II SA/Ol 804/08

WyrokWSA w Olsztynie2008-12-11

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego i warsztatowego, wybudowanych w okolicznościach budzących wątpliwości co do zgodności z przepisami, jest zasadne, jeśli ocena techniczna potwierdziła zgodność wykonanych robót ze sztuką budowlaną i przepisami?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego i warsztatowego jest zasadne, jeśli ocena techniczna, sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, potwierdziła zgodność wykonanych robót ze sztuką budowlaną i przepisami techniczno-budowlanymi. W takiej sytuacji, gdy nie stwierdzono naruszeń prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do nakładania obowiązków naprawczych i powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego i warsztatowego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało później stwierdzone nieważnością z powodu opracowania projektu przez osobę bez wymaganych uprawnień. Po wszczęciu postępowania administracyjnego, PINB nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej. Po przedłożeniu oceny, która nie wykazała wad, PINB umorzył postępowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów, w tym brak uprawnień autora oceny technicznej oraz samowolną zmianę sposobu użytkowania budynku. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego i warsztatu - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody z dnia "[...]" w całości i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", udzielającej, H. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz warsztatowego (stolarskiego) w "[...]" przy ulicy "[...]" na działce o nr ewidencyjnym "[...]". Powodem stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Naczelnika Miasta było ustalenie, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a., albowiem projekt architektoniczny obiektu został opracowany przez osobę nie posiadającą wymaganych uprawnień budowlanych. W związku z powyższą decyzją, w dniu "[...]", Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]" wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego i warsztatowego, usytuowanych na działce nr "[...]" w "[...]" przy ul. "[...]", wybudowanych w okolicznościach mogących budzić wątpliwości co do zgodności budowy z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Następnie PINB postanowieniem z dnia "[...]", znak: "[...]", na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2006, nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na inwestora H. S. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni, oceny technicznej dotyczącej zgodności obiektów wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia "[...]", wydanego przez Naczelnika Miasta "[...]", to jest budynku mieszkalnego oraz budynku warsztatowego (stolarni) z warunkami określonymi w art. 5 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane, sporządzonej przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane. Po przedłożeniu przez inwestora dokumentacji sporządzonej przez technika budowlanego A. M., z której wynikało, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną, PINB w "[...]", decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego oraz budynku warsztatowego zlokalizowanych na w/w działce. Decyzja ta w postępowaniu odwoławczym została uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia w związku z naruszeniem art. 10 K.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB, po uprzednim zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006, nr 156, poz. 1118 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego i warsztatowego usytuowanego na działce nr "[...]" w "[...]" przy ulicy "[...]" wybudowanych w okolicznościach mogących budzić wątpliwości co do zgodności budowy z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż autor oceny technicznej budynków nie stwierdził żadnych wad i usterek elementów konstrukcyjnych oraz potwierdził zgodność wykonanych robót ze sztuką budowlaną, przepisami BHP i ochrony środowiska, a także zgodność z przepisami techniczno budowlanymi. Potwierdził również, iż budynki wykonano z materiałów budowlanych dopuszczonych do stosowania w budownictwie. Zgodnie z oceną obiekty zostały wybudowane zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 i 10 Prawa Budowlanego, a co za tym idzie nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego. Od powyższej decyzji odwołał się Z. M. wnosząc o jej uchylenie. Po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. (Dz. U. 2006, Nr 156 poz. 1118), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż słuszne było zastosowanie w niniejszej sprawie przez PINB przepisu art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Organ pierwszej instancji w postępowaniu wyjaśniającym nakazał inwestorowi wykonanie oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Z oceny technicznej technika budowlanego A. M. jak również z informacji uzyskanych przez organ pierwszej instancji w postępowaniu wyjaśniającym wynika, że wybudowane przez inwestora obiekty nie naruszają przepisów techniczno - budowlanych. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał, iż "na etapie wydania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 1994r., organ nadzoru budowlanego musi ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, a jeżeli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z prawem. Natomiast gdy organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora uzna, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien po prostu umorzyć swoje postępowanie albowiem przepis art. 51 Prawa budowlanego nie daje mu materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji". Skoro w badanej sprawie sporne obiekty zostały wykonane zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne obiektów, to w sprawie nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku uznać należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994r. stało się bezprzedmiotowe, a skoro tak, to należało je umorzyć. W odniesieniu do argumentów podnoszonych w odwołaniu przez Z. M., dotyczących rzetelności wykonanej oceny technicznej jak również innych aspektów sprawy, które nie są, w ocenie organu, przedmiotem postępowania, WINB wyjaśnił, iż uznał oświadczenia technika budowlanego A. M. za wiarygodne. Wymieniony jest osobą pełniącą samodzielną funkcję techniczną w budownictwie i ma uprawnienia do oceny zjawisk technicznych oraz techniczno – organizacyjnych. Również wykonana przez niego opinia techniczna dotycząca jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz budynku warsztatowego, użytkowanego jako gospodarczy stanowi dowód w sprawie i została uznana przez organ pierwszej instancji. Brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń zawartych w tym dokumencie, a tym bardziej uprawnień osoby, która sporządziła ten dokument. Odnośnie do innych zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż jedyną przyczyną uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę był zarzut, iż projekt budowlany został wykonany przez osobę nie posiadającą odpowiednich uprawnień projektowych. Zatem przedmiotem postępowania było jedynie ustalenie czy wybudowane obiekty nie naruszają przepisów techniczno - budowlanych. Natomiast sprawy słupa elektrycznego, linii energetycznej oraz praw do dysponowania nieruchomością nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Nadto WINB wskazał, iż przepis art. 51 Prawa budowlanego z 1994r. nie daje podstaw do żądania od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu. Likwidacja sporu na tym tle między inwestorem, a właścicielem nieruchomości może zostać dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie kodeksu cywilnego. Odnośnie do kwestii zmiany sposobu użytkowania budynku warsztatowego na inny rodzaj użytkowania WINB wyjaśnił, iż o zmianie sposobu użytkowania mówimy wtedy gdy dokonuje się zmiany w już użytkowanym obiekcie. W badanej sprawie sporny obiekt nigdy nie był oddany do użytku jako budynek warsztatowy (stolarnia). Zawiadomieniem z dnia "[...]" H. S. poinformował właściwy organ o oddaniu do użytku budynku gospodarczego typ "[...]". W takiej postaci (jako budynek gospodarczy) został oddany do użytku poprzez nie wniesienie sprzeciwu przez Starostwo Powiatowe. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowia, higieniczno - sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Brak w projekcie budowlanym pomieszczeń socjalnych, higieniczno -sanitarnych, specjalistycznych instalacji, na przykład: wentylacji, odpylenia, świadczy o jego przeznaczeniu do wykonywania prostych prac warsztatowych jedynie przez właściciela. Z definicji budynku gospodarczego wynika, że budynek gospodarczy zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, zamieszkania zbiorowego, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony jest również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Zatem wobec powyższego nie można mówić o samowolnej zmianie sposobu użytkowania. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż inwentaryzację budynku warsztatowego wykonał technik budowlany R. S. natomiast w PINB w "[...]" pracuje inna osoba, to jest inż. budownictwa D. S. Odnośnie pozostałych zarzutów WINB wyjaśnił, iż nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu bowiem odnoszą się do spraw nie będących przedmiotem tego postępowania. Reasumując - analizując kroki prawne podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Z. M. W obszernej skardze, powołując się na większość argumentów zawartych w odwołaniu, skarżący wskazał, iż organy naruszyły art. 153 p.p.s.a., gdyż nie zastosowały się w postępowaniu do treści wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007r. sygn. akt II SA/OL 939/07, przede wszystkim nie wskazały stronom postępowania rodzaju sprawy będącej przedmiotem postępowania w stosunku do przedmiotu sprawy wszczętej w zawiadomieniu z dnia "[...]". Ponownie zarzucił, iż A. M. autor oceny technicznej budynków nie posiada uprawnień w zakresie rozwiązań architektonicznych dla budynku stolarni, (który nie jest budynkiem gospodarczym) i w warunkach samowolnej zmiany sposobu użytkowania tego budynku na inny sposób użytkowania ocena rozwiązań architektonicznych mogła być wykonana tylko przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w architekturze bez ograniczeń. Nie bez znaczenia jest fakt, że A. M. nie dołączył do oceny technicznej zaświadczenia Izby Architektów w "[...]" wymaganej art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Skarżący wskazał, iż z uwagi na fakt, iż w ramach samowoli nastąpiło zwiększenie kubatury budynku stolarni oraz w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu - budynku stolarni nastąpiło istotne odstępstwo od projektu budowlanego, zastosowanie w decyzji przez organ pierwszej instancji art. 51 ust. 1 pkt 2, a nie art. 51 ust.1 pkt 3 i ust. 3 i 4 Prawa budowlanego z 1994r., w ocenie skarżącego, stanowi błąd organów obu instancji. Zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z art. 55 pkt 2 Prawa budowlanego, skoro zachodzą okoliczności między innymi wynikające z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, czego organy obu instancji nie wzięły pod uwagę rozpatrując przedmiotowa sprawę. Podniósł także, że oba organy nie ustosunkowały się także w swoich decyzjach do sprawy nakazu rozbiórki części budynku - stolarni znajdującego się na jego działce nr "[...]", a także sprawy słupa energetycznego i linii energetycznej. Wskazał, iż obiekt budowlany - budynek stolarni nie miał prawa być pobudowany na terenie rolnym i na terenie przeznaczonym pod budownictwo jednorodzinne Podniósł, iż w okolicznościach, że podmiot sprawy oraz jej przedmiot istnieją, umorzenie postępowania uważa za przedwczesne, a sprawę w dalszym ciągu za nie załatwioną. Skarżący wskazał, iż dziwi go fakt, że w ocenie organu odwoławczego sporny obiekt nigdy nie był oddany do użytku jako budynek stolarni. Budynek ten był budowany jednak jako stolarnia, a świadczy tym pozwolenie na budowę z dnia "[...]" Naczelnika Miasta "[...]". Zarzucił również, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie powiadomił go o zakończeniu postępowania dowodowego w celu ustosunkowania się do zebranych dowodów i materiałów, a więc naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. Skarżący zwrócił także uwagę na fakt, że PINB prowadząc postępowanie w jego sprawie nie ustosunkował się do jego twierdzeń zawartych w odwołaniach: z dnia "[...]" i z dnia "[...]" oraz w piśmie z dnia "[...]", uważanych przez niego za istotne dla sposobu załatwienie jego sprawy, co uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 K.p.a. To samo dotyczy faktu, że WINB nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego postawionych w jego odwołaniu z dnia "[...]". Organ drugiej instancji zgodnie z art. 107 K.p.a. powinien poczynić własne ustalenia i ustosunkować się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Niedopełnienie tego obowiązku narusza przepisy prawa procesowego. Fakt wydania przedmiotowych decyzji o umorzeniu postępowania w takim stanie faktycznym i prawnym należy zdaniem skarżącego zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa i ich wydanie bez podstawy prawnej. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, poprzez stwierdzenie ich niezgodności z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto, stosownie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa. Oznacza to, iż nie znaleziono podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego zarówno z przyczyn wskazanych w skardze, jak i innych uchybień, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Na wstępie należy wskazać, iż w wyniku postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek Z. M., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" uchylił i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta "[...]" z dnia "[...]", udzielającej H. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz warsztatowego (stolarskiego) w "[...]" przy ulicy "[...]" na działce o nr ewidencyjnym "[...]". Należy podkreślić, iż jedyną przyczyną stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, była przesłanka z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji wykazano, że autor projektu nie posiadał wymaganych uprawnień budowlanych, zatem powstały uzasadnione wątpliwości co do wymagań określonych w art. 5 Prawa budowlanego (ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane), gdyż obiekty wybudowane zostały na podstawie dokumentacji sporządzonej przez osobę nie posiadającą odpowiednich uprawnień. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]" słusznie więc uznał za konieczne wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie w celu sprawdzenia, czy wybudowane obiekty spełniają wymagania określone w przepisach i podjęcie ewentualnych działań naprawczych, w oparciu o przepis art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006, nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej: ustawą Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, iż "przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję: nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika bezspornie, iż skarżący (w dniu "[...]") oraz pozostałe strony postępowania, zostały zawiadomione przez PINB o wszczęciu w dniu "[...]" postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego i warsztatowego, usytuowanych na działce nr "[...]" w "[...]" przy ul. "[...]", wybudowanych w okolicznościach mogących budzić wątpliwości co do zgodności budowy z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Także w pismach zawiadamiających strony postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia niniejszej sprawy i możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, organ pierwszej instancji wskazał na powyższy przedmiot sprawy. Zatem, w ocenie Sądu, oczywistym jest, iż przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego było ustalenie, czy wybudowane obiekty nie naruszają przepisów techniczno – budowlanych, czego skarżący winien mieć świadomość. Wobec powyższego Sąd uznał, że organy obu instancji prowadziły zakończone zaskarżoną decyzją postępowanie administracyjne zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007r. Skarżący miał możliwość sprecyzowania swego żądania, podnosząc w swych licznych pismach do organów administracji architektoniczno – budowlanej, jak i organów nadzoru, wielokrotnie różne aspekty sprawy, także będące przedmiotem niniejszego postępowania (pismo stanowiące odpowiedź skarżącego: z dnia "[...]" adresowane do Starosty Powiatowego, pismo z dnia "[...]" adresowane do PINB). Zatem w ocenie Sądu przedmiot postępowania został właściwie określony. Kontynuując postępowanie PINB, postanowieniem z dnia "[...]", na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora H. S. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni, oceny technicznej dotyczącej zgodności obiektów wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia "[...]", wydanego przez Naczelnika Miasta "[...]", to jest budynku mieszkalnego oraz budynku warsztatowego (stolarni) z warunkami określonymi w art. 5 Prawa budowlanego z 1974r., sporządzonej przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane. Powołany przepis art. 5 ust. 1, na dzień wydania decyzji z dnia 11 kwietnia 1980r. stanowił, iż "obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający: 1) bezpieczeństwo ludzi i mienia, 2) ochronę środowiska, 3) niezbędne warunki zdrowotne, 4) właściwy układ funkcjonalny, 5) odpowiednie warunki użytkowe, a w szczególności potrzeby w zakresie ochrony przeciwpożarowej, oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, usuwanie ścieków, ogrzewania i wentylacji, 6) ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami". W dniu "[...]" H. S. przedstawił ocenę techniczną budynków: mieszkalnego oraz warsztatowego (stolarni) obecnie użytkowanego jako budynek gospodarczy. Oceny technicznej budynków dokonał technik budowlany A. M. posiadający przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, w szczególności do oceniania i badania stanu technicznego w zakresie wszelkich budynków i innych budowli o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych, potwierdzone decyzją o stwierdzeniu przygotowania zawodowego Nr "[...]" z dnia "[...]", wydaną przez Urząd Wojewódzki w "[...]", nadto przedłożył wpis na listę Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, z określonym w nim terminem ważności. Autor oceny technicznej budynków nie stwierdził żadnych wad i usterek elementów konstrukcyjnych oraz potwierdził zgodność wykonanych robót ze sztuką budowlaną, przepisami BHP i ochrony środowiska, a także zgodność z przepisami techniczno - budowlanymi. Uprawniony projektant potwierdził również, iż budynki wykonano z materiałów budowlanych dopuszczonych do stosowania w budownictwie. Powyższa ocena wykazała, iż obiekty zostały wybudowane zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 i 10 Prawa budowlanego z 1974r. Autor oceny nie stwierdził także zarysowań konstrukcji ani zawilgoceń, a estetyka budynku nie budzi zastrzeżeń. Ponadto organy stwierdziły, że obiekty są użytkowane i spełniają bezawaryjnie swoją funkcję od 28 lat. W związku z powyższymi ustaleniami oceny technicznej, słusznie organy orzekające przyjęły, iż ewentualna ekspertyza byłaby niezbędna w wypadku gdyby w budynku ujawniły się wymienione negatywne zjawiska. Sąd podzielił stanowisko organów, iż powyższa opinia jest wystarczającą do stwierdzenia zgodności wykonanych robót z przepisami budowlanymi oraz warunkami określonymi w Prawie budowlanym. Wbrew zarzutom skargi autor oceny technicznej budynków posiadał odpowiednie kwalifikacje do wydania opinii, zgodne z wymogami art. 12 ust. 1-7 w związku z art. 104 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu opinia sporządzona została zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest zupełna, logiczna i przekonywująca. Istotny w sprawie jest fakt, iż co prawda projekt budynków wykonała osoba nie posiadająca stosownych uprawnień, jednak roboty nadzorowała osoba z wystarczającymi uprawnieniami do wykonywania robót. Słusznie więc organy orzekające przyjęły, iż nie ma konieczności przedstawienia opinii w branżach sanitarnej i elektrycznej, gdyż w roku "[...]" nie było w projektach branż, a jedynie należało uzgodnić instalację z zakładem energetycznym. Skoro zakład energetyczny nie wniósł zastrzeżeń, dokonał przyłączenia obiektu i instalacja do dnia dzisiejszego funkcjonuje bez zarzutu, to należy uznać, iż wykonana została zgodnie z ówczesnymi przepisami i sztuką budowlaną. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo wydał kwestionowane przez skarżącego postanowienie, zobowiązujące do sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej wykonanej zabudowy, którego podstawę prawną stanowi art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego - w razie powstania odpowiednich uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - mogą nałożyć w drodze postanowienia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie ocen technicznych lub ekspertyz. Natomiast na jego podstawie organ administracji budowlanej nie może nałożyć obowiązku złożenia przez stronę innych dokumentów, które nie są ekspertyzami czy ocenami technicznymi. Postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przesłanką zastosowania cytowanego przepisu jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - organ jest więc uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości w tym zakresie. Jak wynika z akt przedmiotowego postępowania, sytuacja taka zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Należy zauważyć, iż kwestionowane obecnie przez skarżącego postanowienie PINB, zobowiązujące do sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej wybudowanych obiektów podlegało kontroli w trybie zażalenia, ale z kontroli takiej skarżący nie skorzystał. Nadto za słuszne należy uznać, przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko, iż na etapie wydania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, a jeżeli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z prawem. Natomiast gdy organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora uzna, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien po prostu umorzyć swoje postępowanie albowiem przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane nie daje organowi materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji. Skoro w badanej sprawie sporne obiekty zostały wykonane zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne obiektów, to w sprawie nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Należy wskazać, iż przepis art. 81 c ustawy Prawo budowlane został umieszczony w rozdziale 8 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym - Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, dotyczącym właściwości tych organów. Umieszczony został zatem wśród przepisów kompetencyjnych, określających podział zadań i obowiązki organów nadzoru budowlanego. Ma on zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań określonych w przepisach prawa budowlanego i dlatego uprawniono organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów a także stanu technicznego obiektu budowlanego do nałożenia na uczestników procesu budowlanego w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Przepis ten daje uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie dając podstawy do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną strony postępowania. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w zebranych materiałach nie dopatrzył się samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Budynek gospodarczy został przekazany do użytkowania poprzez nie wniesienie zastrzeżeń przez organ, na wniosek H. S. z dnia "[...]". Podczas oględzin stwierdzono iż budynek gospodarczy użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem jako gospodarczy służący do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi i płodów rolnych, co jest zgodne z definicją budynku gospodarczego. Natomiast inne kwestie podnoszone przez skarżącego w odwołaniu, następnie w skardze oraz w pozostałych, wskazanych przez niego pismach, między innymi sprawy słupa elektrycznego, linii energetycznej oraz żądania od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nakazu rozbiórki części budynku (stolarni) znajdującego się, według oceny skarżącego, na jego działce nr "[...]", nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego, albo nie są przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie. Należy wyjaśnić, że organy nadzoru budowanego działają w ramach swoich kompetencji, określonych w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, nie mogą więc – bez naruszenia właściwości rzeczowej - zajmować stanowiska w kwestiach zastrzeżonych przez ustawodawcę dla innych organów. W niniejszym, kontrolowanym postępowaniu zbędne było więc prowadzenie postępowania i dokonanie ustaleń w przedmiocie przystąpienia do użytkowania i zmiany sposobu użytkowania spornych budynków z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Wszakże zakres postępowania administracyjnego wyznaczony był zawiadomieniem z dnia "[...]", którą to organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego i warsztatowego wybudowanych w okolicznościach, mogących budzić wątpliwości, co do zgodności budowy z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Rolą organu nadzoru w tym postępowaniu było wyłącznie ustalenie i dokonanie oceny, czy wykonany obiekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno – budowlanymi. Inne kwestie tym postępowaniem nie były objęte. Odnosząc się do pozostałych zarzutów wskazać należy na możliwość złożenia wniosków o wznowienie postępowań, w których skarżący, wbrew obowiązującym przepisom, nie brał udziału. Wobec zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia w postępowaniu odwoławczym art. 10 § 1 K.p.a., kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie, czy brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania odwoławczego w sprawie i uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych w niej materiałów i dowodów stanowi istotne naruszenia prawa skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu powyższe naruszenie procesowe nie miało wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, ponieważ materiał dowodowy przekazany organowi odwoławczemu, nie został przez ten organ uzupełniony i nie zawierał żadnych istotnych dokumentów, które nie byłyby znane stronie. Poza powoływaniem się na naruszenie wskazanego wyżej przepisu, skarżący nie wykazał, aby wskazane uchybienie pozbawiło go możliwości dokonania konkretnych czynności procesowych. Zatem samo powoływanie się na naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, bo nie jest naruszeniem prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r. sygn. II OSK 831/05, OSP 2007, z. 3, poz. 26, uchwała siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66). Z akt sprawy wynika, że po uprzednim zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia "[...]". Poza odwołaniem skarżącego od tejże decyzji i pismem przekazującym sprawę organowi odwoławczemu, w sprawie nie zgromadzono jakichkolwiek dowodów. W ocenie Sądu nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 8 K.p.a. (zasady pogłębiania zaufania do organów państwa) i art. 11 K.p.a. (zasady przekonywania) oraz przepisu art. 107 K.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wszechstronnie ocenił wartość zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonał na jego podstawie trafnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził prawidłowe rozważania prawne. Nie zachodziła potrzeba uzupełniania przezeń czynności dokonanych w postępowaniu organu pierwszej instancji. Motywy zaskarżonej decyzji zawierają ustosunkowanie się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, są zrozumiałe i spełniają wymogi przedstawione w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał, iż stanowisko skarżącego sprowadza się w istocie do polemiki ze stanowiskiem organów, co do dokonanej przez nie w przedmiotowym postępowaniu wykładni treści art. 51 ust.1 pkt. 2 oraz przepisu art. 81 c ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo więc uznały, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stało się bezprzedmiotowe, a skoro tak, to należało je umorzyć. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło