II OZ 260/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ sądowy jest zobowiązany do szczegółowego pouczania strony o wszystkich możliwych zachowaniach procesowych, w tym o zasadach uiszczania opłat kancelaryjnych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, jeśli strona nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest należna zgodnie z przepisami PPSA i rozporządzenia Rady Ministrów. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 6 PPSA, ponieważ przepis ten nie nakłada obowiązku szczegółowego instruowania strony o wszelkich alternatywnych zachowaniach procesowych, w tym o zasadach uiszczania opłat kancelaryjnych.Stan faktyczny
Polski Klub Ekologiczny złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie, które wzywało do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. Skarżący argumentował, że nie został pouczony o obowiązku uiszczenia opłaty, co utrudniło mu dostęp do sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Środowiska o odmowie wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskiego Klubu Ekologicznego - [...] z/s w P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1572/08 wzywające Polski Klub Ekologiczny - [...] z/s w P. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi Polskiego Klubu Ekologicznego - [...] z/s w P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
Zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1572/08 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Polski Klub Ekologiczny - [...] z/s w P. do uiszczenia kwoty 100 zł za odpis wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. wraz z uzasadnieniem, w sprawie ze skargi Polskiego Klubu Ekologicznego - [...] z/s w P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie Polski Klub Ekologiczny - [...] z/s w P. stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W zawiadomieniu na rozprawę Sąd nie zawarł bowiem informacji, że wydanie odpisu wiąże się z obowiązkiem wniesienia opłaty kancelaryjnej. Wskazano w tym miejscu, iż ani skarżący ani ich przedstawiciel nie był obecny na rozprawie. Stwierdzono, że gdyby skarżący wiedzieli, że poznanie treści wyroku wiąże się z opłatą, pieniądze te przeznaczyliby na podróż ich przedstawiciela do Warszawy i jego udział w rozprawie. Skarżący stwierdził, że utrudnia mu się ,,dostęp do Sprawiedliwości".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. W przedmiotowej sprawie Polski Klub Ekologiczny - [...] i z/s w P. nie korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów postępowania. W takiej sytuacji wydane przez Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzenie 10 grudnia 2008 r., wzywające do uiszczenia należnej opłaty kancelaryjnej uznać należy za zasadne i wydane zgodne z obowiązującymi przepisami.
Nie ma racji skarżący twierdząc, że Sąd I instancji, nie pouczając stronę o konieczności uiszczenia opłaty kancelaryjnej naruszył art. 6 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jeżeli więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w zawiadomieniu o rozprawie informuje stronę o tym, że jej obecność nie jest obowiązkowa, to konsekwentnie poucza ją, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie podlega doręczeniu stronie, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku (art. 6 p.p.s.a. w związku z art. 107 i art. 141 § 2 p.p.s.a.). Art. 6 p.p.s.a. nie stwarza jednak obowiązku udzielania przez Sąd pomocy co do wszelkich możliwych zachowań strony. Powoduje to, iż Sąd I-instancji nie był w niniejszej sprawie zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań, w szczególności alternatywnych - dotyczących wysokości i zasad uiszczania opłaty kancelaryjnej, gdyby strona zdecydowała się wnieść wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.
W takim stanie rzeczy nie można Sądowi I instancji postawić zarzutu ograniczania stronie prawa do Sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło