I SA/Wa 1436/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-16

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Elżbieta Lenart, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu, pomimo niewystarczającego wyjaśnienia przeznaczenia gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego i braku dokumentów potwierdzających następstwo prawne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu II instancji, stwierdzając, że organ nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA, a także nie uzupełnił materiału dowodowego w sposób wystarczający. Brak jednoznacznego ustalenia przeznaczenia gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak niektórych dokumentów potwierdzających następstwo prawne i prawa użytkowania wieczystego uniemożliwiły sądowi weryfikację twierdzeń organu i doprowadziły do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że przeznaczenie gruntu na cele administracyjne wykluczało możliwość korzystania z niego przez dotychczasowego właściciela. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] ; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] odmówiło J. G. ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Odmowa przyznania prawa do gruntu uzasadniona została niemożnością pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał tę nieruchomość na cele użyteczności publicznej. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia wniosła T. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1090/05 uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] i z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1968 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że akta sprawy nie zawierają dokumentów potwierdzających następstwo prawne wnioskodawczyni po byłej właścicielce przedmiotowej nieruchomości oraz odbitek planu, zgodnie z którym organ był obowiązany zbadać przeznaczenie gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia dekretowego wskazało, że zgodnie z Planem Szczegółowym Zagospodarowania Przestrzennego W. ([...]) zatwierdzonym przez uchwałę Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., teren nieruchomości płożonej przy ul. [...] został przeznaczony na rzecz "administracji". Organ nadzorczy wyjaśnił, że w dacie wydania decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej brak było przepisów definiujących określenie "użyteczność publiczna". W ocenie organu, określenie to musi się łączyć z powszechnością i ogólną dostępnością. Odwołując się do rozumienia określenia "użyteczność publiczna" w Słowniku Języka Polskiego, Kolegium uznało, że określenie "administracja" mieści się w pojęciu "użyteczność publiczna", co oznacza, że takie przeznaczenie nieruchomości wykluczało możliwość korzystania z nieruchomości przez byłych właścicieli z zachowaniem ustalonego w planie przeznaczenia gruntu na cele administracji. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. M. M. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [....] marca 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając pogląd wyrażony w decyzji pierwszej co do braku możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i wskazał, że rzeczą organu było ustalenie, czy wniosek o prawo do gruntu wpłynął w terminie i czy przeznaczenie nieruchomości według planu zagospodarowania przestrzennego da się pogodzić z korzystaniem z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z jej przeznaczeniem określonym w planie. W postępowaniu ustalono, że wniosek o prawo do gruntu złożony w trybie dekretu wpłynął w terminie. Kolegium wyjaśniło, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących na możliwość korzystania z gruntu przez byłych właścicieli zgodnie z jego przeznaczeniem. Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że orzeczenie o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. M. i T. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W zaskarżonej decyzji jak również w decyzji ją poprzedzającej nie uwzględniono oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1090/05. Obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego zalecony przez Sąd w tym wyroku został uwzględniony przez organ nadzorczy jedynie częściowo. W uzasadnieniach obu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że wnioskodawczyni T. M. udokumentowała swoje prawa spadkowe stosownymi postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadku. W aktach sprawy jednakże brak jest stosownych dokumentów pozwalających Sądowi na zweryfikowanie twierdzeń organu. Wskazać należy, że na załączonej do akt sprawy kolorowej odbitce Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego W. ([...]) zatwierdzonego przez uchwałę Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. nie oznaczono granic nieruchomości dekretowej. W miejscu położenia nieruchomości na planie, oznaczonym krzyżykiem, stykają się tereny o różnym przeznaczeniu. Z opisu znajdującego się pod mapą wynika, że nieruchomość położona przy ul. [...] mogła wchodzić w skład obszaru oznaczonego kolorem żółtym, na którym przewidziane było przeznaczenie pod "administrację" i kolorem czerwonym, co oznaczało przeznaczenie "na cele oświatowe". Tym samym nie można jednoznacznie przyjmować, że cała nieruchomość miała przeznaczenie w planie pod "administrację". Organowi należy zaś zarzucić brak spójności pomiędzy ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji a zebranym materiałem dowodowym, tj. odbitkami z planu i notatką. Organ nie wyjaśnił, w jakiej części nieruchomość przeznaczona była pod administrację (kolor żółty), a w jakiej "na cele oświatowe", oznaczone kolorem czerwonym. Tymczasem ustalenia te powinny być jednoznaczne, gdyż nie jest pozbawione znaczenia prawnego to, w jaki sposób określone zostało przeznaczenie terenu w planie. Przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne nie wykluczało automatycznie przyznania prawa, o którym mowa w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 208 r. sygn. akt I OPS 5/08. Dodatkowo wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż obecnie nieruchomość położona przy ul. [...] ozn. hip. [...] stanowi część działek: nr ew. [...] – znajdującej się w użytkowaniu wieczystym Związku [...]., nr ew. [...] - znajdującej się w użytkowaniu wieczystym Zakładu [...]. O ile– zgodnie z zaleceniami Sądu – organ nadzorczy załączył do akt sprawy odpis z księgi wieczystej dotyczący prawa użytkowania wieczystego przysługującego Zakładowi [...], o tyle takiego dokumentu brak w odniesieniu do Związku [...]. Sąd podziela pogląd skarżących, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Wobec powyższego w ocenie Sądu przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uwzględniając powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło