I OSK 285/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-07

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Małgorzata Borowiec, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy drogi publicznej może zostać wydane, gdy zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, a prace budowlane są już w toku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Spełnienie przesłanki wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, w połączeniu z faktem rozpoczęcia prac budowlanych i koniecznością terminowego ich zakończenia, uzasadniało zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Inter IKEA Centre Polska S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę autostrady A1. Decyzja Ministra Infrastruktury utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wskazując na potrzebę wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz na strategiczne znaczenie inwestycji. Skarżąca kwestionowała spełnienie przesłanek do niezwłocznego zajęcia, zarzucając m.in. dowolną ocenę materiału dowodowego i objęcie jedną decyzją kilku nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz oddalono wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia WSA del. Stanisław Marek Pietras Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Inter IKEA Centre Polska S.A. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1322/08 w sprawie ze skargi Inter IKEA Centre Polska S.A. w R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1322/08 oddalił skargę [...] Polska S.A. w R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania [...] Polska S.A. w R. (dalej powoływana jako skarżąca), od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonych w G., obręb [...], oznaczonych jako działka nr [...] o pow. 13,3986 ha objęta księgą wieczystą KW [...] oraz działka nr [...] o pow. 0,2865 ha objęta księgą wieczystą KW [...], stanowiących własność skarżącej oraz nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister Infrastruktury podał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 17 ust. 1-2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), jednocześnie wskazując, iż przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna inwestorowi do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Brak dostępu do przedmiotowego terenu uniemożliwi rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem, a proces inwestycyjny ulegnie wydłużeniu i opóźni umowny termin zakończenia robót to zaś spowoduje, iż Skarb Państwa zostanie narażony na niepowetowane straty obciążające budżet państwa, co w dalszej konsekwencji mogłoby skutkować utratą środków z funduszy pomocowych Unii Europejskiej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wobec braku porozumienia w zakresie warunków nabycia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej, zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, a ponieważ proces wywłaszczeniowy jest długotrwały i trudno przewidzieć termin jego zakończenia, wobec wymogu wykazania się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości przez inwestora dla uzyskania pozwolenia na budowę, wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było niezbędne i w pełni uzasadnione interesem gospodarczym państwa, jak również interesem społecznym. Wskazano, iż realizacja projektu autostrady A1 ma fundamentalne znaczenie w rozwoju polskiej sieci dróg i jest jednym z największych strategicznych projektów drogowych realizowanych przez rząd, którego celem jest stworzenie najdogodniejszego połączenia krajów z południa Europy i regionów południowej Polski z krajami Europy zachodniej i wschodniej, a także przyczyni się do ożywienia gospodarczego w regionie Śląskim. Ponadto w związku z organizacją EURO 2012 autostrada A1 na odcinku od Gdańska do Gorzyczek jest projektem priorytetowym z uwagi na zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej. Budowa odcinka autostrady A1 węzła "Sośnica" jest pierwszym etapem, który ma być skończony do końca 2009 r. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, iż ustalenia faktyczne dokonane przez organ zarówno w zaskarżonej decyzji jak i ją poprzedzającej są zgodne z prawem. Podstawą zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości był przepis art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.), której celem było uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w szczególności postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabywaniem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez wykonawców na cele budowlane. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, natomiast nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono bowiem odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie, co do jego zgodności z prawem, w trybie przewidzianym dla tego postępowania. Dlatego też, wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowych nieruchomości, w tym podnoszony zarzut objęcia decyzją kilku różnych nieruchomości nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu i nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji ustalił na podstawie akt sprawy, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2007 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody Śląskiego z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości stanowiących własność skarżącej spółki, z przeznaczeniem pod budowę autostrady płatnej A1 na odcinku od Maciejowa w Gliwicach (km 510+530) do Sośnicy w Gliwicach wraz z węzłem-autostradą A4 (km 518+734,34). Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia w/w nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2008 r., które zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej. Wobec tego spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie powołanej ustawy. W ocenie Sądu, organy administracji dokonały prawidłowej oceny wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, co do potrzeby zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Okoliczności dotyczące znaczenia rozbudowy sieci dróg dla rozwoju regionu i kraju oraz o przyznaniu na ten cel środków finansowych z Funduszu Spójności i o związanym z tym obowiązkiem terminowego ich wykorzystania są powszechnie znane i jako takie, zgodnie z art. 77 § 4 K.p.a. nie wymagają dowodu. Nie wymaga również szczegółowego dowodzenia okoliczność, że realizacja inwestycji na wskazanym odcinku jest projektem priorytetowym w związku z organizacją Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi więc "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Ponadto nie można, zdaniem Sądu, uznać zarzutu, że przyjęta przez organy ocena była dowolna. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tak więc za dowód uznać należy dokumenty, którymi w rozpoznawanej sprawie jest zarówno powołany wniosek z dnia 15 listopada 2007 r., protokół przekazania placu budowy oraz harmonogram prac dla realizacji inwestycji. Od powyższego wyroku złożono skargę kasacyjną i zaskarżając go w całości na zasadzie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego mianowicie art. 17 ust. 1 ustawy "O szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych" z 10 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 721; zwanej w dalszej części niniejszej skargi "ustawą") w brzmieniu obowiązującym przed 16 grudnia 2006 r. poprzez błędną wykładnię wskazanego przepisu polegającą na: nieuzasadnionym przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodził tzw. "uzasadniony przypadek" warunkujący udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a także przyjęciu, iż szczególny i czasowy charakter rozwiązań przyjętych w ustawie uzasadnia udzielenie zezwolenia na dokonanie zajęcia; nieuzasadnionym przyjęciu, że dla zastosowania wskazanego przepisu wystarczające jest ustalenie, iż zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, a zatem sprzeczność zaskarżonego wyroku z literalnym brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy; II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie: 1) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez nieuprawnione przyjęcie, że objęcie kilku różnych nieruchomości jedną decyzją administracyjną, tj. ich zbiorcze potraktowanie nie miało wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji podczas, gdy potrzeba zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ustawy powinna zostać indywidualnie zbadana i uzasadniona w odniesieniu do każdej z nieruchomości; 2) naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. - poprzez niewyjaśnienie podstawy zaskarżonego wyroku, polegające na przypisaniu skarżącej wadliwego utożsamienia postępowania wywłaszczającego z postępowaniem dotyczącym udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości; 3) naruszenie art. 80 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie w zaskarżonym wyroku, że organ administracyjny dokonał poprawnej oceny materiału dowodowego, podczas gdy ze zgromadzonych w toku postępowania dowodów nie wynika, aby zostały spełnione warunki do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Stosownie do art. 185 § 1 P.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. U uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w zaskarżonym wyroku bezzasadnie przyjęto, że natychmiastowe zajęcie nieruchomości będących własnością skarżącej spełnia przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 ustawy, bowiem udzielenie wskazanego zezwolenia nie może być traktowane jako reguła, a wyłącznie jako rozwiązanie o charakterze wyjątkowym, obwarowane wykazaniem istnienia w niniejszej sprawie owego "uzasadnionego przypadku". Za taką interpretacją przemawia nie tylko literalne brzmienie przepisu, ale również okoliczność, że omawiane rozwiązanie ma charakter szczególny, stanowiący poważną ingerencję w prawo własności, które Konstytucja nakazuje chronić (art. 21 ust. 1). Podkreślono również, iż przesłanki warunkujące niezwłoczne zajęcie nieruchomości, którymi są w ocenie Sądu m.in.: "zapewnienie komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej, w trakcie EURO 2012", "przyśpieszenie rozwoju sieci dróg krajowych" oraz "nadrobienie zaległości w tym zakresie występujących między Polską, a większością krajów europejskich", a także "rozwój ekonomiczny i cywilizacyjny kraju", są jedynie pojęciami o charakterze generalnym, i nie znajdują konkretnego zastosowania do działek objętych zaskarżoną decyzją. Bowiem jest rzeczą oczywistą, że budowa autostrad z założenia stanowi niezwykle doniosły cel, zawsze ma znaczenie dla społeczności lokalnej i z reguły przyczynia się do rozwoju cywilizacyjnego kraju, dlatego też zawsze konieczne będzie niezwłoczne zajmowanie wszelkich nieruchomości, które znajdą się w obrębie planowanych autostrad - bez względu na prawa i roszczenia właścicieli zajmowanych nieruchomości. Taka jednak argumentacja prowadzić będzie do uznania, że interes państwowy (ogólny) jest zawsze interesem nadrzędnym wobec praw i roszczeń właściciela nieruchomości co spowoduje w istocie pozbawienie skarżącej możliwości podjęcia obrony swych praw, ponieważ uniemożliwia jej zaprezentowanie jakichkolwiek zarzutów, które mogłyby być uznane za skuteczne wobec tak ujmowanego interesu państwowego. Również w zaskarżonym wyroku stwierdzenie, że objęcie jedną decyzją kilku, różnych nieruchomości nie ma wpływu na ocenę jej legalności jest nieprawidłowe, bowiem przesłanki warunkujące wydanie zezwolenia na natychmiastowe zajęcie kilku nieruchomości powinny zostać spełnione w odniesieniu do każdej z nich. Ta okoliczność została pominięta, mimo iż działki, w stosunku do których toczy się postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia są w istocie dwiema zupełnie odrębnymi nieruchomościami, dla których Sąd Rejonowy w G. prowadzi dwie zupełnie różne księgi wieczyste ([...] dla działki o numerze ewidencyjnym [...]; KW nr [...] dla działki o numerze ewidencyjnym [...]). Ponadto, obydwie nieruchomości różnią się znacząco, ponieważ działka [...] ma kształt regularnego czworoboku, położonego w całości wzdłuż ul. [...], natomiast działka [...] ma kształt nieregularny i tylko niewielka jej część przylega do ul. [...]. Nie sposób zatem przyjąć, że stan faktyczny będący podstawą decyzji uznanej przez Sąd za prawidłową jest identyczny dla obydwu nieruchomości. Naruszenie przez Sąd art. 141 § 4 P.p.s.a., polega na tym, iż zaskarżony wyrok zupełnie bezpodstawnie przypisuje skarżącej błędne utożsamianie postępowania wywłaszczeniowego z postępowaniem w przedmiocie udzielenia zezwolenia, ponieważ zarzut dotyczący objęcia jedną decyzja kilku różnych nieruchomości nie odnosi się wcale do postępowania wywłaszczeniowego, ale ma bezpośrednie odniesienie do niniejszego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na natychmiastowe zajęcie nieruchomości, ponadto skarżąca nie podnosiła w niniejszym postępowaniu żadnych zarzutów odnoszących się bezpośrednio do postępowania wywłaszczeniowego. Również, zdaniem skarżącej, wyrok bezzasadnie stwierdza, że dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego - w szczególności wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z [...] listopada 2007 r. oraz dokumenty nadesłane przez GDKiA przy piśmie z 3 lipca 2008 r., świadczą jednoznacznie o konieczności zastosowania instytucji przewidzianej w art. 17 ust. 1 ustawy, bowiem z tych dokumentów nie wynika, ażeby przesłanki warunkujące udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości zostały spełnione. Otóż wniosek z [...] listopada 2007 r. nie został poparty żadnymi dowodami, które przemawiałyby za koniecznością przyśpieszenia budowy autostrady. Takiego dowodu nie stanowią w szczególności załączniki do wskazanego wniosku, tj. wypis z rejestru gruntów oraz plan sytuacyjny terenu. Ponadto, wniosek powołuje się na konieczność prowadzenia robót zgodnie z harmonogramem, ale do wniosku nie został załączony żaden harmonogram, który potwierdzałby tę okoliczność. Natomiast notatka z dnia 12 czerwca 2008 r., dotyczy zmian organizacji ruchu drogowego przy ul. [...] tj. mówi o czasowym zamknięciu ruchu oraz zwężeniu jezdni na czas robót, które to okoliczności nie mają żadnego związku z koniecznością zajęcia nieruchomości. Z trzeciego dokumentu, tj. protokółu przekazania placu budowy sporządzonego w dniach 17-23 czerwiec 2008 r. wynika, że zakończenie prac na odcinku węzła "Sośnica" planowane jest na koniec roku 2009. Tymczasem organ administracyjny nie udowodnił, że gdyby zezwolenie na natychmiastowe zajęcie nie zostało udzielone, nastąpiłoby opóźnienie w pracach na odcinku węzła "Sośnica". Opisane naruszenie jest tym bardziej rażące, że do planowanego zakończenia robót pozostał prawie cały rok, a zatem okres wystarczający na ewentualne ukończenie robót bez konieczności wydawania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu. Ponieważ skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach, to w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowy albo nie został skutecznie zakwestionowany, można dokonać oceny procesu subsumcji obecnego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Wskazać należy, iż sądy administracyjne nie stosują bezpośrednio przepisów kodeksu postępowania, bowiem to nie Sąd, a organ wydaje decyzję administracyjną, a także organ gromadzi i ocenia materiał dowodowy. Sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji, w ramach własnych przepisów postępowania, dokonuje oceny czy organy nie naruszyły przepisów postępowania i czy ew. naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż organ nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów K.p.a. Art. 107 § 3 K.p.a. określa elementy uzasadnienia decyzji administracyjnej. Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury wszystkie określone w tym przepisie elementy zawiera i w żaden sposób nie narusza powołanego przepisu. Szczegółowo został przedstawiony stan faktyczny sprawy, omówiono dowody, na których oparł się organ i wyjaśnił podstawę prawną decyzji. Rozważania co do potrzeby niezwłocznego zajęcia nieruchomości odnoszą się do wszystkich nieruchomości stanowiących własność skarżącego i objętych postępowaniem wywłaszczeniowym. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 80 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy dysponował stosownym materiałem dowodowym pozwalającym na ocenę istnienia przesłanki ustawowej do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości i szczegółowo go omówił. Tak więc Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż organ w tym zakresie również nie naruszył prawa. Znaczenie ma tutaj nie tylko sama okoliczność budowy autostrady i korzyści z tego płynące, czy też kwestie finansowania tej budowy m.in. ze środków unijnych, ale przede wszystkim fakt, iż została podpisana umowa z wykonawcą, przekazano plac budowy węzła "Sośnica" i rozpoczęto już prace budowlane. Odnośnie naruszenia art. 141 § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzić należy, iż wprawdzie Sąd pierwszej instancji faktycznie odniósł podniesione przez skarżącą Spółkę zarzuty do postępowania wywłaszczeniowego, jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Bezsporne bowiem jest, iż obie nieruchomości, co do których wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe znajdują się w granicach ustalonej lokalizacji autostrady A1 wraz z węzłem Sośnica. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że rozpoczęły się już prace, których zakończenie planowane jest na koniec 2009 r. i oczywistym jest, iż aby proces mógł być wykonywany sprawnie wykonawca musi dysponować określonym terenem obejmującym inwestycję, zwłaszcza że budowa węzła komunikacyjnego ma zostać ukończona w stosunkowo krótkim czasie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, to również należy stwierdzić, że nie są one trafne. Przede wszystkim Sąd dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego przez organ stanu faktycznego i zasadnie uznał, iż zaistniał "uzasadniony przypadek" wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, o którym mowa w art. 17 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Jak to bowiem stwierdzono wyżej, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie tej przesłanki. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie dokonał takiej wykładni ww. przepisu, że do wydania przedmiotowego zezwolenia wystarczającą przesłanką jest samo wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Wprawdzie użyte w uzasadnieniu wyroku sformułowanie mogłoby taką interpretację sugerować, ale bezsporne jest, iż Sąd pierwszej instancji dokonywał oceny czy organy dysponowały stosownym materiałem dowodowym i czy wykazały, że w niniejszej sprawie istnieje przypadek uzasadniający niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wynika to jednoznacznie z pkt 8,9 i 10 uzasadnienia. Tak więc dokonana przez Sąd pierwszej instancji interpretacja powołanego art. 17 ust 1 ww. ustawy jest prawidłowa. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego, a naruszenie art. 141 § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania ze swoim udziałem w sprawie, a przepis szczególny nie przewiduje zwrotu tych kosztów uczestnikowi postępowania, który nie był ani skarżącym, ani skarżącym kasacyjnie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło