VII SA/Wa 1561/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-09

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może rozpoznać zgłoszenie choroby zawodowej w trybie art. 154 k.p.a. (uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej), czy też powinno być ono potraktowane jako nowe postępowanie w sprawie, jeśli stan faktyczny uległ zmianie od daty wydania decyzji ostatecznej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może rozpoznać zgłoszenia choroby zawodowej w trybie art. 154 k.p.a., jeśli od daty wydania decyzji ostatecznej nastąpiła zmiana stanu faktycznego (np. pogorszenie stanu zdrowia). W takiej sytuacji zgłoszenie powinno być potraktowane jako nowe postępowanie w sprawie. Ponadto, organ jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (ubytku słuchu spowodowanego hałasem) u Z. S. Po kilku postępowaniach i orzeczeniach sądów administracyjnych, organ II instancji (Główny Inspektor Sanitarny) utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i błędną ocenę stanu faktycznego, wskazując na postępujący ubytek słuchu i nieprawidłowości w badaniach narażenia na hałas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J., na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa oraz art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u Z. S. nie stwierdził u niego choroby zawodowej obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2, i 3 KHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany pierwszoinstancyjnego orzeczenia, które - po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego - utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] Nr [...]. Wskutek wniesienia przez Z. S. skargi na powyższą decyzję wyrokiem z dnia 2 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Pismem z dnia 5 lipca 2004r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy celem stwierdzenia u niego choroby zawodowej. W załączeniu dołączył kserokopię badań audiogramu z dnia 22 czerwca 2004r. Postanowieniem z dnia 22 marca 2005r, na skutek zgłoszenia dokonanego przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy NZOZ w J. z dnia [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia u Z. S. tej samej choroby zawodowej. W ramach tego postępowania strona została ponownie zbadana przez jednostki orzecznicze I i II stopnia. Obie jednostki medyczne, tzn. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w J. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] Nr [...] oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (orzeczenie z dnia [...] Nr [...]), nie znalazły jednak podstaw do zdiagnozowania u badanego zawodowej etiologii schorzenia narządu słuchu. Uwzględniając treść obu orzeczeń lekarskich, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J., decyzją z dnia [...] Nr [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania u Z. S. choroby zawodowej obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2, i 3KHz. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], w której uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] jest decyzją ostateczną i prawomocną. Rozpatrując ponownie sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. winien był skierować całość dokumentacji do organu II instancji, który jako ostatni zakończył postępowanie wydaniem decyzji. Wydanie po raz drugi decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. skutkowało tym, iż w obiegu prawnym znalazły się 2 decyzje co jest niedopuszczalne w świetle przepisów prawa administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Z. S. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2006r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodziła tożsamość stanu faktycznego, co wykluczało zastosowanie konstrukcji powagi rzeczy osądzonej. Wobec istotnych zmian okoliczności faktycznych, mających podstawowe znaczenie dla niewadliwego załatwienia wniosku strony (znaczny, ponad dwu i pół roczny okres między wydaniem poprzednich i obecnych orzeczeń przez organy inspekcji sanitarnej, dalszy ubytek słuchu stwierdzony u skarżącego), umorzenie postępowania, bez merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy, stanowiło w ocenie Sądu, naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, konieczność umorzenia postępowania ze względu na pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznych i prawomocnych decyzji stwierdzających już wcześniej brak podstaw do stwierdzenia zawodowego uszkodzenia słuchu u strony skarżącej, bez uwzględnienia nowych, zmienionych okoliczności faktycznych, prowadziłoby w konsekwencji do niedopuszczalności ponownego rozpatrywania także w przyszłości, ewentualnie ponowionego wniosku strony i to nawet wtedy, gdy nadal pracując w narażeniu na hałas zainteresowany uzyskałby diagnozę uprawnionych do tego medycznych jednostek orzeczniczych o ubytku słuchu w stopniu uzasadniającym stwierdzenie zawodowego uszkodzenia słuchu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. po rozpatrzeniu ponownie odwołania Z. S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Pismem z dnia 13 czerwca 2007r. (data wpływu 14.06.2007r.