III SA/Kr 933/07
WyrokWSA w Krakowie2008-12-16
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Bożenna Blitek, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien odmówić zastosowania przepisów rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej tych przepisów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma prawo odmówić zastosowania przepisów rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej tych przepisów. Stosowanie niekonstytucyjnych przepisów, nawet tymczasowo, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa i ochroną praw jednostki. W takich przypadkach uchylenie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej układu wzrokowego. Organy administracji obu instancji, opierając się na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że schorzenia skarżącego nie mieszczą się w wykazie chorób zawodowych i nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc, że postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. B. - Kancelaria Radcy Prawnego K. ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianych dla tego rodzaju czynności oraz kwotę 17,00 zł (słownie: siedemnaście złotych).
Decyzją z dnia 24 września 2007r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2007r. Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u Z. P. choroby zawodowej - choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi - wymienionej w poz. 25 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do w/w rozporządzenia. W wyniku przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego ustalono, iż Z. P. w latach 1964 - 1993 zatrudniony był w Zakładach "A" S.A. w A. kolejno na stanowiskach pracy: uczeń bielnika, stażysta, podawacz tkanin na postrzygarkę, ostrzarz noży na postrzygarce i pracownik transportu wewnętrznego. Od lutego 1993 roku przebywał na rencie, aktualnie jest na emeryturze. Podczas pracy Z. P. był eksponowany na pył bawełniany o zawartości wolnej krzemionki do 5% w stężeniach poniżej NDS. Analiza wyników z badań środowiskowych z lat 1965-1993 pozwala przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem, iż warunki pracy Z. P. nie stwarzały możliwości powstania u niego choroby zawodowej pod postacią choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi, wymienionej w poz. 25 wykazu stanowiącego załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia. Ustalono również, iż w okresie aktywności zawodowej Z. P. nie był narażony na promieniowanie podczerwone, promieniowanie ultrafioletowe i substancje toksyczne. Z. P. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który dnia [...] 2006r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby układu wzrokowego. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż zgodnie z wykazem, do chorób zawodowych układu wzrokowego wywołanych czynnikami fizycznymi i chemicznymi zalicza się: alergiczne zapalenie spojówek, ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym, epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki, zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi, zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub nadfioletowego długofalowego, centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego. W badaniu okulistycznym u Z. P. stwierdzono natomiast zez zbieżny oka lewego, niedowidzenie oka lewego, nieskorygowaną wadę wzroku - nadwzroczność, w rogówce obu oczu liczne przymglenia po ciałach obcych, w dnie oka obustronnie duże zmiany miażdżycowe naczyń tętniczych siatkówki, w soczewkach oczu nie stwierdzono zmian chorobowych. Wymienione zmiany okulistyczne nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy, co w konsekwencji powoduje stwierdzenie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W trybie odwoławczym Z. P. został skierowany na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Tenże Instytut na podstawie analizy całości dokumentacji lekarskiej oraz wykonanych badań okulistycznych wydał w dniu [..] 2007r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż u badanego rozpoznano: zez zbieżny i niedowidztwo oka lewego (istniejące od młodości), wadę refrakcji - nadwzroczność i starczowzroczność, wymagające korekcji okularowej, przewlekły nieżyt spojówkowy o charakterze "nieżytu suchego", plamy tkanki rogówkowej w oku prawym w częściach obwodowych, a w oku lewym również w części centralnej, początkowe zmiany zaćmowe typu starczego. Powyższe zmiany nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych i nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy zawodowej pacjenta zakończonej w 1993 roku. Brak jest zatem merytorycznych podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej układu wzrokowego. Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2007r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia cytowanej na wstępie choroby zawodowej, od której Z. P. wniósł odwołanie. Wojewódzki Inspektor Sanitarny po zapoznaniu się z całością dokumentacji w sprawie uznał, iż wydana decyzja I instancji jest merytorycznie uzasadniona. W sprawie orzekały dwie jednostki I i II stopnia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego - placówka naukowo-badawcza resortu zdrowia i opieki społecznej rozstrzygająca w sprawach spornych i wątpliwych, której orzeczenia są merytorycznie ostateczne. Zdaniem organu II instancji odwołanie Z. P. nie wniosło nowych, faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się jednak do zarzutów w nim podnoszonych Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, iż w gestii organów Inspekcji Sanitarnej jest tylko ocena orzeczeń lekarskich jako materiału dowodowego w sprawie, natomiast brak jest uprawnień do podważania ustalonych przez lekarzy rozpoznań klinicznych. Tryb postępowania w sprawach stwierdzania chorób zawodowych, zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), przewiduje możliwość złożenia przez pracownika wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II szczebla diagnostycznego. Ten tryb postępowania został wyczerpany w przypadku Z. P., ponieważ złożył on we właściwym terminie taki wniosek. Jednostka orzecznicza II stopnia, po serii przeprowadzonych badań wydała orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2007r. o braku podstaw do rozpoznania cytowanej we wstępie choroby zawodowej. Organ II instancji nadmienił, że obie jednostki orzecznicze orzekające w przedmiotowej sprawie, wydały zgodne ze sobą orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u Z. P. choroby zawodowej, uzasadniając je w sposób wyczerpujący i jednoznaczny. Wobec powyższego, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
Z powyższą decyzją nie zgodził się Z. P. i w dniu 5 października 2007r. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W swojej skardze nie podniósł on jednak żadnych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził również, iż przy wydawaniu decyzji administracyjnych w sprawie chorób zawodowych wiąże go tryb postępowania określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Inspektor Sanitarny nie ma uprawnień do stwierdzenia choroby zawodowej w przypadku braku klinicznego rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. P 23/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie Trybunał orzekł, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lipca 2008r. nr 116, poz. 740. Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że ani art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, ani jego pozostałe przepisy (w szczególności zawarte w art. 234-237K.p.) nie zawierają jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy, w tym zwłaszcza z obowiązującego w dacie wydania rozporządzenia Rady Ministrów art. 7 ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z1983r. Nr 30, poz. 144, ze zm.), stanowiącego, że "Za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń przewidzianych w ustawie uważa się choroby określone przepisami wydanymi na podstawie art. 231 pkt 2 Kodeksu pracy" (obecnie art. 237 § 1 pkt 2 K.p.). Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 K.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia Rady Ministrów, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje w sprawie skarżącego stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).
Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 k.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia RM, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej -jest również niezgodne z Konstytucją.
Wynika z powyższego, że postępowanie w sprawie dotyczącej skarżącego prowadzone było w oparciu o przepisy prawa, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne.
Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że w/w przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008r. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał wskazał, że "zakwestionowane w niniejszej sprawie przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydawanie decyzji w sprawach stwierdzania chorób zawodowych, Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów. Wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją".
W niniejszej sprawie powstaje zatem pytanie jakie skutki wywołało tego rodzaju rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie.
Z chwilą orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, obalone zostało domniemanie konstytucyjności tych przepisów. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie ma logicznych przesłanek uzasadniających zakończenie tego postępowania na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, a następnie wznawianie postępowania zakończonego w ten sposób. Wydaje się, że obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, "Glosa do wyroku TK P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie przez sąd przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją nawet gdy TK odroczył utratę jego mocy obowiązującej, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa. Argumentem przemawiającym za wstecznym działaniem orzeczenia Trybunału jest więc funkcjonalność prawa - dysfunkcjonalne byłoby domaganie się stosowania prawa, co do którego Trybunał stwierdził sprzeczność z Konstytucją po to tylko, aby po utracie jego mocy obowiązującej wznawiać postępowanie na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji.
Przyjąć zatem należy obowiązywanie w Konstytucji tzw. supernormy intertemporalnej przełamującej ogólne zasady prawa międzyczasowego. Zgodnie z nią przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny nie powinien być stosowany w przyszłości, nawet jeśli za jego stosowaniem przemawiałyby ogólne reguły prawa międzyczasowego (por. K. Gonera, E. Łętowska, "Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności", PiP 2008, z. 5, s. 31-32). W przypadku derogacji przepisu dokonanej przez TK nie ma więc zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie tego przepisu domniemania jego konstytucyjności. Za niestosowaniem niekonstytucyjnego przepisu przemawiają także argumenty dotyczące ochrony praw jednostki oraz ekonomiki procesowej. Trudno bowiem byłoby uznać za zgodne z zasadą ekonomiki procesowej zawieszenie postępowania przed sądem i oczekiwanie na wykonanie wyroku TK przez ustawodawcę, skoro to wykonanie może trwać bardzo długo. A zatem należy przyjąć, że w odniesieniu do sądów administracyjnych skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji w sprawie, może być uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarówno zatem w takich przypadkach, gdy na skutek orzeczenia TK przepis traci moc z chwilą ogłoszenia orzeczenia TK, jak i w tych przypadkach, gdy Trybunał korzystając z możliwości przewidzianej w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji określa inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy administracyjne mają prawo odmówić zastosowania tych przepisów. Pogląd taki jest zgodny z wyrażanym w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., l OSK 1030/06; także wyrok NSA z 23 lutego 2006r, II OSK 1403/05, NSA z 31 stycznia 2008r., II OSK 1599/07).
Wobec spraw będących w toku sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia absurdalnych sytuacji, kiedy sąd zadając pytanie prawne orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnego przepisu. Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów, pomimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. Odsyłanie bowiem w niniejszej sprawie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy uwzględnia sytuację skarżącego, czyli osoby, wobec której orzeczono, iż nie cierpi na chorobę zawodową, a wykaz chorób zawodowych, na podstawie którego dokonano takiego ustalenia (ściślej ujmując-rozporządzenie, do którego wykaz ten jest załącznikiem) okazał się niekonstytucyjny.
Celem odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej przepisów omawianego rozporządzenia było, w świetle uzasadnienia wyroku Trybunału, umożliwienie wydawania decyzji realizujących uprawnienia pracownicze. Nie odpowiada temu celowi odmowa zaspokojenia roszczeń pracowniczych dokonana na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. W sytuacji gdy okazało się, że skarżący cierpi na chorobę, która nie została uznana za chorobę zawodową na podstawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia, należy odmówić zastosowania przepisów tegoż rozporządzenia, a sprawa dotycząca orzekania o istnieniu u skarżącego choroby zawodowej powinna zostać rozpoznana na podstawie przepisów, które zostaną uchwalone w zgodzie z Konstytucją RP.
Tak więc Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania niezgodnych z Konstytucją przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Organy administracji powinny rozpatrzyć sprawę skarżącego niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją RP.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło