II SA/Wa 1069/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-12
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Ewa Pisula – Dąbrowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie przepisu prawnego, który stanowił podstawę wydania decyzji administracyjnej, prowadzi do bezprzedmiotowości tej decyzji i uzasadnia jej wygaśnięcie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, zwłaszcza gdy stwierdzenie wygaśnięcia leży w interesie społecznym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie przepisu prawnego, który stanowił podstawę przyznania świadczenia (równoważnika za remont lokalu mieszkalnego), może prowadzić do bezprzedmiotowości decyzji przyznającej to świadczenie. Nawet jeśli samo uchylenie przepisu nie przesądza o bezprzedmiotowości decyzji, stwierdzenie jej wygaśnięcia może być uzasadnione interesem społecznym, szczególnie gdy dalsze wykonywanie decyzji byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem i zasadą praworządności (art. 6 Kpa).Stan faktyczny
Skarżący A. P. kwestionował decyzję Komendanta Głównego Policji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji przyznającej mu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ uznał, że uchylenie przepisu wykonawczego, który stanowił podstawę przyznania tego świadczenia osobom uprawnionym do policyjnych świadczeń emerytalno-rentowych, spowodowało bezprzedmiotowość pierwotnej decyzji, a jej wygaśnięcie leży w interesie społecznym. Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, twierdząc, że samo uchylenie przepisu nie przesądza o bezprzedmiotowości decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), WSA Janusz Walawski, Protokolant Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa, art. 91 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], którą to decyzją stwierdzono wygaśnięcie decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] przyznającej skarżącemu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. został przyznany A. P., funkcjonariuszowi Policji, równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Równoważnik ten pobierał on do czasu zwolnienia ze służby w Policji. [...] Komendant Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zwolnił A. P. ze służby w Policji. Policjant nabył jednocześnie uprawnienia emerytalne.
Stwierdzając wygaśnięcie decyzji w przedmiocie przyznania równoważnika, Komendant Główny Policji podał, iż w dacie przyznania prawa do równoważnika (2002 r.) uprawnienie to przysługiwało osobom posiadającym prawo do policyjnych świadczeń emerytalno-rentowych i wynikało nie wprost z przepisów ustawowych lecz wykonawczych, tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919). Podkreślił, że w dniu 1 stycznia 2006 r. weszły w życie przepisy nowelizujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające powyższe rozporządzenie w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246), na mocy których uchylony został § 8 rozporządzenia w sprawie równoważnika, który był podstawą do przyznawania tych świadczeń osobom uprawnionym do policyjnych świadczeń emerytalno-rentowych. Organ stwierdził, iż w związku z uchyleniem § 8 wyżej cytowanego rozporządzenia wykonawczego, decyzja przyznająca A. P. prawo do równoważnika stała się bezprzedmiotowa i należało orzec o jej wygaśnięciu w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. Nadto organ podkreślił, że gdyby nie wydano decyzji w przedmiocie wygaśnięcia uprawnień do równoważnika, w obrocie prawnym pozostawałaby decyzja (o przyznaniu równoważnika), której organy policyjne nie mogłyby wykonywać ze względu na brak podstawy prawnej. Taki stan naruszałby wyrażoną w art. 7 Kpa zasadę praworządności i byłoby to niezgodne z interesem społecznym.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. stała się przedmiotem skargi A. P. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja pozbawiająca go równoważnika została wydana z rażącym naruszeniem art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. Podkreślił, że samo uchylenie przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji nie przesądza o jej bezprzedmiotowości. Dodatkowo wskazał, że uchylone przepisy, stanowiły jedynie o sposobie przydzielania równoważników, a nie określały prawa do ich otrzymania. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych o sygn. II SA/Rz 752/07 oraz II SA/Po 288/07.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Istota sporu sprowadza się do oceny czy zaszły przesłanki do wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji przyznającej skarżącemu równoważnik za remont lokalu mieszkalnego w trybie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze późn. zm.) zwanej dalej Kpa, w sytuacji, gdy doszło do uchylenia przepisu prawa, który stanowił podstawę przyznania prawa do tego równoważnika pieniężnego.
Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Powyższe oznacza, że organ ma obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek:
1. decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia wymaga przepis prawa;
2. decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym i interesie strony;
3. decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym;
4. decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie strony.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki uprawniające [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. nr [....] przyznającej skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, albowiem jej wygaśnięcie leżało w interesie społecznym.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że nie zawsze uchylenie przepisu będącego podstawą wydania decyzji prowadzi do jej bezprzedmiotowości. W rozpoznawanej sprawie rację ma organ, twierdząc, że za wygaśnięciem zaskarżonej decyzji przemawiał interes społeczny.
Przy ocenie zaistnienia przesłanki czy wygaśnięcie decyzji leży w interesie społecznym nie można było pominąć treści art. 6 Kpa. Przepis ten stanowi, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Skoro zmienił się stan prawny, w wyniku którego ograniczony został krąg podmiotów uprawnionych do przyznania prawa do równoważnika i w obecnie obowiązującym systemie prawnym byłym funkcjonariuszom, aktualnie emerytom policyjnym, nie przysługują już świadczenia z tytułu równoważnika pieniężnego, to w interesie społecznym było wydanie decyzji regulującej te uprawnienia zgodnie z obowiązującym prawem. W sprzeczności z tak rozumianym interesem społecznym byłoby pozostawienie w obiegu prawnym decyzji, która nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Zasada praworządności wyrażona w art. 6 Kpa jest jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego i odnosi się do całej działalności organów administracji publicznej. Zasada ta nakłada na organy obowiązek działania na podstawie przepisów prawa. Działanie zaś na podstawie prawa oznacza działanie w oparciu o obowiązujące normy prawne. Tak więc, działanie organu administracji publicznej, które polegałoby na realizacji świadczenia, którego już przepisy prawa nie przewidują, nie mogłoby być uznane za działanie na podstawie obowiązującego prawa i godziłoby w zasadę praworządności określoną w art. 6 Kpa. Dlatego też, w ocenie Sądu, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] jest zgodne z prawem.
Reasumując, skoro przepis art. 162 Kpa jako samodzielną przesłankę wygaszenia decyzji przewiduje interes społeczny, to mógł on stanowić samodzielną podstawę prawną uzasadniającą wydanie zaskarżonej decyzji. Na marginesie wyjaśnić należy, że pogląd wyrażony przez Sąd w innych sprawach nie wiązał Sądu w sprawie niniejszej.
Ze względu na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło