I OSK 388/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-12
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Anna Łukaszewska-Macioch, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie organu drugiej instancji w przedmiocie odwołania od opinii służbowej funkcjonariusza Policji ma charakter decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji w przedmiocie odwołania od opinii służbowej funkcjonariusza Policji ma charakter ostatecznej decyzji administracyjnej, która podlega kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Brak uzasadnienia takiej decyzji stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiające kontrolę jej legalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opinii służbowej funkcjonariusza Policji T. K. za okres od lipca do września 2007 r. Po wydaniu negatywnej opinii i utrzymaniu jej w mocy przez organ drugiej instancji, T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując brak uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję. Komendant Powiatowy Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując charakter decyzji organu odwoławczego jako decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) del. WSA Monika Nowicka Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Powiatowego Policji w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 254/08 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie opinii służbowej za okres: 31 lipca 2007 r. - 30 września 2007 r. oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008r. sygn. akt III SA/Lu 254/08 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie opinii służbowej za okres [...] lipca 2007 r. – [...] września 2007r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Komendant Komisariatu Policji w D. wydał w dniu [...] października 2007r. opinię służbową w stosunku do komisarza T. K., obejmującą okres służby od [...] lipca 2007 r. do dnia [...] września 2007 r. sporządzając ją na urzędowym formularzu i zawierając ocenę opisową. Organ ocenił m.in. dyspozycyjność skarżącego oraz stopień realizacji przez niego zadań i czynności jako "poniżej wymagań", a we wnioskach końcowych stwierdził, że skarżący jest nieprzydatny na zajmowanym stanowisku służbowym, a w związku z drugą opinią służbową o niewywiazywaniu się z obowiązków służbowych, może zostać przeniesiony na niższe stanowisko służbowe.
T. K. otrzymał opinię w dniu [...] października 2007 r. i stosownie do pouczenia złożył od niej odwołanie w dniu [...] października 2007 r.
Komendant Powiatowy Policji w R. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił w całości zaskarżoną opinię służbową i przekazał organowi wydającemu opinię, celem sporządzenia nowej opinii.
Komendant Komisariatu Policji w D. ponownie wydał w dniu [...] listopada 2007 r. opinię służbową za okres służby T. K. od [...] lipca 2007 r. do dnia [...] września 2007 r. Opinia ta zawierała identyczne oceny i wnioski, jak opinia pierwsza.
T. K. złożył odwołanie od opinii kwestionując w całości oceny i wnioski oraz ocenę opisową zawartą w zaskarżonej opinii służbowej. Zarzucił naruszenie § 16 -19 Zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. oraz § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz. U. Nr 98, poz. 890 ze zm.).
Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną opinię służbową. Decyzja ta, niezawierająca uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, została doręczona T. K. w dniu [...] stycznia 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przywrócił T. K. termin do złożenia skargi na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2008 r. W skardze T. K. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od opinii służbowej wydanej przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając podniesione zarzuty T. K. zakwestionował ustalenia i oceny zawarte w opinii i stwierdził, że podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcia wydane w obu instancjach są niesprawiedliwe i nieobiektywne. Podniósł, że w opiniowanym okresie był zawieszony w czynnościach służbowych do [...] sierpnia 2007 r., a następnie od [...] sierpnia 2007 r. do [...] września 2007 r. przebywał na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym. Tak więc faktycznie w okresie objętym opinią służbową był w służbie tylko 17 razy, zaś opiniujący wydał negatywną ocenę powołując się na błahe zdarzenia oraz kłamliwe i spreparowane przez siebie dowody odnośnie rzekomej nieprzydatności skarżącego na zajmowanym stanowisku.
W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w R. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008r. sygn. akt III SA/Lu 254/08 uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że nie może być ona wykonana w całości. Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 października 2005 r. sygn. Tw 5/2005 (OTK ZU 2006/6B, poz. 252) stwierdził, iż aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej, nie wykluczają drogi sądowej do kwestionowania treści opinii. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zatem, że stosownie do § 11 ust. 6 powołanego rozporządzenia przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania od opinii służbowej wydaje w tym zakresie ostateczną decyzję, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.".
Sąd wskazał, że stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy o Policji policjant podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu służącemu celom uszczegółowionym w regulacjach, które od rodzaju uzyskanej opinii oraz od częstotliwości uzyskania oznaczonego rodzaju opinii, uzależniają zmianę lub rozwiązanie stosunku służbowego policjanta. Okresowa opinia służbowa jest aktem administracyjnym przełożonego służbowego policjanta, który w oparciu o dostępne mu środki dowodowe stwierdza fakty, jakie wynikają z przeprowadzonych dowodów. Jest ona aktem, w którym przełożony służbowy stwierdza, czy rozwój zawodowy opiniowanego funkcjonariusza Policji przebiega we właściwym kierunku, czy kierowane do opiniowanego rozkazy i polecenia są wykonywane należycie oraz czy zachodzą przesłanki awansowania służbowego lub służbowej degradacji, nie wyłączając zwolnienia ze służby. Ponadto treść przepisów art. 35 ustawy o Policji i § 8-11 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2002 r. wskazuje, że opinia służbowa o policjancie spełnia wszelkie przesłanki dotyczące decyzji administracyjnej, wynikające z art. 1 pkt 1 k.p.a. W formie opinii służbowej, właściwe do wydania opinii i do rozpatrzenia odwołania od opinii organy Policji, władczo rozstrzygają sprawę indywidualną policjanta wydając opinię, w której decydują o kształcie oraz bycie stosunku służbowego, tj. materialnym stosunku prawnoadministracyjnym łączącym policjanta z organem Policji.
Jako decyzja administracyjna opinia służbowa policjanta podlega wymogom formalnym stawianym decyzjom administracyjnym; w szczególności powinna zawierać obligatoryjne składniki decyzji, tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie - czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi (w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego), a także uzasadnienie faktyczne i prawne. Decyzja administracyjna wydawana w ramach uznania administracyjnego dopuszcza wybór przez organ stosujący prawo jednej z możliwych konsekwencji normy prawnej, jednakże przy określeniu kryteriów ocennych, jakimi ma się kierować organ administracyjny przy wydawaniu decyzji. Swobodne uznanie organu nie może jednak nosić cech dowolności; decyzja taka (jak każda) powinna być wynikiem wszechstronnej oceny konkretnego przypadku, dokonanej na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego. Uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu tej strony. Weryfikacja sądowa ostatecznej decyzji zmierza do ustalenia, czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy dostatecznie uzasadnił rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że szczególne znaczenie decyzji o charakterze uznaniowym ma uzasadnienie decyzji. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2008 r. nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o uprawnieniu do wniesienia od niej skargi sądowej.
Tymczasem, zdaniem Sądu, decyzja ostateczna powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wynika to z brzmienia § 11 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którym, w przypadku podjęcia przez przełożonego właściwego do rozpatrzenia odwołania decyzji uchylającej wydaną opinię, wymagane jest wskazanie okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu ponownej opinii. Ponadto, skoro na organie pierwszej instancji spoczywa obowiązek sporządzenia uzasadnienia opinii służbowej, które zawiera się w ocenie opisowej, to podobna powinność dotyczy organu drugiej instancji.
Sąd wskazał na art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym władza publiczna działa na podstawie i w granicach prawa, a więc zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) Działanie organu administracji publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie podające się kontroli, nie może być uznane za zgodne z prawem. Brak uzasadnienia uniemożliwia kontrolę zgodności z prawem przez sąd.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że brak uzasadnienia decyzji sprawie opinii służbowej stanowi istotne naruszenie prawa, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania prawidłowej decyzji administracyjnej, zawierającej wszystkie niezbędne składniki, a w szczególności uzasadnienie faktyczne i prawne, pozwalające w wypadku wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę jej legalności.
Udzielając wytycznych dla dalszego postępowania administracyjnego Sąd wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w R. przy wydawaniu ponownej decyzji winien uwzględnić okoliczność, że pomiędzy Komendantem Komisariatu Policji w D., a skarżącym istnieje konflikt spowodowany zdarzeniem z dnia [...] lipca 2007 r., który pośrednio dotyczy również Komendanta Powiatowego Policji w R. (rzekome obraźliwe słowa wypowiedziane pod adresem nadkomisarza M. K.). Organ uwzględni również fakt wydania przez Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji orzeczenia nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., uniewinniającego skarżącego od postawionego mu zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego dotyczącego zdarzenia z dnia [...] lipca 2007 r. Do akt sprawy należy dołączyć stanowisko Komendanta Komisariatu Policji w D. wraz z całością przekazanych materiałów będących podstawą wydania opinii (§ 11 ust. 1 zdanie 2 rozporządzenia), sprawozdanie komisji powołanej do zbadania odwołania oraz wszystkie dowody przywołane w ustaleniach owej komisji. Sąd zastrzegł przy tym, że
Komendant Powiatowy Policji w R. wydając decyzję nie jest związany wnioskami zawartymi w sprawozdaniu z pracy komisji powołanej do zbadania odwołania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Komendant Powiatowy Policji w R., reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok Sądu I instancji zaskarżono w całości podnosząc następujące zarzuty:
1) naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 11 ust. 5 w związku z § 11 ust. 6 i 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej i przyjęcie, że organ Policji właściwy do rozpatrzenia odwołania od opinii służbowej miał obowiązek wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie opinii służbowej, a nie rozstrzygnięcia w formie opinii służbowej, podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego;
2) naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 104 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ Policji właściwy do rozpatrzenia odwołania od opinii służbowej miał obowiązek wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie opinii służbowej, a nie rozstrzygnięcia w formie opinii służbowej, podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącego organu podniósł, że w zaskarżonym wyroku Sąd niezasadnie uznał, iż pismo Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] jest decyzją administracyjną obarczoną istotnymi wadami przez brak w niej jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o prawie wniesienia od niej skargi sądowej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organu, skarga policjanta, aczkolwiek w tytule odnosi się do decyzji Komendanta Powiatowego Policji w R. z [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie utrzymania w mocy opinii służbowej, w swej istocie dotyczy tylko i wyłącznie opinii służbowej, na którą policjant wniósł skargę zgodnie z pouczeniem, jakie otrzymał w piśmie z dnia [...] marca 2008 r. Pismo z [...] stycznia 2008 r. było skutkiem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 93/08, w którym Sąd podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 listopada 2006 r. w kwestii możliwości zaskarżenia przez policjantów rozstrzygnięć zapadłych w formie opinii służbowych. Pismo Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2008 r. winno być potraktowane jako podjęcie decyzji określonej w § 11 ust. 6 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2002 r., a nie wydanie decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a. Poprzez podjęcie takiej decyzji organ Policji wskazuje, jaką treść ma przyjąć ostatecznie opinia służbowa i dopiero od tej opinii służbowej służy skarga do sądu administracyjnego, o czym stanowią powołane orzeczenia NSA i TK.
W ocenie pełnomocnika, powyższe wskazuje, że również uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 104 k.p.a, gdyż organ Policji nie miał obowiązku wydania innej decyzji administracyjnej niż rozstrzygnięcie w formie opinii służbowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie tej skargi w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Podstawy kasacyjne oparte zostały na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 P.p.s.a.) jak również naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt. 2 P.p.s.a.). Treść zarzutów podniesionych w ramach obu podstaw kasacji wskazuje jednak, iż istota zaskarżenia kasacyjnego sprowadza się do zakwestionowania przyjętej przez Sąd pierwszej instancji tezy, że rozstrzyganie przez właściwy organ w przedmiocie odwołania wniesionego przez funkcjonariusza Policji od opinii służbowej, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Stąd pełnomocnik skarżącego organu wywodzi zarzut naruszenia § 11 ust. 5 w związku z ust. 6 i 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej, jak również zarzut naruszenia art. 104 k.p.a. W ocenie pełnomocnika skarżącego organu, z brzmienia § 11 ust. 6 rozporządzenia wynika, że organ Policji właściwy do rozpatrzenia odwołania nie wydaje, lecz podejmuje decyzję poprzez dokonanie wyboru spośród określonych w ust. 5 sposobów rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania. W takim rozumieniu, według autora skargi kasacyjnej, pismo Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] stycznia 2008 r. stanowi wyłącznie wyraz podjęcia przez rozpoznający odwołanie organ decyzji o konieczności wydania ponownej opinii i jako takie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego; natomiast przedmiotem skargi do sądu może być wydana ponownie opinia służbowa.
Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.
Ustawa o Policji w art. 35 stanowi, że policjant podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu (ust. 1). Policjant zostaje zapoznany z treścią opinii w ciągu 14 dni od jej sporządzenia; może on w ciągu 14 dni od daty zapoznania się z opinią wnieść odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 2). Ustawodawca nie wskazał formy, w jakiej organ odwoławczy wyraża swoje stanowisko w przedmiocie odwołania, natomiast w art. 35 ust. 3 upoważnił ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia szczegółowych zasad i trybu opiniowania funkcjonariuszy, trybu zapoznawania funkcjonariusza z wydaną o nim opinią, a także trybu wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii. Przepis § 11 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej stanowi, że przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania może w ciągu 7 dni od wpływu odwołania powołać komisję do zbadania zaskarżonej opinii, która przedstawia sprawozdanie z wnioskiem co do rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania. Z kolei przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania, zgodnie z § 11 ust. 5, po zapoznaniu się ze sprawozdaniem komisji, utrzymuje w mocy zaskarżoną opinię, albo uchyla zaskarżoną opinię w całości lub w części i poleca wydanie nowej opinii wskazując, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jej wydawaniu. Decyzję, o której mowa w ust. 5, przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania podejmuje w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania.
Na tle powyższych uregulowań Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 listopada 2006 r. sygn. akt Tw 5/05 (OTK-B 2006/6/253) wyraził pogląd, że "jak wynika z treści § 11 ust. 6 rozporządzenia, przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania od opinii służbowej wydaje w tym zakresie ostateczną decyzję. Może ona zostać zaskarżona i podlegać kontroli w postępowaniu przed sądem administracyjnym zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". Stanowisko powyższe przyjęte jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 93/08, także wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 65/08 - oba orzeczenia niepublikowane). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni je podziela dodając, iż znajduje ono oparcie w art. 78 Konstytucji RP stanowiącym fundament zasady dwuinstancyjności postępowania. Prawo do zaskarżenia decyzji i orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, o jakim mowa w art. 78 Konstytucji, może być zrealizowane tylko poprzez rozpatrzenie istoty sprawy i wydanie przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia o charakterze procesowym.
Odnosząc powyższe rozważania i ustalenia do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skoro postępowanie w przedmiocie okresowych opinii służbowych zostało ukształtowane przez ustawodawcę jako dwuinstancyjne, to jest poza sporem, że zgodnie z treścią § 11 ust. 5 i 6 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2002 r. przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania od opinii służbowej wydaje w tym zakresie ostateczną decyzję administracyjną, która może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu z kolei nie może być pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia, gdyż uchybiałoby to ogólnej zasadzie wyjaśniania stronie motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu jej indywidualnej sprawy (art. 107 § 3 k.p.a.). Ponadto należy wziąć pod uwagę, że brak uzasadnienia wydanej przez organ państwa decyzji nadaje jej cechę rozstrzygnięcia arbitralnego, do którego nie upoważnia organu ani ustawa ani rozporządzenie wykonawcze. Takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej sprawowanej zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), byłoby przyjęcie, iż zgodna prawem jest decyzja organu władzy publicznej, rozstrzygająca w indywidualnej sprawie, bez wskazania faktycznego i prawnego jej uzasadnienia oraz pouczenia o przysługujących stronie środkach prawnych.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu zaprezentowanego w skardze kasacyjnej w kwestii prawnego charakteru rozstrzygnięcia, o jakim mowa w § 11 ust. 5 i 6 rozporządzenia.
Wobec tego, mimo iż argumentacja uzasadnienia zaskarżonego wyroku idzie zbyt daleko, co w szczególności dotyczy rozważań o uznaniowym charakterze decyzji i związanym z tym reżimem odnoszącym się do jej uzasadnienia, to jednak podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły skutecznie podważyć zaskarżonego orzeczenia, które co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy jest prawidłowe.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W przedmiocie wniosku T. K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekał z powodu niewskazania przez skarżącego jakichkolwiek, ewentualnie poniesionych, kosztów tego postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło