II SAB/Wa 78/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA - Anna Mierzejewska, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Protokolant - Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. L. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] - zobowiązuje Ministra Pracy i Polityki Społecznej do rozpoznania wniosku Z. L. z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu N. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] orzekającej o utracie przez Z. L. prawa do zasiłku od dnia [...] czerwca 2001 r. na okres 90 dni. Wnioskiem z dnia 31 maja 2007 r. skarżący zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej o stwierdzenie nieważności wskazanej powyżej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. Następnie w dniu 16 lipca 2007 r. złożył on za pośrednictwem Ministra Pracy i Polityki Społecznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w sprawie powyższego wniosku. W związku z nieprzekazaniem skargi do Sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 44/07, wymierzył Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej grzywnę w wysokości 5 000 zł. W dniu 9 czerwca 2008 r. skarżący wniósł o rozpoznanie jego skargi z dnia 16 lipca 2007 r. na podstawie nadesłanego odpisu, po czym w dniu 18 września 2008 r. oryginał skargi został przesłany do Sądu przez organ. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej w piśmie z dnia 9 września 2008 r. podał, że w sprawie z wniosku z dnia 31 maja 2007 r. nie została podjęta żadna decyzja, zaś w piśmie z dnia 16 września 2008 r. stwierdził, iż nie zostało złożone przez skarżącego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Innymi słowy mówiąc, zagadnienie bezczynności organu administracji publicznej wypływa ze sformułowanej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości działania. Jako uszczegółowienie tej zasady i celem wzmocnienia sytuacji strony postępowania administracyjnego, wprowadzono maksymalne terminy załatwiania spraw (art. 35 § 3 i § 4 k.p.a.) oraz instytucję zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, Minister Pracy i Polityki Społecznej do chwili orzekania – jak sam przyznał – nie rozstrzygnął w sposób wyżej wskazany, a przede wszystkim w ogóle, wniosku skarżącego z dnia z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] i stąd też pozostaje on do chwili obecnej w bezczynności. Wskazać ponadto należy organowi, że w art. 37 § 1 k.p.a. faktycznie przewiduje się możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej i w myśl art. 52 § 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest to środek zaskarżenia służący do skutecznego złożenia skargi na bezczynność. Innymi słowy mówiąc, skarżący musi wnieść owo zażalenie, bowiem w przeciwnym razie skutkuje to odrzuceniem skargi. Jednakże środek ten służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Stąd też wniosek, że gdy w bezczynności pozostaje minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., to wówczas tryb przewidziany tym przepisem nie ma zastosowania. Z tego mianowicie powodu, że nad Ministrem Pracy i Polityki Społecznej nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia. Ponadto wskazać należy, że w art. 52 § 3 ustawy stanowi się, iż jeżeli nie są przewidziane środki zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 bądź bezczynność organu w tych sprawach, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że tryb ten jednak nie ma zastosowania w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 ustawy. Nie dotyczy on bowiem skarg na decyzje administracyjne lub bezczynność w wydaniu takiej decyzji. Innymi słowy mówiąc, gdy w bezczynności w załatwieniu sprawy administracyjnej poprzez wydanie decyzji pozostaje minister, to stronie przysługuje bezpośrednio skarga na bezczynność tego organu do sądu administracyjnego. W postępowaniu bowiem przed tym organem zgodnie z ustawą, nie przysługują stronie żadne środki zaskarżenia służące do zwalczania bezczynności organu na drodze administracyjnej. Wobec powyższego skarga Z. L. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej jest dopuszczalna. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.