II OSK 673/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-03
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Teresa Kobylecka, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich, nie graniczących bezpośrednio z działką, na której ma być realizowana inwestycja budowlana, posiadają przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściciele nieruchomości sąsiednich, nie graniczących bezpośrednio z działką inwestycyjną, mogą posiadać przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli istnieje możliwość oddziaływania planowanej inwestycji na ich nieruchomość. Sąd podkreślił, że pojęcie dobrego sąsiedztwa ma znaczenie, a ocena interesu prawnego nie może ograniczać się jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących, lecz powinna uwzględniać potencjalne oddziaływanie planowanego obiektu.Stan faktyczny
H. i G. L. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący, właściciele sąsiedniej działki, nie graniczącej bezpośrednio z działką inwestycyjną, podnosili, że planowana inwestycja wpłynie negatywnie na ich nieruchomość poprzez immisje i ograniczenie korzystania z niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ ich działka nie sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestycyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że kwestia posiadania przymiotu strony przez skarżących wymaga ponownego zbadania z uwzględnieniem potencjalnego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz H. L. i G. L. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie sędzia del. NSA Teresa Kobylecka sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.L. i G. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1628/08 w sprawie ze skargi H. L. i G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz H. L. i G. L. kwotę 530 (pięćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1628/08 w sprawie ze skargi H. L. i G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w punkcie 1) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, w punkcie 2) orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku, w punkcie 3) zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżących kwotę 740 zł tytułem zwrotu koszów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił nowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce ew. nr [...] z obrębu [...] dostępnej z ul. [...] w Warszawie.
Odwołanie od powyżej decyzji wnieśli H. i G. L., właściciele działki o nr ew. [...] obręb [...] dostępnej z ulicy [...], nie graniczącej z działką nr ew. [...] obręb [...], na której inwestor zamierza realizować w/w inwestycję.
W piśmie z dnia [...] maja 2008 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zakwestionowała uprawnienia H. i G.. L. do posiadania przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym z uwagi na to, iż działka odwołujących nie sąsiaduje bezpośrednio z działką, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uznało H. i G. L. za stronę postępowania i decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] rozpatrzyło merytorycznie wniesione przez nich odwołanie. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2008 r. ustalającą warunki zabudowy dla wskazanej inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, a także analizy stanu faktycznego i prawnego terenu w postaci tekstowej i graficznej. Organ wskazał również, że dla celów analizy obszarowej przyjęto nieruchomość położną przy ul. [...], zabudowaną wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym położonym w odległości około 55 metrów od działki, na której ma być realizowana inwestycja.
H. i G. L. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając jej uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż organ odwoławczy nie uwzględnił wszystkich istotnych kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a nadto nie uwzględnił okoliczności związanej z organizacją ruchu przy ul. [...]. Ponadto skarżący podnieśli, iż decyzja o warunkach zabudowy narusza w sposób rażący dotychczasowe funkcje i przeznaczenie terenu, które kształtowane było na przestrzeni lat przez akty prawne poprzednio obowiązujące. Wskazali również, że powstanie planowanej nieruchomości przyczyniłoby się do powstania szeregu immisji oraz zagrożenia niemożliwością odprowadzania wód deszczowych z powodu braku instalacji burzowej. Podkreślili również, iż planowana inwestycja nie respektuje ustawowej zasady dobrego sąsiedztwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 20-02 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że definicję strony postępowania administracyjnego zawiera art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, przy czym interes prawny określonego podmiotu istnieje, gdy znajduje to podstawę w konkretnych przepisach prawa materialnego. Z sytuacją taką mamy do czynienia, gdy wynik sprawy administracyjnej może wpływać na zakres praw, roszczeń i obowiązków podmiotu, a podmiot ten może domagać się od organu ukształtowania swojej sytuacji w taki sposób, by było to zgodne z treścią norm materialnoprawnych. Przepisy szczególne mogą modyfikować zakres pojęcia strony z art. 28 kpa Stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są: wnioskodawca tej inwestycji oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich. W niniejszej zaś sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, H. i G. L. nie mogli być uznani za stronę przedmiotowego postępowania wszczętego na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Skarżący nie mieli w tej sprawie interesu prawnego, nie legitymowali się bowiem tytułem prawnym do działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Warszawie, na której planowana jest inwestycja, ani też do nieruchomości bezpośrednio sąsiednich, nie byli też wnioskodawcami w tym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Wynika to z kopii mapy dołączonej do pisma [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie z dnia [...] maja 2008 r.
Jak podkreślił Sąd, interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, nie zależy od indywidualnego przekonania, że zachodzi związek między postępowaniem, a sytuacją zainteresowanego, lecz ma charakter obiektywny i musi wynikać z ustawowego źródła. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Od tego zależy skuteczność prawna żądania wszczęcia postępowania. Organ, więc zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tzn. czy żądanie pochodzi od osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa.
W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazali, aby przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyła ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, tym samym by przysługiwał im przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Rozpatrzenie zatem odwołania skarżących, którzy nie są stroną kwestionowanej przez nich decyzji organu pierwszej instancji, stanowi rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28 i art. 127 §1 kpa. Rażący charakter naruszenia powołanych przepisów prawa polega bowiem na oczywistej sprzeczności między sposobem rozstrzygnięcia odwołania, zawartym w zaskarżonej decyzji, a treścią tych przepisów. W przypadku więc, gdy podmiot składający odwołanie nie jest stroną kwestionowanej przez niego decyzji, organ odwoławczy zobowiązany jest do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Stwierdzenie wadliwości zaskarżonej decyzji z przyczyn wyżej wskazanych wykluczało dopuszczalność dokonania przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji w jej materialnoprawnym zakresie dotyczącym prawidłowości ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
G. L. i H. L., reprezentowani przez adwokata, wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w zakresie punktu 1 i 2 podnieśli następujące zarzuty:
I. obrazę przepisów prawa procesowego polegającą na naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów:
1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na jego nieprawidłowe zastosowanie, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w postaci stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, który to przepis dopuszcza wydanie takiego rozstrzygnięcie jedynie w przypadku uwzględnienia skargi a złożona przez skarżących skarga nie zawierała wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
2) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 3 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na braku należytej oceny materiału dowodowego i stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a tym samym nieuzasadnionym przyjęciu, iż postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach i zagospodarowaniu terenu postępowanie było obarczone wadą nieważności z uwagi na to, że skarżący — H. i G. L., nie mieli interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa a tym samym nie przysługiwał im przymiot strony tego postępowania,
3) art. 28 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu posiadają jedynie wnioskodawca tej inwestycji oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiednich, chociaż z żadnego przepisu prawa i postępowania administracyjnego nie wynika tak wąska interpretacja określająca strony ww. postępowania,
4) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błąd w ustaleniach poczynionych w zakresie przedstawionego w uzasadnieniu stanu sprawy, mające istotny wpływ na jej wynik, z uwagi na fakt, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzekający Sąd nie wskazał przepisu szczególnego, na którym się oparł a który miałby stanowić, że w postępowania w przedmiocie wydania decyzji o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą jedynie brać udział wnioskodawca tej inwestycji oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiednich, czym uniemożliwił skontrolowanie merytorycznej zasadności orzeczenia w tym zakresie.
II. obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na naruszeniu art. 36 ust 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 3 tej ustawy, poprzez ich niezastosowanie, a tym samym uznaniu, iż skarżący pomimo zaistnienia przesłanek wskazanych w przedmiotowych przepisach, nie posiadali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do bycia stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, i w związku z tym postępowanie to było dotknięte wadliwością, skutkującą stwierdzeniem przez Sąd I Instancji nieważności zaskarżonej decyzji.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oraz zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania w sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez wydanie przez Sąd I Instancji orzeczenia niezgodnego z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarżący wskazali, że ich skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawierała zarzuty merytoryczne a także wskazywała nowe dowody w sprawie (m. in. opinia biegłego dr W.L. dotycząca warunków środowiskowych zabudowy działki nr. ew. [...]), wobec czego trudno przyjąć, że nastąpiło "uwzględnienie skargi" przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w myśl powołanego. Sąd bowiem "uwzględnił skargę", a następnie, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji, wyeliminował skarżących z postępowania związanego z wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na to, że zdaniem Sądu skarżący nie posiadali legitymacji do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na brak interesu prawnego. Uwzględnienie skargi związane jest z pozytywnym rozstrzygnięciem, odnoszącym się do żądań skarżących a w przedmiotowym stanie faktycznym wydany wyrok trudno określić jako "uwzględniający skargę", choćby z uwagi na niekorzystne dla skarżących rozstrzygnięcie jak też fakt, że przedmiotowa skarga nie została merytorycznie rozpoznana co do jej istoty.
Jak zauważają skarżący, wywód Sądu I Instancji w zakresie możliwości uznania ich za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie został poparty żadnym podstawami prawnymi — nie zostały podane przepisy na których Sąd oparł swój rozważania, czym uniemożliwił skontrolowanie merytorycznej zasadności orzeczenia w tym zakresie. Tymczasem, jak podnosi pełnomocnik skarżących, przymiot strony zależy od przedmiotu postępowania a interes prawny w przeważającej części pokrywa się z interesem faktycznym stron postępowania. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, nie precyzuje i nie ustala w sposób wyczerpujący kryteriów wobec podmiotów, które mogą występować jako strony postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec powyższego nie można przyjąć za Sądem I instancji, że stronami postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być jedynie podmioty mające tytuł prawny (własność bądź użytkowanie wieczyste) do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, nieruchomości bezpośrednio sąsiednich bądź wnioskodawca. Założenie takie zamykałoby drogę do udziału w sprawie innym podmiotom, utożsamiałoby praktycznie interes prawny wynikający z art. 28 kpa jedynie do bezpośredniego sąsiedztwa z nieruchomością będącą przedmiotem postępowania.
W niniejszej sprawie skarżący wielokrotnie wskazywali na fakt, że planowana inwestycja, poprzedzona procedurą wydania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wpłynie na korzystanie przez nich z nieruchomości, którą zamieszkują. Wskazując na okoliczności faktyczne, podnosili szereg zarzutów, które miały przełożenie na istniejące przepisy prawa materialnego — min. dot. ochrony środowiska, immisji i wykonywania prawa własności (art. 140 i nast. KC). W związku z powyższym trudno jest zgodzić się ze zdaniem Sądu I Instancji, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, a tym samym nie mogą w niniejszej sprawie występować jako strona.
Konsekwencją błędnego ustalenia okoliczności faktycznych w sprawie, a tym samym nieprawidłowego uznania braku legitymacji skarżących do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, było wydanie błędnego orzeczenia w niniejszej sprawie a tym samym naruszenie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
W ocenie skarżących, nieprawidłowa jest także wskazana wcześniej podstawa rozstrzygnięcia, wydanego z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., którego efektem nie jest "uwzględnienie skargi" tylko wydanie orzeczenia, które faktycznie wyeliminowało ich z toczącego się postępowania.
Konsekwencją braku dogłębnej oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie było niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 36 ust 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 64 ust. 3 tej ustawy. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą (na podstawie art. 63 ust 3 ww. ustawy przepis ten stosuje się odpowiednio do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy), korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. W myśl ust. 3 powołanego przepisu, jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty sprzedaje tę nieruchomość i nie skorzystał z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości. W niniejszej sprawie skarżący wielokrotnie wskazywali na fakt, iż wydana przez organ decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przy ul. [...] sprawi, iż korzystanie z należącej do nich nieruchomości — działki nr ew. [...], obręb [...] w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stanie się istotnie ograniczone. Należy tutaj mieć na względzie wszelkiego rodzaju immisje, opisane w art. 144 k.c. na jakie będą narażeni skarżący — hałas, nadmierną ilość spalin z samochodów, nadmierne zacienienie itp. Powyższe oraz sam fakt wybudowania obiektu o gabarytach znacznie odbiegających od istniejącej zabudowy sprawi, że wartość nieruchomości należącej skarżących drastycznie spadnie. W tym przypadku zastosowanie winien znaleźć art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który przewiduje uprawnienie do żądania odszkodowania, wynikającego ze wskazanej, powyżej utraty wartości. Tym samym, zdaniem skarżących, osoby którym takie uprawnienie będzie przysługiwać — będą mogły brać udział w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. wniósł o jej odrzucenie jako nie spełniającej wymogów konstrukcyjnych, względnie oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty są prawidłowo sformułowane i usprawiedliwione. Podstawową kwestię prawną w rozpoznawanej sprawie stanowi to, czy skarżący G.i H.L. mają przymiot strony w postępowaniu z wniosku [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr ew. [...] dostępnej z ul. [...] w Warszawie i tej kwestii przede wszystkim dotyczą zarzuty procesowe. Zarzut naruszenia art.28 k.p.a. i związane z nim zarzuty należy uznać za uzasadniony. Rozważania Sądu w tej kwestii są zbyt ogólne i niepoparte analizą okoliczności konkretnej sprawy. W szczególności nie można podzielić poglądu iż w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu mogą brać udział jedynie "wnioskodawca tej inwestycji oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących. "To twierdzenie jest prawidłowe tylko co do zasady, jest ukształtowane przez orzecznictwo administracyjne oraz sądowe i w zależności od okoliczności sprawy może ulegać modyfikacji. Dokonując oceny interesu prawnego i jego ewentualnego naruszenia należy brać także pod uwagę oddziaływanie obiektu i usytuowanie działki której właścicielami są skarżący i która jest położona w bezpośredniej bliskości planowanej inwestycji. W postępowaniu w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu szczególne znaczenie nadano pojęciu dobrego sąsiedztwa. Wprawdzie jest to kryterium które bada się w związku z charakterem i parametrami inwestycji ale z jego istoty wynika, że sposób zabudowania nieruchomości sąsiednich objętych analizą ma znaczenie przy ustalaniu tych warunków. To z kolei powoduje, że oceniając interes prawny skarżących nie można - bez zbadania możliwego oddziaływania obiektu - ograniczyć się do kryterium własności nieruchomości bezpośrednio graniczących z nieruchomością na której zaplanowana jest inwestycja i na tej podstawie odmówić przymiotu strony. Takiego badania może dokonać także organ odwoławczy.
Powyższe stanowisko nie przesądza oczywiście tego, czy skarżący mają w istocie interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, mający podstawę w konkretnym naruszonym przepisie prawa materialnego, kwestia ta wymaga zbadania. Nie są uzasadnione – na tym etapie postępowania – podnoszone także w skardze kasacyjnej, argumenty skarżących dotyczące sytuacji przyszłych i niepewnych, niedotyczące konkretnie ich sytuacji czy dotyczące okoliczności (ewentualne zacienienie) które badane są dopiero na etapie postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia budowlanego .Nie jest zasadny także zarzut dotyczący naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80,poz. 717 ze zm.). Pomijając niewłaściwe oznaczenie(ust. 1 nie ma pkt 3 tylko ust.3) zarzut ten jest przedwczesny i niewłaściwy. Sąd nie rozpoznając kwestii odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości postąpił zgodnie z prawem, w sprawach sporów o odszkodowania w związku z obniżeniem wartości nieruchomości orzekają sądy powszechne (nie mieści się to zatem w zakresie kompetencji sądu administracyjnego) i to dopiero wtedy gdy takie obniżenie wartości nieruchomości rzeczywiście ma miejsce.
Zważywszy, że skarga kasacyjna w części ma uzasadnione zarzuty, na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło