I SA/Wa 1158/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-17

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia legalności tej decyzji była już przedmiotem oceny sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli ocena prawna tej decyzji została już dokonana przez sąd administracyjny w prawomocnym orzeczeniu. Ponowne orzekanie w tej samej kwestii byłoby niedopuszczalne i mogłoby prowadzić do wadliwości decyzji z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2000 r. dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Wcześniejsze postępowania nadzorcze i sądowe dotyczyły tej samej decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA i ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, w tym pominięcie go jako strony postępowania. Sąd administracyjny miał ocenić, czy umorzenie postępowania było zasadne w świetle wcześniejszych orzeczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku P. (dalej powoływany jako skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] października 1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela "1", utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Ministra Budownictwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. orzeczeniem z dnia [...] października 1954 r. wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w K., oznaczoną jako parcela "1", stanowiącą własność W. B. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji wywłaszczeniowej wystąpił W. B. Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] października 1954 r. w części dotyczącej parceli "1". Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta K. odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. W następstwie rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2001 r. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA 1010/02 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Prezydenta Miasta K. na w/w decyzję z dnia [...] marca 2002 r. Pismem z dnia 2 lipca 2002 r. P. – [...] Zarząd [...] wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] sierpnia 2000 r., wskazując, iż część wywłaszczonej nieruchomości oznaczona jako działki nr "A" i nr "B" użytkowana jest przez P. "[...]" w K., w związku z czym P. przysługiwały na mocy art. 28 Kpa prawa strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, a jego nie powiadomienie o toczącym się postępowaniu i zapadłej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa. Po rozpoznaniu wniosku P. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r., wskazując, iż powołana decyzja była już przedmiotem postępowania nadzorczego, zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku P. [...] Zarządu [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. Po rozpatrzeniu skargi P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 858/04, uchylił powyższą decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r., w uzasadnieniu wskazując m.in., iż zarzut uprzedniej oceny legalności decyzji z [...] sierpnia 2000 r. stanowi argument właściwy dla decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 Kpa), a nie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności innej decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kpa, Minister Budownictwa umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie z wniosku P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. o stwierdzeniu nieważności powołanego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] października 1954 r. W uzasadnieniu w/w decyzji Minister Budownictwa wskazał, iż z uwagi na uprzednią ocenę legalności dokonaną w drodze ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r. ponowne procedowanie w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Po rozpoznaniu wniosku P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania nadzorczego. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270; dalej powoływana jako ppsa) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie natomiast z art. 170 ppsa prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Taka sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie, ponieważ decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] sierpnia 2000 r. nr [...] była już przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Ponadto oceny prawidłowości tej decyzji dokonał Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA 1012/02 wskazując, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2000 r. stwierdzająca nieważność wywłaszczenia jest prawidłowa. Dlatego też ponowne orzekanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. jest niedopuszczalne, decyzja wydana w wyniku ewentualnego postępowania dotknięta byłaby wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Nieuzasadnione jest również twierdzenie wnioskodawcy, jakoby ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2003 r. stała się nieaktualna w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Odnosząc się do zarzutu pominięcia go jako strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ stwierdził, że brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją Ministra Infrastruktury i wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 Kpa i art. 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 41 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W szczególności organ nie wziął pod uwagę, że parcele "2" uległa podziałowi, a postępowanie nieważnościowe zakończone decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. dotyczyło wyłącznie działek nr "C" i "D", nie dotyczyło natomiast działki nr "A" użytkowanej przez R. "[...]". Dlatego też nie jest uzasadnione twierdzenie, że powyższa decyzja nadzorcza dotyczy tego samego przedmiotu postępowania, co żądanie skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg. 2. Dla przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie ma art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zgodnie, z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. 3. Ponadto organ wydając zaskarżoną decyzję był, stosownie do treści art. 153 ppsa, również związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2005 r., w którym stwierdzono że okoliczność uprzedniej oceny legalności decyzji z [...] sierpnia 2000 r. stanowi argument właściwy dla decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 Kpa), a nie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności innej decyzji. 4. Zarzuty skarżącego dotyczą w istocie naruszenia przepisów prawa w postępowaniu nadzorczym zakończonym decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r., która podlegała już ocenie Sądu dokonanej we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2003 r. Przytoczone przez skarżących okoliczności nie mogły być uznane - zarówno przez organ, jak i w postępowaniu sądowym - za uzasadnione, ponieważ twierdzenie, iż nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy jest gołosłowne. 5. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ rozpatrywał sprawę stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego w odniesieniu do całej parceli "1" i tak też brzmi rozstrzygnięcie nadzorcze. Dlatego też powoływanie się na okoliczność, że decyzja nadzorcza z dnia [...] sierpnia 2000 r. nie obejmuje działki nr "B" jest całkowicie bezpodstawne. 6. W takiej sytuacji Minister nie mógł uczynić nic innego jak tylko wydać decyzję o umorzeniu postępowania nadzorczego, ponieważ wydanie ponownej merytorycznej decyzji w sprawie – z uwagi na prawomocny wyrok sądu administracyjnego – było niedopuszczalne. 7. Nie wiadomo w jaki sposób – skarżący również tego nie wyjaśnia - decyzja o umorzeniu postępowania nadzorczego narusza art. 41 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Dlatego też brak jest jakichkolwiek podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło