego nastąpiło po ustaniu jego małżeństwa, postępowanie nie powinno odnosić się do obojga byłych małżonków. Wskazując na błędne wyliczenie wysokości odsetek przez wierzyciela skarżący wskazał, że na podstawie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej powinno ono uwzględniać okres nienaliczania odsetek od dnia 8 października 2003 r. (data wszczęcia postępowania podatkowego) do dnia 3 marca 2004 r. (data doręczenia decyzji I instancji), a na podstawie art. 54 § 1 pkt 7a Ordynacji podatkowej od dnia 3 maja 2002 r. do dnia doręczenia decyzji. Odrębną skargą w innej sprawie skarżący dokonał zaskarżenia postanowienia dotyczącego odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc w niej analogiczne zarzuty oraz uzasadnienie. Dyrektor Izby Skarbowej w G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w ustalonym stanie sprawy skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie o odmowie uchylenia czynności egzekucyjnych nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. W motywach orzeczenia Sąd podniósł, że wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych może być uznany za uzasadniony tylko w sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym nie można nim skutecznie kwestionować wydanego wobec zobowiązanego odrębnego postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych, ani też zażalenie na postanowienie odmawiające uchylenia tych czynności nie stanowią bowiem środków, w wyniku których organ może orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Przedstawione w skardze zarzuty koncentrują się natomiast właśnie na wykazaniu konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wadliwe, zdaniem strony, wystawienie tytułu wykonawczego. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, iż w sytuacji stwierdzenia w odrębnym postępowaniu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o uchylenie czynności egzekucyjnych. Podkreślono, że ostateczne postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało zaskarżone w drodze skargi skierowanej do sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 588/08, oddalił ją, stwierdzając, że wydane wobec skarżącego postanowienie nie narusza prawa. Niezależnie od powyższych konstatacji, z uwagi na treść zarzutów zawartych w skardze na postanowienie o odmowie uchylenia czynności egzekucyjnych, Sąd uznał za niezbędne wyjaśnić: z jakich powodów organy prawidłowo przyjęły brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego i szeroko zagadnienia te uzasadnił. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: 1. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). w związku z: - art. 6, art. 7 i art. 126 k.p.a., ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (i co więcej przedstawił ten stan w sposób nierzetelny, z pominięciem ważnych faktów i okoliczności), w związku z art. 59 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. i w zbiegu z art. 29 § 1 u.p.e.a., gdyż egzekwowany obowiązek nie był wymagalny, z powodu jego wygaśnięcia z dniem 10 listopada 2006 r.; - art. 6, art. 7 i art. 126 k.p.a. w związku z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 4 w zw. z art. 29 § 2 u.p.e.a. i art. 54 § 1 pkt 7 i pkt 7a Ordynacji podatkowej, gdyż w tytule wykonawczym nie określono przerw w naliczaniu odsetek, czego organ egzekucyjny nie zbadał przy badaniu dopuszczalności egzekucji oraz wadliwie określono wysokość zobowiązania wynikającego z "decyzji domiarowej nr PF". 2. prawa materialnego – art. 174 pkt 1 p.p.s.a., w szczególności art. 18 u.p.e.a. i w zw. z naruszeniem art. 6, art. 7 i art. 126 k.p.a.; naruszenie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. poprzez nie umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie możliwości egzekwowania obowiązku podatkowego. Skarżący zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości i w tym zakresie wniósł o jego uchylenie wraz z usunięciem z obrotu prawnego rażąco naruszającego prawo postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. nr [...] z dnia 4 lipca 2008 r. i uprzednio zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 13 marca 2008 r.; uchylenie czynności egzekucyjnych w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 12 marca 2004 r. nr [...] z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999, w oparciu o decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 25 lutego 2004 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak jest jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. 1/. Powołane w punkcie drugim skargi kasacyjnej przepisy: art. 6. art. 7, art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) oraz art. 18 i art. 33 pkt 4 u.p.e.a. nie są niewątpliwie, jak bezpodstawnie pisze autor skargi kasacyjnej, "przepisami prawa materialnego"; wymienione zapisy prawne (w sposób oczywisty) zaliczyć należy do regulacji postępowania (administracyjnego, egzekucyjnego w administracji). Tego rodzaju błędne przywołanie i zakwalifikowanie przepisów prawa w ramach skargi kasacyjnej sporządzonej, zgodnie z art. 175 p.p.s.a., przez profesjonalnego pełnomocnika, nie spełnia wymogów i standardów kasacyjnych wynikających z unormowań zawartych w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Nie czyni również zadość ustanowionemu w art. 176 p.p.s.a. obowiązkowi przytoczenia podstaw kasacyjnych nieprecyzyjne, to jest otwarte - poprzez użycie przed wymienieniem przepisów prawa zapisu: w szczególności, wskazanie regulacji prawnych, które podstawy kasacyjne w danej sprawie konstytuują. Skarga kasacyjna powinna bowiem zostać sformułowana w taki sposób, aby uniemożliwiać ewentualne kontrowersje: naruszenie jakich konkretnie przepisów prawa wnoszący środek zaskarżenia zarzuca. Jeżeli wnoszący skargę kasacyjną poprzedza czy też rozpoczyna określenie jej podstaw zwrotem: w szczególności, powstać mogą uzasadnione, niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym wątpliwości, czy, a jeżeli tak, to jakie przepisy prawa wymienione sformułowanie oznacza lub zawiera. Ponadto, zaliczając w skardze kasacyjnej przepisy art. 54 § 1 pkt 7 i art. 54 § 1 pkt 7a. Ordynacji podatkowej do kategorii przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej całkowicie pomija ich niewątpliwy aspekt materialnoprawny, wyrażający się w tym, że unormowania wynikające z tych przepisów stanowią wyjątek od zasady podatkowego prawa materialnego, że od zaległości podatkowej z mocy prawa naliczane są odsetki za zwłokę. Pamiętać również należy, że odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej zasadniczo nalicza w drodze samoobliczenia podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe (por. art. 53 § 1, art. 53 § 3 i art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej). W obowiązującym polskim prawie podatkowym nie ma też instytucji, czy też pojęcia, które wnoszący skargę kasacyjną nazywa w niej "decyzją domiarową". 2/ Oba zarzuty kasacyjne zbudowane i przedstawione zostały zasadniczo na podstawie, czy też w odniesieniu do przepisów art. 29 § 1 u.p.e.a., art. 29 § 2 u.p.e.a., art. 34 pkt 4 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.. a także art. 54 § 1 pkt 7 i art. 54 § 1 pkt 7a Ordynacji podatkowej. Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowi o zasadzie i zakresie badania przez organ egzekucyjny legalności egzekucji (w zakresie jej dopuszczalności, nie zaś zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym). Treść art. 29 § 2 u.p.e.a. natomiast, odnosi się do hipotezy - sytuacji obowiązku nie podlegającego egzekucji administracyjnej oraz wad tytułu wykonawczego określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., i stanowi, że w takich przypadkach organ nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi. Przepis art. 33 pkt 4 u.p.e.a. przedstawia jedną z podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zapisy prawne art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 1 pkt 3 i art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. stanowią określone podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przepisy art. 54 § 1 pkt 7 i art. 54 § 1 pkt 7a Ordynacji podatkowej normują (dane) przypadki nie naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. Żaden z wymienionych w niniejszym punkcie rozważań przepisów prawa nie stanowi podstawy prawnej dochodzonego przez skarżącego uchylenia czynności egzekucyjnych i o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych w ogóle nie stanowi. 3/. Instytucja prawna uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych nie jest tożsama z umorzeniem postępowania egzekucyjnego, choć jako skutek tego umorzenia po nim tylko może nastąpić. Postępowanie w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych jest samodzielnym postępowaniem, w którym organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby uwzględniające ten wniosek postanowienie (lub postanawia o odmowie uchylenia czynności ( tak samo - Z. Leoński w: R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, 4 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2008 r., s. 167; D. Jankowiak: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2005 r., s. 422; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1997 r., I SA/Łd 365/96, LEX nr 29815). Na podstawie art. 60 § 1 u.p.e.a., umorzenie postępowania egzekucyjnego, z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. (.....). Zgodnie zaś z art. 60 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do przytoczonych przepisów prawa wskazane w nich umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, co, w razie potrzeby, stwierdza organ egzekucyjny, wydając postanowienie, o którym mowa w art. 60 § 2 u.p.e.a. Podstawą prawną tego postanowienia jest art. 60 § 1 u.p.e.a., natomiast przesłanką wydania – wymienione w powołanym przepisie umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 – 8 i 10 u.p.e.a. Podkreślić należy, iż z przepisu art. 60 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie i niewątpliwie wynika, że wskazane w jego treści przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego - zapisane w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a. - nie stanowią ani przesłanki prawnej ani też podstawy prawnej uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Podstawą i przesłanką uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest natomiast umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn, o których stanowi w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a. i które przywołuje art. 60 § 1 u.p.e.a. Na podstawie art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych stanowi skutek prawny umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 1- 8 i 10 wymienionej ustawy, nie zaś skutek prawny wskazanych przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z tego to właśnie powodu, jak zgodnie i trafnie potwierdzają przywoływani komentatorzy oraz Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku wydanym w sprawie I SA/Łd 365/96 "postępowanie odnośnie uchylenia czynności egzekucyjnych jest samodzielnym postępowaniem", nietożsamym z innymi postępowaniami, na przykład w przedmiocie: zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi, zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej lub umorzenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie niniejszej skarga kasacyjna jest nieprawidłowo sformułowana, ponieważ, oprócz niedoskonałości skonstatowanych na początku niniejszych rozważań, dotknięta jest podstawowym błędem zaniechania przedstawienia zarzutu kasacyjnego opartego na przepisach art. 60 § 1 i 2 u.p.e.a., adekwatnych do przedmiotu sprawy administracyjnej skontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji. Skarga ta jest też niezasadna, albowiem wskazane w jej zarzutach regulacje prawne nie stanowiły podstawy prawnej ani też przesłanki dochodzonego przez zobowiązanego uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych i nie mogły uzasadniać uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji ani też skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Szerokie rozważenie przez Sąd pierwszej instancji powodów, dla których organy egzekucyjne odmówiły w innym postępowaniu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw skarżącemu zobowiązanemu nie było w sprawie niniejszej niezbędne, jednakże nie miało żadnego wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy sądowej. Z tych powodów, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło