III SA/Łd 469/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Protokolant: Katarzyna Żychlińska, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. III SA/Łd 469/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] orzekającej o nie stwierdzeniu u S. P. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. S. P. skierowaniem wystawionym przez NZOZ ZDROWIE w R., została skierowana do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. celem stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Kopię powyższego skierowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. otrzymał w dniu 5 czerwca 2007 r. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż schorzenie podejrzane jako choroba zawodowa mogło być spowodowane warunkami pracy w dwóch zakładach, w których strona była zatrudniona. Pierwszym z nich jest Gminna Spółdzielnia A, w której strona była zatrudniona w okresie od dnia 28 lipca 1976 r. do dnia 30 kwietnia 1986 r. , na stanowisku kierownika restauracji J. W ramach zajmowanego stanowiska zobowiązana była do prowadzenia praktycznej nauki zawodu w zawodzie kucharz i kucharz garmażer. Specyfika pracy w restauracji ze względu na hałas i pracę zatrudnionych w niej osób utrudniała przebieg szkolenia uczniów i zmuszała instruktora do zwiększonego wysiłku głosowego. Od dnia 1 października 1993 r. S. P. została współwłaścicielką piekarni PPHU C. D.-P. Sp. j. w R., gdzie nadal pracuje. Z uwagi na posiadane kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu w zakres jej obowiązków służbowych wchodzi między innymi nadzorowanie pracy uczniów i pracowników. Powyższe wymaga ciągłego przebywania na terenie piekarni w otoczeniu głośno pracujących maszyn i urządzeń. Nieustanny szum i hałas wymaga od strony większego wysiłku głosowego , a niekiedy nawet krzyku. Orzeczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] Nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z treści orzeczenia wynika, iż wykonane badania laryngologiczne, foniatryczne i videostroboskopowe wykazały przewlekły nieżyt krtani prosty i niedomykalność fonacyjną głośni niewielkiego stopnia. Stwierdzono pełną wydolność głosową. Od powyższego orzeczenia S. P. odwołała się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Uzasadniając wskazano, iż wyniki badań specjalistycznych i konsultacji nie wykazały zmian organicznych w zakresie krtani uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i dających podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych i niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwała dysfonią. W wyniku ponownego badania przeprowadzonego przez Instytutu Medycyny Pracy w Ł., na wniosek S. P., która wskazała na rozbieżności występujące w dotychczas wydanych orzeczeniach lekarskich, wydano orzeczenie lekarskie z dnia 28 lutego 2008 r. uzupełniające orzeczenie z dnia 21 października 2007 r. Przeprowadzona po raz kolejny ocena wydolności głosowej krtani wykazała, iż obraż głosu nie uległ zmianie od czasu badania przeprowadzonego w październiku 2007 r. Zarówno badania Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., jak i Instytutu Medycyny Pracy w Ł. potwierdziły nieznaczną niedomykalność fonacyjną głośni, która nie warunkuje rozpoznania choroby zawodowej. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. odmówił stwierdzenia u S. P. choroby zawodowej narządu głosu. Uzasadniając wskazał, iż w analizowanym przypadku rodzaj zmian w narządzie głosu nie spełnia wszystkich wymagań określających zawodowe źródło choroby. Do rozpoznania choroby zawodowej konieczne jest bowiem spełnienie następujących warunków: wymienienie choroby w wykazie chorób zawodowych, istnienie narażenia zawodowego i wystąpienie objawów choroby zawodowej odpowiadających biologicznemu działaniu czynnika szkodliwego. W przypadku S. P. spełniony został tylko jeden z warunków koniecznych, a mianowicie udokumentowane zostało wieloletnie narażenie na wzmożony wysiłek głosowy. Ponadto organ I instancji wskazał, iż orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy są jednym z dowodów w prowadzonym przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie. W swojej istocie orzeczenia te mają walor opinii biegłego. Organ dokonał oceny zebranych dowodów w sprawie i uznał , iż pomimo istniejącego narażenia na czynnik szkodliwy, jakim jest nadmierny wysiłek głosowy, nie jest możliwe uznanie choroby zawodowej. W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. podniosła, iż występujące u niej zaburzenia głosu nasilają się i utrudniają prowadzenie zajęć z uczniami. Wskazała, iż pomimo występowania schorzenia, treści wydanych w jej sprawie orzeczeń lekarskich różnią się od siebie i żadna z nich nie potwierdza choroby zawodowej. W związku z powyższym prosi o skierowanie jej na badania w innym ośrodku diagnostyczno- orzeczniczym. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Mając na uwadze stan faktyczny ustalony przez organ I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie strony jest niezasadne i nie daje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, iż nie wszystkie schorzenia narządu głosu, mające nawet związek z wykonywaną chorobą zawodową są uznawane za chorobę zawodową. Zamknięty katalog chorób zawodowych zawiera poz. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W wyniku przeprowadzonych badań skarżącej nie rozpoznano żadnego ze schorzeń wymienionych w poz. 15 rozporządzenia. Organ wskazał ponadto, iż Państwowy Inspektor Sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwe jednostki orzecznicze nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiadają się w danej sprawie negatywnie. Tak sytuacja nastąpiła w przedmiotowej sprawie. W odniesieniu do wniosku o przeprowadzenie ponownych badań przez inny ośrodek, organ odwoławczy wskazał, iż nie zachodzi tak potrzeba. S. P. była bowiem poddana badaniom przeprowadzonym przez jednostkę orzeczniczą I i II stopnia. Wydane przez te jednostki orzeczenia są wnikliwe, szczegółowe i w sposób jednoznaczny wskazują na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ odwoławczy wskazał również, iż w związku z art. 10 Kpa. strona złożyła pismo z dnia 17 czerwca 2008 r. , w którym poinformowała o pogorszeniu stanu swojego zdrowia i wystąpiła z prośbą o ponowne skierowanie jej na badania lekarskie. Jednakże w ocenie organu odwoławczego pismo powyżej nie wnosi do sprawy nic nowego. Uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. orzekł o jej utrzymaniu mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. P. zarzuciła naruszenie przepisu art. 10 Kpa. poprzez nieuwzględnienie jej wniosku z dnia 17 czerwca 2008 r. , czym pozbawiono ją prawa do obrony. W związku z powyższym wiosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 18 listopada 2008 r. na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności. Powołując się na treść rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego wskazał, iż decyzje zostały wydane w oparciu o niekonstytucyjne przepisy przez co doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP art. 6 Kpa. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania , a w szczególności art. 77 § 1, art. 78 i art. 88 poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej z dnia 17 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 tego artykułu kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji. Czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającymi prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe kryterium sąd stwierdził, że kwestionowana decyzja jest zgodna z przepisami zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W związku z powyższym, aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznawane schorzenie musi być ujęte w wykazie chorób zawodowych, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W pozycji 15 wykazu chorób zawodowych wskazano schorzenia narządu głosu, które są uznawane za chorobę zawodową i jest to katalog zamknięty. Są to: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3) niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głosu i trwała dyfonią. W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne ustaliły, że nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaciach wymienionych w pozycji 15 wykazu 15 wykazu. Powyższe ustalenie zostało oparte na przeprowadzonym dwuinstancyjnym postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym przez dwa upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych zakłady służby zdrowia i zakończone zostało ostatecznym orzeczeniem lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanymi przez Instytut Medycyny [...] z dnia 1 kwietnia 2007 r. W myśl § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia lekarz wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Tak więc ani ten przepis ani § 8 rozporządzenia nie stanowi dla organu upoważnienia do oceny orzeczeń lekarskich wydanych w przedmiocie choroby zawodowej, zgodnie bowiem z § 7 rozporządzenia sprawa była dwukrotnie badana przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co powodowało, że orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania stało się ostateczne. W rezultacie zarówno organ inspekcji sanitarnej, jak i Sąd jest związany tym orzeczeniem. W związku z tym nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez organy administracyjne przepisów art. 7, 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a przez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie badań w innej jednostce orzeczniczej. Należy tutaj dodać, że orzeczenia lekarskie obu jednostek orzeczniczych są zgodne, pełne i niesprzeczne z innymi dowodami. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją, to Trybunał Konstytucyjny, aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydanie decyzji w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych odroczył utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. P 23/07 OPK-A 2008/5/82). Należy ponadto zwrócić uwagę, że odmowa zastosowania przepisów rozporządzenia uniemożliwiłaby rozpoznanie sprawy, gdyż przepisy rozdziału VII działu X Kodeksu pracy nie zawierają wykazu chorób zawodowych. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. A. B.