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. przesłał akta choroby zawodowej Z.S. po uzupełnieniu informacji o zatrudnieniu wyżej wymienionego do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Działając na podstawie art. 154 § 1 i 2 kpa. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Z. S. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, dwa warunki tj. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. W przypadku zaś Z. S. nie został spełniony pierwszy z powyższych warunków. Pomimo tego, iż w ocenie narażenia zawodowego nie wykluczono możliwości powstania ubytku słuchu spowodowanego hałasem, placówki służby zdrowia upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych: [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w J. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u zainteresowanego-zawodowego uszkodzenia słuchu. Orzeczenia lekarskie są obiektywne, spójne i logicznie umotywowane. Organ wskazał, że zainteresowany w odwołaniu z dnia 25 października 2005 roku wskazał, iż nie zgadza się z ww. orzeczeniami lekarskimi, gdyż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2002 roku choroba zawodowa jest pojęciem prawnym a nie medycznym. Lekarz nie orzeka zatem o jej uznaniu, lecz stwierdza tylko stan choroby i jej przyczynę. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie kwestionuje narażenia zainteresowanego na hałas. Jednakże placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, po badaniu pacjenta były zgodne co do faktu, iż wielkość, asymetria i pogłębianie się ubytku słuchu po ustaniu narażenia na hałas ponadnormatywny wykluczają związek przyczynowo - skutkowy między schorzeniem rozpoznanym u zainteresowanego a warunkami pracy. Organ podkreślił, że w wyroku z dnia 11 lipca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu roku zarzucił Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu we W., iż "uszło uwadze organu odwoławczego to, iż według § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 2002 roku "okres narażenia zawodowego" jest jedną z okoliczności uwzględnianych przy ocenie narażenia zawodowego wywołanego czynnikami fizycznymi. (...) Skarżący nadal pracuje zawodowo. Nie ustało więc działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy strony (hałasu), co zresztą jest okolicznością niekwestionowaną w sprawie. Należy też dodatkowo zauważyć, że wyniki badań lekarskich, przeprowadzonych w trakcie ponownego postępowania pierwszoinstancyjnego dowodzą, iż ubytek słuchu u skarżącego postępuje." W dniu 28 listopada 2006 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. przeprowadził ponowne postępowanie w celu oceny narażenia zawodowego na hałas w zakładzie pracy ZHU "P." s.c. W. B. & A. A. P. Organ podkreślił, że nie kwestionuje faktu, iż zainteresowany w dalszym ciągu pracuje w narażeniu na hałas, jednak jest to hałas, który nie przekracza normatywu higienicznego. Dodatkowo w orzeczeniach lekarskich, wystawionych przez upoważnione do tego placówki orzecznicze stwierdzono, iż postępujący ubytek słuchu u Z. S. ma charakter pozazawodowy, m.in. właśnie ze względu na brak udokumentowanego narażenia na hałas ponadnormatywny na stanowisku pracy pacjenta, po roku 1999 i z uwagi na fakt, iż ubytek słuchu zawodowy nigdy nie ulega progresji ani regresji. Uszkodzenie komórek Cortiego przez hałas powoduje ich obumarcie i uszkodzenie ucha o odpowiednio niezmiennej ilości dB. Dalsze pogorszenie słuchu nie jest charakterystyczne dla choroby zawodowej i może być spowodowane tylko czynnikami pozazawodowymi. Reasumując, organ podkreślił, że placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych były zgodne co do faktu, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u zainteresowanego. Organ wskazał, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz /poz. 21/ u Z. S. jest decyzją prawomocną i ostateczną. Z tego względu, w świetle ustalonych okoliczności organ ocenił, iż nie zaistniała przesłanka do zmiany bądź uchylenia decyzji własnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. S. wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy dotyczącej choroby zawodowej. Skarżący podniósł, że praca przez tyle lat w warunkach narażających go na hałas spowodowała nieodwracalne skutki ubytku zdrowia (słuchu). Zdaniem skarżącego nie jest prawdą, że od 1999r. nie pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny, a ochronniki słuchu otrzymał dopiero 2 lata przed odejściem z pracy, a nie jak napisano od 2002r. Skarżący zarzucił, że badania jego stanowiska pracy dotyczące hałasu prowadzone były poza jego wiedzą, gdyż nigdy nie był o nich informowany. Z tego względu, zdaniem skarżącego badania nie mogą być wiarygodne. Skarżący zaznaczył, że nigdy nie pracował w innym zawodzie jak i zakładzie pracy dlatego zastanawia się skąd wzięła się ta choroba u niego, jeżeli warunki pracy nie przekraczają normatywów higienicznych. W wyniku rozpoznania odwołania Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] znak : [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej narządu słuchu dokonanego w dniu 10.03.2005 r., Z. S. był badany w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w J., a następnie w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Organ wskazał, że ocena narażenia zawodowego zainteresowanego została uzupełniona zgodnie z zaleceniami określonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2006r. Orzeczenie lekarskie wydane przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w J. z dnia [...] i orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] oraz uzupełniająca opinia [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w J. z dnia [...] w sposób jednoznaczny uzasadniają wydane orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz u Z. S. Organ dodał, że po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego powyższe jednostki orzecznicze zdiagnozowały u zainteresowanego niedosłuch o typie ślimakowym dla ucha prawego - 47dB i niedosłuch o typie ślimakowym dla ucha lewego - 35dB. Tym samym nie została rozpoznana choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115). Ponadto Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wskazał, iż wykazana obecnymi badaniami progresja niedosłuchu w porównaniu z rokiem 2003, wobec braku udokumentowanego narażenia zawodowego na ponadnormatywny hałas od 1999 r. nie upoważnia do przyjęcia etiologii zawodowej zdiagnozowanej choroby. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w J. w swojej opinii z dnia [...] również potwierdził, iż zainteresowany nie był od 1998r. eksponowany na hałas powyżej 80 dB tj. hałas stwarzający możliwość spowodowania niedosłuchu i przyczyny ostatnio pogarszającego się słuchu u Z. S. należy wiązać z Jego fizjologicznym starzeniem się. Zatem zdaniem organu, nie zostały spełnione warunki określone zapisem § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr132 poz.1115). Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. S. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, że jest dla niego niezmiernie krzywdząca i niesprawiedliwa, naruszającą elementy zawarte w art. 7 i 8 kpa mówiące o podjęciu wszelkich kroków dla załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny obywateli, jak również o prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie. Skarżący podkreślił, że ubytek słuchu występujący u niego jest spowodowany narażeniem na hałas ponadnormatywny na stanowisku pracy jakie zajmował, a nie wynikiem procesu starzenia się jak zostało stwierdzone w piśmie z dnia [...] znak : [...] wydanym przez Dyrektor Oddziału [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w J. Skarżący podniósł, że wielokrotnie wskazywał, iż wszystkie przeprowadzone badania i pomiary natężenia hałasu odbywały się podczas jego nieobecności (również badania przeprowadzane po roku 1998- gdzie w maju na stanowisku prac blacharskich odnotowano przekroczenie normatywów higienicznych (92dB)). Podkreślił fakt, iż od 1999 r. charakter jego pracy nie zmienił się, w dalszym ciągu wykonywał te same czynności tymi samymi narzędziami. Z tego względu, uważa że przeprowadzone badania i pomiary natężenia hałasu w zdecydowanej większości zostały wykonane w sposób bardzo ogólnikowy i bez badania narażenia indywidualnego na hałas (gdyż był nieobecny). Skarżący dodał, że na swoim stanowisku pracy narażony był nie tylko na hałas ale również na drgania, które hałas potęgują (uderzając młotem podczas profilowania blach). Ochronniki na uszy zabezpieczające przed hałasem otrzymał dopiero w 2004r, i nigdy nie używał rękawic ochronnych antywibracyjnych. Skarżący zaznaczył, że w uzasadnieniu decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w ocenie narażenia zawodowego nie wykluczono możliwości powstania u niego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Natomiast, wykazuje się uporczywie na brak możliwości łączenia występującego u niego ubytku słuchu o charakterze ślimakowym z pracą w ZHU "P.1, opierając się na badaniach dokonanych w latach poprzednich. Nie zdecydowano się jednak na zrobienie badań w roku 2008 (ubytek słuchu postępuje). Skarżący wyjaśnił, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w odpowiedzi na jego pismo z dnia 10 marca 2008 r. dotyczące żądania ponownych badań narządu słuchu - odmówił możliwości skierowania go na badania do jednostki upoważnionej w sprawach orzekania o chorobach zawodowych. Z tego względu, skarżący sam przeprowadził badania z których wynika jasno, iż występujący u niego ubytek słuchu spowodowany hałasem, spełnia kryteria choroby zawodowej i wykazuje, iż dotychczasowe uzasadnienia wydane przez upoważnione do tego instytucje nie są w jego sprawie obiektywne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej: P.p.s.a.) wskazuje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji, aczkolwiek z innych względów, niż w niej podniesione. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 11 lipca 2006r. w sprawie III SA/Wa 142/06 uchylił zaskarżoną wówczas decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie może być mowy o powadze rzeczy osądzonej albowiem nie zachodzi tożsamość (identyczność) stanu faktycznego rozstrzygniętego decyzją z dnia [...] oraz w rozpoznawanej sprawie. Uszło bowiem uwadze organu, że skarżący nadal pracuje zawodowo (w dacie wyrokowania), nie ustało więc działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy. Postępuje też ubytek słuchu u skarżącego. W konsekwencji - w ocenie Sądu - wobec istotnych zmian okoliczności faktycznych nie było podstaw do umorzenia postępowania. A zatem obowiązkiem organu było merytoryczne rozpoznanie odwołania Z. S. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał m.in., iż organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniając wątpliwości dotyczące narażenia zawodowego i określić związek przyczynowo - skutkowy między rozpoznanym schorzeniem a warunkami, w jakich pracował skarżący. Jak wynika z podanej przez organy administracji, zarówno I jak i II instancji, podstawy prawnej orzekania - omawiane postępowanie toczyło się w trybie zwykłym -to jest w wyniku rozpoznania zgłoszenia choroby zawodowej u Z. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani też wskazaną podstawą prawną nie stwierdził niewłaściwego trybu postępowania. Co więcej wskazał, iż biorąc pod uwagę treść §2 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia RM z 2002r. i zawartego w nim terminu "okres narażenia zawodowego" należy wniosek skarżącego potraktować jako nowy wniosek w porównaniu z wnioskiem rozpoznanym decyzją z dnia [...]. Zwrócił przy tym uwagę, iż [...] Instytut w orzeczeniu z [...] stwierdził podwyższenie progu słuchu na poziomie 47 i 35 dB, przy czym 2,5 roku wcześniej wartości te były niższe. Innymi słowy - w ocenie WSA we Wrocławiu - zawartej w wyroku z dnia 11 lipca 2006r. - złożenie wniosku: zgłoszenie choroby zawodowej wszczęło nowe postępowanie mające na celu ustalenie czy w omawianych okolicznościach zachodzą przesłanki do stwierdzenia u Z. S. choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Organy administracji - po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] i z dnia [...] winny zatem ponownie rozpoznać zgłoszenie choroby zawodowej stosując w tym zakresie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do "trybu zwykłego". Tymczasem organy administracji z niezrozumiałych względów rozpoznały ten wniosek w oparciu o art. 154 kpa, który ma na celu zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji a zatem stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Tym samym zaskarżone orzeczenie jak i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. Organy były bowiem związane rozstrzygnięciem WSA we Wrocławiu również w zakresie przepisów postępowania administracyjnego, które powinny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Dalej - nie może ujść uwadze, że nawet w sytuacji niezwiązania organu w/w orzeczeniem WSA we Wrocławiu zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte byłoby wadą, która uzasadniałaby konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zgodnie z treścią art.154 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 154 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub organ wyższego stopnia jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone w tym trybie stanowi zatem jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujący przypadki weryfikacji decyzji ostatecznych. Jak każde postępowanie zmierzające do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji omawiane postępowanie jest traktowane jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 154 kpa. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2002r. (SA 2723/01 LEX nr 83821), które Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela. Postępowanie takie - o uchylenie lub zmianę decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. W konsekwencji podkreślić należy, że zadaniem organu, który prowadzi takie postępowanie jest wyjaśnienie i ocena czy w danych okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki wymienione w art. 154 kpa. Zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie art. 154 kpa jest możliwa przy spełnieniu łącznie 2 przesłanek: * sprawa dotyczy ostatecznej decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa.; * za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. A zatem postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. ma za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji, która może być najzupełniej prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Stanowisko takie zajął NSA w wyroku z dnia 27 sierpnia 1999r. ( I SA 1999/98 LEX nr 48660) i Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni ten pogląd podziela. Dodatkowo - zgodnie z przyjętym w tym zakresie orzecznictwem zauważyć należy, że art. 154 kpa może mieć zastosowanie jedynie w sytuacji, kiedy obowiązuje ten sam stan faktyczny oraz prawny, jaki istniał w dacie wydania decyzji. Zmiana regulacji prawnej lub faktycznej prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007r, I SA/Wa 328/07 Lex 346389). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w żadnym razie art. 154 kpa nie mógł mieć zastosowania do zgłoszenia choroby zawodowej z dnia 10 marca 2005r. Wniosek ten bowiem został złożony po wydaniu ostatecznej decyzji z [...] i odnosi się nie do stanu faktycznego, rozstrzygniętego tą decyzją lecz do nowej sytuacji faktycznej. Okoliczność ta nie budziła także wątpliwości organu skoro wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej -obustronny, trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem i przeprowadził postępowanie wyjaśniające (w tym orzeczenia lekarskie) mające na celu ustalenie aktualnego stanu zdrowia skarżącego (z punktu widzenia stwierdzenia u niego choroby zawodowej) a nie w dacie wydania decyzji ostatecznej z [...]. Skoro zatem - w ocenie skarżącego - uległy zmianie okoliczności faktyczne- pogorszył się jego słuch i w ocenie Zainteresowanego ma to związek z wykonywaną przez niego pracą zawodową organ nie mógł rozpoznać wniosku w trybie art. 154kpa lecz potraktować zgłoszenie jako nowy wniosek. W konsekwencji winien ocenić stan zdrowia na datę wydania decyzji biorąc pod uwagę, że ewentualne zmiany poziomu słuchu w okresie do 30 lipca 2003r. zostały już ocenione przez organu administracji ostateczną decyzją. I dalej podkreślenia wymaga, że nawet gdyby zgłoszenie choroby zawodowej potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania na podstawie art. 154 kpa to uszło uwadze organu, że rozpoznając sprawę w tym trybie winien on odnieść się do przesłanek określonych w tym przepisie to jest czy sprawa dotyczy ostatecznej decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa oraz czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. O ile nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że decyzja, której dotyczyłby wniosek jest ostateczna i żadna ze stron nie nabyła na jej podstawie prawa o tyle w żaden sposób organ nie odniósł się do drugiej przesłanki to jest czy za taką zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy przy tym podkreślić, że decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, co obliguje organ do szczegółowego uzasadnienia swojego stanowiska. Reasumując zaskarżone orzeczenie jak i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania: art. 153 P.p.s.a oraz art. 154 kpa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2006r. oraz wskazane wyżej okoliczności to jest rozpozna zgłoszenie choroby zawodowej jako nowy wniosek złożony w trybie przepisów ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) uwzględniając przy tym, że okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącego do dnia 30 lipca 2003r. zostały już ostatecznie rozstrzygnięte decyzją z dnia [...]. Z uwagi na upływ czasu organ rozważy uzupełnienie materiału dowodowego o aktualne badania lekarskie, o ile skarżący w dalszym ciągu pracuje w warunkach szkodliwych dla zdrowia (narażenie na ponadnormatywny hałas). Nie może także ujść uwadze organu ponownie rozpoznającego wniosek, że organy administracji zgodnie art. 19 kpa przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. O ile decyzja wydana w oparciu o treść art. 154 kpa może być wydana zarówno przez organ administracji, który ją wydał jak i przez organ wyższego stopnia o tyle do rozpoznania zgłoszenia choroby zawodowej właściwość rzeczowa organów administracji została ściśle określona w wymienionych wyżej przepisach. Na marginesie jedynie niniejszych rozważań wskazać należy, że jeśli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie niezwłocznie przekaże je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 65§1kpa). W niniejszej sprawie, wbrew treści, w/w przepisu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. przekazał akta Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu we W. pismem z dnia 13 czerwca 2007r. Wobec stwierdzonych przez Sąd naruszeń prawa, które legły u podstaw uchylenia decyzji organów administracji za przedwczesne należało uznać odnoszenie się do zarzutów Z. S. zawartych w skardze. Z tych wszystkich względów - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło