IV SA/Po 492/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. /-/ P. Miładowski Ostateczną decyzją nr [...] z [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w oparciu o art. 1 - art. 4 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r., nr 42, poz. 371 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach), odmówił przyznania Z. L. uprawnień kombatanckich z tytułu przymusowego pobytu w Niemczech wraz z matką deportowaną do prac przymusowych. W uzasadnieniu podniesiono, że powoływany przez skarżącego rodzaj represji nie jest represją upoważniającą do przyznania uprawnień kombatanckich w rozumieniu ustawy o kombatantach. Organ wskazał, że z tytułu deportacji do prac przymusowych można ubiegać się o świadczenie pieniężne określone przepisami ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996r., nr 87, poz.395 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniu pieniężnym). Pismem z [...]r. skarżący złożył wniosek o "ponowne rozpatrzenie" jego sprawy w przedmiocie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Odpowiadając na pismo organu z [...]r. skarżący wskazał, że jego pismo z [...]r. winno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). Decyzją nr [...] z [...]r. organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 148 §2 k.p.a. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ podniósł, że poza zaistnieniem podstawy wznowieniowej z katalogu wymienionego w art. 145 § 1 k.p.a., ustawodawca zastrzegł również termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 148 §2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie decyzja z [...]r. odmawiająca przyznania uprawnień kombatanckich została doręczona stronie w dniu [...]r. - o czym świadczy podpisane przez córkę skarżącego zwrotne potwierdzenie odbioru. Z tych względów uznano, że miesięczny termin przewidziany w art. 148 §2 k.p.a. został przekroczony. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...]r. skarżący podniósł, że z faktu odebrania decyzji przez jego córkę, należy uznać, że z własnej winy nie mógł uczestniczyć w tym postępowaniu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów decyzją nr [...] z [...]r. utrzymał w mocy decyzję z [...]r. Podzielając argumenty wyrażone w uzasadnieniu zakażonej decyzji, organ podkreślił, że w rzeczonej sprawie za dzień doręczenia decyzji z [...]r. należy uznać [...]r. - kiedy odebrała ją córka skarżącego, będąca dorosłą domowniczką. Nadto organ wskazał, że w [...]r. skarżący otrzymał korespondencję dodatkowo informująca go o stanie sprawy oraz o prawie do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko i wyrażane wcześniej niezadowolenie z podjętych rozstrzygnięć. Jednocześnie w treści skargi zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Odpowiadając na skargę organ wniósł o rozpatrzenie jej w trybie uproszczonym i oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego, stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wskazaną w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a. Skarżący podanie o wznowienie postępowania oparł na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej przez skarżącego, zgodnie z art. 147 k.p.a. następuje jedynie na żądanie strony. Złożenie podania o wznowienie postępowania opartego na przesłance z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. powinno nastąpić w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Uchybienie powyższemu terminowi naraża stronę na niekorzystne skutki procesowe, w postaci wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, w oparciu o art. 149 §3 k.p.a. Wykazanie okoliczności świadczących o dotrzymaniu terminu spoczywa na stronie ubiegającej się o wznowienie postępowania. Organ natomiast zobowiązany jest z urzędu badać dochowanie terminu; wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania mimo uchybienia terminowi stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1995 roku, sygn. akt SA/Wr 1164/95, niepubl., wyrok WSA z dnia 24 maja 2005 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1086/04, publ. Lex nr 168036). Skarżący nie wykazał, by dochował terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr [...] z [...]r. Materiał zgromadzony w aktach sprawy nie zawiera żadnych dowodów pozwalających na przyjęcie, że dochowany został miesięczny termin przewidziany w art. 148 § 2 k.p.a. W szczególności skarżący nie wskazał na czym polegał brak jego udziału w sprawie, skoro zgodnie z art. 42 i art. 43 k.p.a. organ doręczył wskazaną decyzję na adres wskazany przez skarżącego, a pod jego nieobecność odebrał ją domownik, przede wszystkim zaś kiedy - zdaniem skarżącego - nastąpiło jego zapoznanie się z decyzją z [...]r. Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 148 §2 k.p.a. nie mówi o doręczeniu decyzji, ale o chwili w której strona się o niej dowiedziała. Ubocznie Sąd zauważa, że również decyzja z [...]r. została doręczona skarżącemu na wskazany uprzednio adres i podobnie jak decyzję z [...]r. odebrała ją córka skarżącego, co nie przeszkodziło w zachowaniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Obowiązkiem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jako organu właściwego do rozpatrywania wniosku o wznowienie postępowania było ustalenie czy wniosek ten wpłynął w terminie. Ustalenie, że nastąpiło uchybienie terminu, a jednocześnie brak jest wniosku o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego musiało skutkować wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W takiej sytuacji nie dochodzi bowiem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, organ stwierdza jedynie uchybienie wymogom formalnym - w niniejszej sprawie uchybienie terminowi do złożenia wniosku. Jedynie na marginesie rozważań, Sąd wskazuje, że nie jest właściwy do przywrócenia terminu do dokonania czynności przed organem. Stąd też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zawarty w skardze, nie był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z 8 lipca 2008r. odpowiadają prawu i orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a. /-/ P. Miładowski AT