II SA/Wa 1461/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-03

Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zwolnionemu ponownie z zawodowej służby wojskowej przysługuje prawo do ponownego świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu, jeśli poprzednio takie świadczenie zostało mu już wypłacone, a decyzja o pierwszym zwolnieniu została następnie stwierdzona jako nieważna?
Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne przysługujące żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ma charakter jednorazowy i jest wypłacane na wypadek zaistnienia określonego zdarzenia. W sytuacji, gdy decyzja o pierwszym zwolnieniu została stwierdzona jako nieważna, wypłacona odprawa stała się świadczeniem nienależnym, a żołnierz został faktycznie zwolniony ze służby tylko raz. W związku z tym, przy ponownym zwolnieniu nie przysługuje mu prawo do kolejnego świadczenia z tego samego tytułu, a jedynie do uzupełnienia otrzymanej należności.
Stan faktyczny
Skarżący, M. P., został pierwotnie zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 2003 r. i przyznano mu świadczenie pieniężne przez okres roku po zwolnieniu. Następnie, po stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, został przywrócony do służby. W 2008 r. został ponownie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu niezdolności do pełnienia służby. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego odmówił przyznania mu prawa do ponownego świadczenia pieniężnego, pomniejszając je o kwotę wypłaconą z tytułu uprzedniego zwolnienia. Minister Obrony Narodowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną wykładnię przepisów dotyczących świadczeń po zwolnieniu ze służby.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant: Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowa ustalenia prawa do ponownego świadczenia po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą przyznania M. P. prawa do ponownego świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Organy ustaliły następujący stan faktyczny w sprawie. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego we W. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. wypowiedział [...] M. P. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a w dniu [...] stycznia 2004 r. zwolnił i przeniósł go do rezerwy. W związku z powyższym Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. przyznał żołnierzowi uposażenie zasadnicze oraz dodatki o charakterze stałym, należne przez okres roku po zwolnieniu za okres od [...] lutego 2004 r. do [...] stycznia 2005 r. Następnie po stwierdzeniu przez Dowódcę Wojsk Lądowych nieważności powyższej decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, M. P. został przywrócony do służby. Ponownie żołnierz został zwolniony z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego we W. nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., wskutek stwierdzenia orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. niezdolności M. P. do pełnienia służby. W wyniku tego Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. poinformował żołnierza o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, tj. za okres od [...] marca 2005 r. do [...] lutego 2006 r., pomniejszonego o kwotę świadczenia wypłaconego z tytułu uprzedniego zwolnienia. W dniu 23 czerwca 2008 r. M. P. wystąpił do Dyrektora WBE w L. o wydanie decyzji przyznającej mu prawo do świadczenia pieniężnego, należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor WBE w L. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do ww. należności. Następnie w wyniku odwołania od powyższej decyzji, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, przysługuje również przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Organ wyjaśnił, iż uprawnienie to jest jednorazowe. Skoro więc już raz wypłacono powyższe świadczenie M. P. przy zwolnieniu ze służby w 2003 r., to nie można zrobić tego ponownie, przy powtórnym zwolnieniu ze służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. P. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania. Stwierdził, iż organ zastosował błędną wykładnię art. 95 i art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz pominął przepisy cyt. ustawy, które jego zdaniem, miały zastosowanie w jego sprawie, tj. art. 77 cyt. ustawy, art. 103 cyt. ustawy w zw. z art. 87 Kodeksu pracy oraz art. 75 ust. 3 cyt. ustawy. Ponadto skarżący stwierdził, iż żaden przepis prawa nie upoważnia organu do przyznania i wypłaty świadczenia w innej wysokości, w szczególności jego pomniejszenia o inną należność wypłaconą żołnierzowi w przeszłości. Jego zdaniem, oznacza to, iż decyzja organu I instancji, w której dokonano potrącenia jego należności po powtórnym zwolnieniu ze służby, została wydana bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie popierając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ ponownie zwalniając ze służby żołnierza służby stałej, miał prawo dokonać potrącenia odprawy należnej w związku ze zwolnieniem ze służby z wypłaconymi świadczeniami przy uprzednim zwolnieniu. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Natomiast drugi z tych przepisów stanowi, iż świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2 – 4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Z przytoczonych wyżej przepisów prawa wynika, iż powyższe świadczenia mają charakter jednorazowy, wypłacane na wypadek zaistnienia określonego zdarzenia – zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego we W. wypowiedział M. P. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a w dniu [...] stycznia 2004 r. zwolnił i przeniósł go do rezerwy. Wtedy właśnie skarżący spełniał przesłanki do przyznania mu świadczenia określonego w art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dlatego też wypłacono mu wówczas przedmiotowe świadczenie. Bezsporny jest również fakt, iż rozkazem personalnym Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego we W. nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., M. P. został ponownie zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Wtedy też spełniał przesłanki do przyznania mu przedmiotowego świadczenia. Należy jednak mieć na uwadze, iż decyzja z dnia [...] marca 2003 r., która była podstawą do wypłacenia M. P. należnego wówczas świadczenia, została wyeliminowana z obrotu prawnego wobec stwierdzenia jej nieważności. W związku z tym, z chwilą unieważnienia tej decyzji, wypłacona odprawa stała się świadczeniem nienależnym, bowiem odpadła podstawa do jej wypłaty. Ponadto wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] marca 2003 r. odniosło również ten skutek, iż skarżący został faktycznie zwolniony ze służby wojskowej tylko jeden raz, tj. w dniu [...] marca 2008 r. Słusznie przyjął więc organ, że fakt wypłacenia skarżącemu świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, mimo stwierdzenia nieważność decyzji będącej podstawą do wypłacenia ww. należności, decyduje o tym, iż żołnierzowi nie przysługuje uprawnienie do kolejnego świadczenia z tego samego tytułu. Posiada natomiast co najwyżej prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej należności pieniężnej, uwzględniające wzrost uposażenia do wysokości należnej w ostatnim dniu pełnienia służby. Chybione są więc zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nie zasługują też na uwzględnienie pozostałe zarzuty skarżącego. Organy nie naruszyły prawa nie stosując w niniejszej sprawie art. 77 cyt. ustawy, gdyż nie domagały się od skarżącego zwrotu należności wypłaconych z tytułu zwolnienia w 2003 r., a dokonały jedynie ich zaliczenia na poczet należności przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem [...] marca 2008 r. Dotyczy to również art. 103 cytowanej ustawy – w niniejszej sprawie organy w ogóle nie stosowały instytucji potrącenia, stąd też przepis ten nie ma tu zastosowania. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło