II SAB/Go 24/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-12-03
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega oddaleniu, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie przed datą orzekania przez sąd administracyjny, mimo że rozstrzygnięcie to zostało wydane po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega oddaleniu, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie przed datą orzekania przez sąd administracyjny, nawet jeśli rozstrzygnięcie to zostało wydane po upływie ustawowego terminu. Wydanie aktu lub podjęcie czynności przez organ wyłącza możliwość uwzględnienia skargi, czyniąc postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
B.S. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie nielegalnej zmiany sposobu użytkowania hali na suszarnię drewna. Skarżąca twierdziła, że PINB nie wydał decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, mimo że hala nadal była użytkowana. PINB argumentował, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ nie przedstawiła dowodu na posiadanie interesu prawnego. Sąd oddalił skargę, wskazując, że PINB wydał decyzję o umorzeniu postępowania przed datą orzekania przez sąd, co czyniło skargę bezprzedmiotową. Sąd jednocześnie rozważał, czy skarżącej przysługuje status strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu oddala skargę.
Pismem z dnia [...] maja 2007 roku ( nadesłanym 15 maja 2007 roku ) B.S. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: PINB ) o zbadanie prawidłowości instalacji komina hali - suszarni drewna należącej do T.W., prowadzącego Przedsiębiorstwo Wielobranżowe oraz wyjaśnienie czy otrzymał on pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu na suszarnię drewna. Wskazywała, iż właściciel działki graniczącej z jej posesją przy ul. [...] od dwóch lat prowadzi na niej działalność gospodarczą polegającą na suszeniu drewna. Suszarnia położona jest około 50 m od należącego do niej budynku mieszkalnego, a dym wydobywający się z komina uniemożliwia jej i jej rodzinie normalne funkcjonowanie szczególnie w okresie wiosenno – letnim.
Po ustaleniu w Starostwie Powiatowym, iż B. i T.W. - właściciele nieruchomości przy ul. [...] w latach 2000 - 2007 nie uzyskali zgody na zmianę sposobu użytkowania hali na suszarnię ani na budowę komina, PINB poinformował ich o wyznaczeniu na dzień [...] czerwca 2007 roku wizji lokalnej na ich posesji, przekazując tę informację do wiadomości B.S.. Do sporządzonego z wizji protokołu T.W. oświadczył, iż w zakupionej przed ok. 5 laty hali znajdował się warsztat naprawy sprzętu rolniczego oraz pomieszczenia socjalne, zaś aktualnie obiekt wykorzystywany jest jako suszarnia drewna. Wyjaśnił, iż przed ok. dwoma laty dokonał jedynie remontu istniejącego w obiekcie komina. Obecna podczas wizji B.S. domagała się natychmiastowego wstrzymania prowadzonej działalności do czasu prawnego uregulowania istniejącego stanu. W odpowiedzi na pismo B.S. PINB pismem z dnia [...] lipca 2007 roku poinformował ją, iż nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Co do komina wskazał, że nie doszło do samowoli budowlanej polegającej na wzniesieniu komina. Obecny właściciel jedynie dokonał remontu jego części przebiegającej nad dachem obiektu . W ocenie PINB nie doszło też do zmiany sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu przepisu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego.
W dniu [...] września 2007 roku do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: WINB ) wpłynęła, z powołaniem na przepisy art. 227 i 228 Kpa, skarga B.S. na sposób zachowania i przebieg wizji lokalnej przeprowadzonej przez PINB w osobie A.S.. W odpowiedzi na skargę WINB, uznając ją za zasadną, pismem z dnia [...] listopada 2007 roku wskazał, iż w jego ocenie PINB niesłusznie uznał, iż urządzenie suszarni drewna w budynku wybudowanym jako warsztat nie stanowi zmiany sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Uruchomienie w obiekcie suszarni zmienia istniejące uprzednio warunki zdrowotne, ochrony środowiska, a także bezpieczeństwa pożarowego oraz wielkość i układ obciążeń, co wypełnia dyspozycję art. 72 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, określającego co należy rozumieć przez zmianę użytkowania obiektu budowlanego. Wskazał, iż z protokołu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego ze z dnia [...] maja 2007 roku jednoznacznie wynika, iż istnieje możliwość zaistnienia uciążliwości w postaci dymu emitowanego do środowiska z komina suszarni. W sytuacji stwierdzenia iż suszarnia została uruchomiona poza porządkiem prawnym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Poinformował też skarżącą, iż zobowiązuje PINB do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Przesłanym faxem, pismem z dnia [...] listopada 2007 roku B.S. wezwała PINB do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie samowoli budowlanej hali – suszarni, w szczególności wydania postanowienia o wstrzymaniu użytkowania suszarni. W dniu [...] grudnia 2007 roku B.S. złożyła, na podstawie art. 227 i 228 Kpa, kolejną skargę do WINB na działania PINB, zarzucając mu dalszą bezczynność. W dniu [...] grudnia 2007 roku PINB wystosował do B. i T.W. pismo informujące o wszczęciu z urzędu – w związku z nałożonym na niego zobowiązaniem - postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu warsztatu na suszarnie. Jednocześnie zobowiązał ich do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów i innych dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Pismem z dnia [...] grudnia 2007 roku PINB poinformował B.S. o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany sposoby użytkowania przez B. i T.W. warsztatu na suszarnię. Udzielił też jej pouczenia, iż nie jest organem właściwym w sprawie dymu emitowanego z komina suszarni .
W dniu [...] stycznia 2008 roku do PINB wpłynął wniosek T.W. "o wyłączenie B.S. ze sprawy ponieważ jej interes prawny nie jest naruszony" oraz pismo z wyjaśnieniami dotyczącymi poprzedniego i obecnego sposobu użytkowania obiektu wraz z załącznikami. W związku z tym wnioskiem PINB, pismem z dnia [...] stycznia 2008 roku, wezwał B.S. do przedłożenia dowodu potwierdzającego, iż w niniejszej sprawie posiada interes prawny. W odpowiedzi na to pismo B.S. w piśmie nadesłanym faxem w dniu [...] stycznia 2008 roku, oświadczyła, iż Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości wyłączenia z toczącego się postępowania jej jako strony. Zarzucając PINB dalszą bezczynność oświadczyła, iż brak niezwłocznego rozstrzygnięcia sprawy spowoduje wniesienie prze nią kolejnej skargi do organy nadrzędnego. Pismem z dnia [...] stycznia 2008 roku PINB poinformował B.S., iż ze względu na nienadesłanie dowodu potwierdzającego istnienie po jej stronie interesu prawnego dotyczącego użytkowania obiektu suszarni nie została uznawana za stronę tego postępowania administracyjnego wszczętego w dniu [...] grudnia 2007 roku. W dniu [...] marca 2008 roku wpłynął do PINB wniosek B.S. o wydanie odpisu wyjaśnień złożonych w sprawie przez B. i T.W..
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku PINB, działając na podstawie przepisu art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) wstrzymał użytkowanie obiektu budowlanego – suszarni drewna i nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do [...] maja 2008 roku opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu, zwięzłego opisu technicznego, oświadczenia z art. 32 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlaego, zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami planu miejscowego lub decyzją o warunkach zabudowy, ekspertyzy technicznej i in. pozwoleń i uzgodnień wymaganych odrębnymi przepisami. W uzasadnieniu wskazał, iż wstrzymanie użytkowania i nałożenie obowiązków jest niezbędne do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odpis postanowienia został doręczony B. T.W.. Zażalenie na nie złożył. T.W..
Pismem z dnia [...] maja 2008 roku B.S. powiadomiła PINB, iż mimo wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008 roku obiekt jest nadal nielegalnie użytkowany jako suszarnia, co zostało potwierdzone protokołem Policji, wobec czego domagała się wydania w trybie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku i informacji jaka kara została wymierzona stronie stosownie do przepisu art. 93 pkt 9 b Prawa budowlanego. Powołując się na fakt uznania ją przez PINB w piśmie do WINB z dnia [...] lutego 2008 roku za stronę postępowania ponowiła żądanie zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2008 roku.
W dniu [...] maja 2008 roku B.S. wniosła do WINB kolejną skargę zarzucając PINB brak reakcji na jej zgłoszenie o dalszym użytkowaniu suszarni i brak decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Zarzucała, iż PINB bezpodstawnie nie uznaje jej za stronę mimo, iż taki jej status uznał w piśmie do WINB z dnia [...] lutego 2008 roku. Wywodziła, iż jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej znajdującej się w strefie oddziaływania inwestycji powinna mieć przymiot strony zważywszy na przepis art. 149 Kodeksu cywilnego i wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 w sprawie OSK 684/04. W piśmie wyjaśniającym do WINB z dnia [...] maja 2008 roku PINB stwierdził, iż B.S. nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego wpływ odległej o 70 m hali do suszenia drewna na jej posesję wobec czego nie uznał jej za stronę postępowania .
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2008 roku WINB , pismem z dnia [...] czerwca uznał ją za w pełni uzasadnioną i zobowiązał PINB do niezwłocznego podjęcia czynności wyjaśniających w celu ustalenia czy obiekt budowlany jest, mimo postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008 roku, nadal użytkowany. Wyjaśnił też B.S., iż ustalenie czy przysługuje jej status strony należy do organu właściwego prowadzącego postępowanie. Organ nadrzędny działający w trybie skargowym nie jest władny do ingerencji w toku trwającego postępowania. Taki zarzut może być podniesiony i rozpatrywany dopiero w toku kontroli instancyjnej wywołanej złożeniem odwołania od decyzji kończącej postępowanie.
Pismem z dnia [...] czerwca 2008 roku PINB odmawiając wydania odpisów dokumentów z akt sprawy i nałożenia kary ponowne poinformował B.S., iż nie jest stroną postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 roku ([...]) WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia T.W. na postanowienie PINB z dnia [...] kwietnia 2008 roku ze względu na fakt, iż nie przysługuje od niego ten środek prawny, a jego wniesienie było wynikiem błędnego pouczenia organu.
W dniu [...] czerwca 2008 roku PINB przeprowadził oględziny w sprawie użytkowania suszarni stwierdzając, iż obiekt nie jest użytkowany w takich charakterze, natomiast jest tam składowana tarcica.
Nadesłanym faxem pismem z dnia [...] czerwca 2008 roku B.S. zarzuciła PINB nieznajomość przepisu art. 63 § 1 Kpa dopuszczającego kierowanie żądań, wyjaśnień, odwołań także za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej oraz wprowadzenie w błąd WINB, co do odległości jej posesji od spornej hali oraz
dalszą bezczynność w zakresie wydania decyzji z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego mimo kontynuowania nielegalnego użytkowania hali.
Pismem z dnia [...] lipca 2008 roku PINB zobowiązał B. i T.W. do złożenia dokumentów takich jak już wskazane w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2008 roku . Składając żądane dokumenty w dniu [...] lipca 2008 roku T.W. złożył jednocześnie oświadczenie, iż zgodnie z postanowieniem wstrzymał użytkowanie obiektu w postaci suszarni drewna i przywrócił poprzedni sposób jego użytkowania.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 roku wydanym na podstawie art. 37 § 2 i 123 Kpa po rozpatrzeniu zażalenia B.S. z dnia [...] lipca 2008 roku na niezałatwienie przez PINB w ustawowym terminie sprawy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ( hali ) dokonanej przez T.W. WINB odmówił wyznaczenia PINB dodatkowego terminu załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu wskazał, iż B.S. w złożonym zażaleniu podnosiła zarzuty dotyczące niewydania przez PINB w terminie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu ze względu na fakt, iż jest on nadal użytkowany mimo wydania w dniu [...] kwietnia 2008 roku postanowienia na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa Budowlanego o wstrzymaniu jego użytkowania. WINB wskazał także, że z informacji udzielonej przez PINB wynika, iż kontrola obiektu przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2008 roku nie potwierdziła użytkowania nielegalnego obiektu. WINB wywiódł, iż prawo złożenia zażalenia w trybie art. 37 Kpa na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie wynikającym z art. 35 Kpa lub ustalonym w myśl art. 36 Kpa służy wyłącznie stronie postępowania dotyczącego tej konkretnej sprawy . Podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego nie jest uprawniony do dochodzenia swych praw przez wnoszenie na podstawie art. 37 Kpa zarzutu bezczynności organu administracji publicznej. Wskazał, iż wg. ustaleń PINB jako organu właściwego do załatwienia sprawy B.S. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a zatem nie jest też uprawniona do wnoszenia na podstawie art. 37 Kpa zarzutu bezczynności PINB w tej sprawie. Udzielił też B.S. pouczenia o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego po wyczerpaniu trybu z art. 37 Kpa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 roku PINB działając na podstawie art. 104 i 105 Kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania przez T.W. istniejącego obiektu hali na suszarnię drewna. W uzasadnieniu wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku wstrzymał użytkowanie obiektu jako suszarni drewna nakładając zobowiązania zmierzające do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2008 roku nie stwierdził użytkowania obiektu jako suszarni drewna natomiast pismem z dnia [...] lipca 2008 roku T.W. poinformował go o wstrzymaniu użytkowania obiektu i o przywróceniu poprzedniego sposobu jego użytkowania, co uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Odpis decyzji T.W. otrzymał w dniu [...] sierpnia 2008 roku.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 roku B.S. – za pośrednictwem PINB – wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność tego organu w sprawie wydania decyzji o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego – hali suszarni drewna. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do wydania w terminie 14 dni w/w decyzji i zasądzenie kosztów wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu wywodziła, iż mimo wstrzymania postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku użytkowania suszarni i zobowiązania do złożenia określonej dokumentacji B. i T.W. obowiązku tego nie wykonali jak też nadal nielegalnie użytkują obiekt. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji PINB obowiązany jest do wydania decyzji w trybie art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, czego nie uczynił i to mimo stanowiska WINB zobowiązującego go do niezwłocznego wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wywodziła, iż hala jest w dalszym ciągu użytkowana, co narusza jej interes prawny wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę PINB nie zajął stanowiska procesowego. Wskazał jedynie, że skarżąca nie została uznana za stronę postępowania administracyjnego bowiem, mimo zobowiązania, nie przedstawiła dowodu potwierdzającego, iż posiada interes prawny w sprawie zmiany sposobu użytkowania hali magazynowo – warsztatowej na suszarnię drewna.
Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga podlegała oddaleniu.
1. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w terminie wynikającym z przepisów prawa (art. 35 i art. 36 Kpa) organ nie podejmuje żadnej czynności w danej sprawie lub wprawdzie te czynności podejmuje, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego wymaganego przepisami prawa aktu. Artykuł 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.- dalej jako: ppsa ) przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów w wypadkach przewidzianych w pkt 1-4a tego artykułu. Instytucja skargi na bezczynność na więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 149 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Z przepisu tego a contrario wynika, iż wydanie przez organ decyzji lub innego aktu albo też podjęcie czynności wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas gdy decyzja taka, akt lub czynność podjęte zostały z naruszeniem terminu do ich wydania. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi a przed datą orzekania przez sąd administracyjny organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona – to mimo pozostawania w zwłoce – przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie administracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu ( vide: uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 roku I OPS 6/08 ).
Odmiennie jednak przedstawia się sytuacja, gdy sąd administracyjny stwierdzi, że wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę na bezczynność organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego bowiem podjęta już została decyzja ( inny akt lub czynność ), której domagał się skarżący. W takiej sytuacji sąd powinien oddalić skargę. ( vide: uzasadnienie powołanej uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 roku ). Wskazania przy tym wymaga, iż datą wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest stosownie do przepisu art. 54 § 1 ppsa data wpływu skargi do organu. Z tym dniem następuje bowiem wszczęcie postępowania sądowo- administracyjnego wywołanego wniesieniem skargi.
2. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zaskarżyła bezczynność PINB polegającą na niewydaniu decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie nielegalnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego na suszarnię drewna wskazując przy tym, iż - jej zdaniem - powinno się ono zakończyć decyzją nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Należy w związku z tym wskazać, iż skarga skarżącej nosi datę 19 sierpnia 2008 roku. W oparciu o nadesłane przez organ akta administracyjne sprawy, w oparciu o które orzeka sąd ( art. 133 § 1 ppsa ) nie można ustalić daty wniesienia przez skarżącą skargi na bezczynność PINB. Brak w nich bowiem koperty w której została nadesłana drogą pocztową ewentualnie informacji, że została złożona osobiście w siedzibie organu i daty w jakiej to nastąpiło.
W aktach znajduje się natomiast decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2008 o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ze względu na jego bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 Kpa związaną z przywróceniem przez inwestora poprzedniego sposobu jego użytkowania. Decyzja ta, stosownie do art. 110 Kpa, weszła do obrotu z dniem doręczenia jej stronom. Na decyzji znajduje się odręczna adnotacja T.W. o jej otrzymaniu w dniu [...] sierpnia 2008 roku. Oznacza to, iż gdyby za dzień wniesienia skargi uznać już dzień jej sporządzenia ([...] sierpnia 2008 roku ) lub każdy następny dzień po tym dniu, to w chwili jej wniesienia organ, zwlekając wprawdzie z wydaniem decyzji, nie pozostawał już w stanie bezczynności. Decyzja o umorzeniu postępowania zakończyła już bowiem postępowanie administracyjne. W świetle wywodów poczynionych w pkt 1 wskazana okoliczność wydania - przed wniesieniem do sądu skargi do na bezczynność - decyzji kończącej postępowanie administracyjne w przedmiocie nielegalnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego prowadziła do oddalenia skargi jako bezpodstawnej. Podkreślenia przy tym wymaga, iż wniesienie skargi na bezczynność organu wszczyna sprawę administracyjną rozumianą jako ustalenie czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia prawem nakazanych aktów lub czynności. W toku postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na bezczynność sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie bezczynności organu w rozumieniu tego stanu zdefiniowanym uprzednio. Specyfiką tego postępowania jest to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego aktu w tym postępowaniu. Nie jest bowiem uprawniony do oceny legalności ( zgodności z prawem ) decyzji wydanej przez organ, któremu zarzucana była bezczynność. Sądowa kontrola legalności samej decyzji administracyjnej dopuszczalna jest bowiem tylko w postępowaniu sądowym w którym przedmiotem zaskarżenia skargą jest wydana decyzja.
3. Mając na uwadze fakt nieprzyznania skarżącej w postępowaniu prowadzonym przez PINB statusu strony postępowania administracyjnego wskazania wymaga, iż skargę na bezczynność organu do sądu administracyjnego może wnieść jedynie podmiot mający interes prawny w danej sprawie administracyjnej. Brak przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym stanowi przeszkodę do wszczęcia takiego postępowania, co w konsekwencji nie powoduje stanu bezczynności organu do którego skierowano żądanie. A to z kolei powoduje niemożność uznania skarżącego za podmiot uprawniony do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do przepisu art. 50 ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty jest więc na normach prawa materialnego. Interes prawny ma więc podmiot będący stroną postępowania administracyjnego jak i podmiot który powinien być, a nie był uznany za stronę takiego postępowania. W postępowaniu zgłoszeniowym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego o którym mowa w art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) stroną tego postępowania jest wyłącznie podmiot dokonujący zgłoszenia ( vide: uzasadnienie wyroku NSA z dnia 16 maja 2007 roku w sprawie II OSK 529/07 ). Jednakże w postępowaniu w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ( art. 71 a Prawa budowlanego ) przymiot strony przysługiwać może również oprócz podmiotu, który dokonał samowoli także właścicielowi ( użytkownikowi wieczystemu ) nieruchomości sąsiedniej w sytuacji gdy samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ma wpływ na wykonywanie prawa własności ( użytkowania wieczystego ) przez tegoż właściciela ( użytkownika wieczystego ). Zgodne z przepisem art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Oznacza to m.in. obowiązek użytkowania go zgodnie z przeznaczeniem i poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie może budzić wątpliwości, iż interes prawny w sprawie budowy, ale również i użytkowania obiektu budowlanego ma właściciel nieruchomości sąsiedniej gdy w wyniku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ulega ograniczeniu sposób korzystania przez niego z przysługującego mu prawa własności, co nadaje mu status strony postępowania administracyjnego ( art. 28 Kpa ). Zgodnie bowiem z art. 140 Kodeksu cywilnego, określającym treść prawa własności, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Z art. 140 Kodeksu cywilnego wynika dla właściciela nieruchomości sąsiedniej interes prawny uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych w których może zapaść decyzja tak kształtująca sposób korzystania z niej, iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawało, iż skarżącej przysługuje prawo własności nieruchomości sąsiedniej. Z pozostających w dyspozycji PINB dokumentów ( protokoły kontroli inspekcji sanitarnej ) wynika, iż samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego na suszarnię drewna na działce uczestników postępowania spowodowała emisje hałasu i dymu, co oddziaływać może na sąsiednią nieruchomość skarżącej uprawniając ją do uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego, a w konsekwencji i sądowoadministracyjnego.
Jednakże mimo posiadania przez skarżącą legitymacji procesowej do złożenia skargi nie mogła być ona uwzględniona zważywszy na wykazany w pkt 2 brak bezczynności organu w momencie wniesienia skargi.
Z tych przyczyn na podstawie przepisu art. 151 ppsa skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło