II OSK 349/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-17
Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Wiesław Kisiel, Joanna Runge-Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, dotyczący wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia, ma zastosowanie do sytuacji usunięcia jednego drzewa, czy też dotyczy jedynie usunięcia co najmniej dwóch drzew?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody ma zastosowanie do usunięcia nawet jednego drzewa bez zezwolenia. Sąd podkreślił, że usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia skutkuje obligatoryjnym wymierzeniem kary pieniężnej, a motywy działania sprawcy oraz liczba usuniętych drzew (jedno lub więcej) nie mają wpływu na zasadę odpowiedzialności ani wysokość kary.Stan faktyczny
G.V. usunęła drzewo (świerk pospolity) z posesji bez wymaganego zezwolenia. Prezydent Miasta wymierzył jej karę pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę G.V. na decyzję SKO. G.V. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (twierdząc, że przepis dotyczy co najmniej dwóch drzew) lub naruszenie przepisów postępowania (niezastosowanie art. 88 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska ( spr. ) Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 676/08 w sprawie ze skargi G.V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 676/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę G.V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], którą wymierzono G.V. karę pieniężną w wysokości 6.806,73 zł za usunięcie drzewa - świerku pospolitego - z posesji skarżącej, bez zezwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie - co bezspornie wynika z akt - doszło do samowolnego, tj. bez stosownego zezwolenia, usunięcia drzewa, a skutkiem takiego działania jest wymierzenie kary, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W sytuacji, gdy dochodzi do usunięcia drzewa bez zezwolenia, bez znaczenia są motywy jakimi kierował się podmiot tego dokonujący, gdyż nie wpływają one ani na wymierzenie kary, ani na jej wysokość, bowiem przepisy dotyczące sposobu wymierzenia kar nie przewidują aby w postępowaniu tego rodzaju okoliczność mogła być brana pod uwagę.
Reprezentowana przez adwokata, G.V. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie do sytuacji, w której doszło do usunięcia jednego drzewa, gdy z treści tego przepisu wynika uprawnienie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew, czyli co najmniej dwóch drzew,
ewentualnie,
2) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 88 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) poprzez niezastosowanie tego przepisu w oparciu o wykładnię funkcjonalną uwzględniającą ratio legis tej ustawy, która powinna prowadzić do wniosku, iż kara pieniężna wymierzona G.V. powinna podlegać umorzeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem nie posiadała usprawiedliwionych podstaw. Postawiono w niej zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i ewentualnie przepisów postępowania, zatem ten drugi, ewentualny zarzut należało rozpoznać jako pierwszy.
Naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy skarżąca upatruje w niezastosowaniu art. 88 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), dalej "ustawa". Podkreślić należy, że przepisy postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", to przepisy procesowe, według których toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym, a także obowiązujące w postępowaniu przed organami administracji, w świetle których sąd ten ocenia procedowanie organu. Innymi słowy to zasadniczo przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 88 ust. 6 ustawy wskazany w podstawie skargi kasacyjnej, jest przepisem prawa materialnego, zatem jeżeli skarżąca uważała, że został on przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie naruszony, powinna postawić zarzut na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a, tj. naruszenia prawa materialnego. Przepis ten przewiduje dwa rodzaje naruszenia prawa materialnego - błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ze sformułowania zarzutu ujętego w punkcie 2 skargi kasacyjnej wynika, iż to w istocie niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 6 ustawy zarzucono wyrokowi Sądu, jednak jako naruszenie przepisów postępowania. Jest to zarzut nietrafny, nieodpowiadający wymogom art. 174 P.p.s.a. i jako taki należało go uznać za nieusprawiedliwiony.
Natomiast jeśli idzie o zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy, które miało polegać na jego niewłaściwym zastosowaniu to również należy stwierdzić, że jest on nieusprawiedliwiony.
Przepis ten miał właśnie zastosowanie w sprawie, bowiem stanowił podstawę działania organów. To ten przepis bowiem uprawnia do wydania decyzji o karze pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. Stanowi on, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca usunęła drzewo bez zezwolenia, zatem wypełniona została norma tego przepisu i wobec tego właściwy organ wymierzył karę. Jak powiedziono, przepis ten miał zatem zastosowanie w sprawie i słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny się do niego odniósł.
Z uzasadnienia zarzutu postawionego w punkcie 1 skargi kasacyjnej wynika, że skarżącej chodzi o błędną wykładnię tego przepisu. Stwierdzono bowiem, że mówi on o usunięciu drzew, zatem muszą to być przynajmniej dwa, a skarżąca usunęła tylko jedno drzewo. Takiej interpretacji tego przepisu jednak nie można zaakceptować. Karze nie podlega tylko usunięcie drzewa za zezwoleniem lub w ogóle nieusunięcie, natomiast każde działanie bez zezwolenia i wycięcie nawet jednego drzewa czy krzewu mieści się w ww. normie. Usunięcie drzewa bez zezwolenia skutkuje obligatoryjnym wymierzeniem kary, przy czym nie mają znaczenia jakiekolwiek inne okoliczności sprawy. Przyczyną jest sam fakt - usunięcie bez zezwolenia.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło