I OSK 691/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-03

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w szczególności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego?
Ratio decidendi
Wspólnota mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania prawa do gruntu na podstawie dekretu warszawskiego, jeśli nie wykaże się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Ustawa o własności lokali, na którą powołuje się wspólnota, przyznaje jej uprawnienia do zarządu nieruchomością wspólną, ale nie daje prawa do gruntu. Błędne uczynienie wspólnoty stroną postępowania nie nadaje jej prawa do żądania kontroli sądowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO w Warszawie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Wspólnota Mieszkaniowa twierdziła, że posiada interes prawny w tym postępowaniu, powołując się na ustawę o własności lokali. WSA uznał, że wspólnota nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada tytułu prawnorzeczowego do gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Despot -Mładanowicz Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 882/08 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 882/08, po rozpoznaniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, oddalił skargę. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że postanowieniem [...] marca 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpatrzeniu wniosków Wspólnoty Mieszkaniowej [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] złożonego w trybie art. 127 § 3 K.p.a. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem tego organu Nr [...] z [...] lutego 2008 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] stycznia 1975 r., nr [...] odmawiającej Ł. Z., W. S. oraz Z. i B. małż. O., J. i A. małż. P., L. i K. małż. P. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], [...], [...], [...] nr hip. [...], dz. [...],[...],[...] i [...] o pow. [...] m2 oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 1975 r. Nr [...] utrzymującej w mocy tę decyzję, utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że prowadzi postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] stycznia 1975 r., nr [...] odmawiającej Ł. Z., W. S. oraz Z. i B. małż. O., J. i A. małż. P., L. i K. małż. P. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], [...], [...], [...] nr hip. [...], dz. [...],[...],[...] i [...] o pow. [...] m2 oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] kwietnia 1975 r. Nr [...] utrzymującej w mocy tę decyzję. Organ podał, że wnioskiem z dnia [...] października 2007 r. E. K. wystąpiła o zawieszenie na postawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji do czasu ustalenia następstwa prawnego po byłych właścicielach gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], [...], [...], [...] nr hip. [...]. W uzasadnieniu swojego wniosku E. K. wskazała, iż w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie II Wydział Cywilny prowadzone jest postępowanie o unieważnienie aktu zgonu H. S.. Pismem z dnia [...] października 2007 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...], Wspólnota Mieszkaniowa [...], Wspólnota Mieszkaniowa [...] i Wspólnota Mieszkaniowa [...] wystąpiły o nieuwzględnienie wniosku E. K. oraz o wyznaczenie rozprawy administracyjnej. Postanowieniem Nr [...], z [...] lutego 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zawiesiło na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji administracyjnych do czasu ustalenia następstwa prawnego po byłych właścicielach gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], [...], [...], [...] hip. [...]. Pismem z dnia [...] marca 2007 r. Wspólnoty Mieszkaniowe [...], [...], [...] i [...] wystąpiły o ponowne rozpoznanie sprawy i nieuwzględnienie wniosku E. K.. W uzasadnieniu podały, iż organ nadzoru nie wyjaśnił, jakie znaczenie – w świetle zalecenia NSA co do konieczności ustalenia kręgu osób legitymowanych do złożenia wniosku – należy przypisać prawomocnemu postanowieniu spadkowemu oraz kilkakrotnym nieudanym próbom jego zmiany. Niewyjaśniono również jakie znaczenie dla niniejszego postępowania może mieć rozstrzygnięcie przez Sąd wniosku E. K. o unieważnienie aktu zgonu H. S. (ojca M. S.), skoro niezależnie od okoliczności, czy był on uprawniony do takiego działania, czy też nie – nie złożył on w wymaganym terminie wniosku dekretowego. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło swoje dotychczasowe stanowisko, iż w sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż byłymi właścicielami nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], [...], [...], [...] byli A.-H. vel A. i H. vel H. bracia S.. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu zgłosił pełnomocnik M. S. przebywającego w Australii – adwokat B. K.. Jednak według postanowienia Sądu Powiatowego w Sochaczewie dnia [...] listopada 1951 r. (sygn. akt [...]) prawa do całości spadku po A.-H. vel A. i H. vel H. braciach S. nabył E. M. S. vel S., który następnie sprzedał te nieruchomości. Dodał, że zwrócił się do E. K. o przedstawienie dowodu potwierdzającego uprawnienie M. S. do złożenia wniosku dekretowego w imieniu braci za pośrednictwem adwokata B. K.. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że E. K. inicjowała szereg postępowań sądowych mających na celu sprostowanie postanowienia Sądu z dnia 1951 r. o stwierdzeniu nabycia spadku przez E. S. po A.-H. vel A. i H. vel H. braciach S.. Z treści znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż celem złożonego przez stronę w Sądzie Rejonowym w Sochaczewie dwukrotnie – wniosku o zmianę postanowienia spadkowego po braciach A.-H. vel A. i H. vel H. braciach S., było ustalenie czy M. S. podający się za jedynego spadkobiercę A.-H. vel A. i H. vel H. braci S. był nim rzeczywiście, czy też był nim podający się również za jedynego spadkobiercę E. S., który przeprowadził postępowanie spadkowe w Sochaczewie i uzyskał w 1951 r. postanowienie Sądu (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu nabycia spadku. Organ stwierdził, że toczące się przed Sądem Rejonowym w Warszawie postępowania: sygn. akt [...], oraz [...] mają na celu ustalenie, czy M. S. był spadkobiercą swych braci A. H. i H. S., czy w związku z tym był on uprawniony do złożenia wniosku dekretowego oraz czy złożony przez M. S. wniosek wywoła skutki prawne przewidziane w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W ocenie Kolegium do czasu zakończenia postępowań sądowych o sprostowanie aktów stanu cywilnego (aktów zgonu A.-H. vel A. i H. vel H. S. oraz unieważnienie aktu zgonu H. S.) nie jest możliwe ustalenie, zgodnie z zaleceniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 5 grudnia 2001 r., dotychczasowego właściciela lub jego następcy prawnego będącego w posiadaniu gruntu lub osób prawo jego reprezentujących oraz wyjaśnienie podstawowej przesłanki wynikającej z art. 7 ust. 1 powołanego dekretu czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu złożyła osoba uprawniona w myśl tego przepisu i zakończenie postępowania nadzorczego. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżąca podała, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2001 r. nie przesądza, iż wniosek rzeczywiście złożyła osoba uprawniona. W niniejszej sprawie wniosek dekretowy złożony został przez M. S., który jak wynika z prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku wydanego przez Sąd Rejonowy w Sochaczewie w sprawie [...] nie jest spadkobiercą braci S.. Spadkobiercą tym jest E. M. S., który jednakże nie złożył wniosku w trybie art. 7 dekretu. Postanowienie spadkowe jest dla organu administracji wiążące. Wspólnota zarzuciła także naruszenie przepisów art. 6 i art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w zaskarżonym postanowieniu, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma domniemanie wynikające z prawomocnego postanowienia spadkowego po braciach S. oraz postanowień oddalających wnioski w przedmiocie zmiany postanowienia spadkowego. Skarżąca podniosła, że E. K. nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że w sprawie skarżąca miała wprawdzie prawo do złożenia skargi, gdyż brał udział w postępowaniu incydentalnym, w tym wypadku dotyczącym zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], [...], [...], [...] i była adresatem postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2008 r. oraz z [...] lutego 2008 r., lecz nie jest legitymowany do żądania przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, a to dlatego, że błędnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uczyniło skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową [...] (a także trzy inne Wspólnoty Mieszkaniowe), stroną tego postępowania incydentalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone postanowienie, dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z [...] stycznia 1975 r. o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], [...], [...], [...] nr hip. [...] dz. [...], [...], [...], [...] oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] kwietnia 1975 r. utrzymującej w mocy decyzję z [...] stycznia 1975 r. Jak wynika z akt sprawy, powyższa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z tej przyczyny kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego wskazuje w podstawie prawnej przepisy art. 7 i 8 wyżej wskazanego dekretu. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stronami postępowania w sprawach z dekretu warszawskiego są dotychczasowy właściciel lub jego następcy prawni. Natomiast inne podmioty mogłyby być stronami tylko wówczas, gdyby wykazały się tytułem prawnorzeczowym do gruntu, będącego przedmiotem wniosku byłego właściciela (np.. wyrok NSA z 8 II 2007 r. I OSK 1110/06 Lex 362467). Ta bezwzględna reguła dotyczy zarówno postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, jak również w postępowaniu nadzorczym, przy czy w tym ostatnim postępowaniu przymiot strony mogą mieć także adresaci decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego. W ocenie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości przy ul. [...], [...], [...], [...]. Ponadto Wspólnota ta nie była adresatem decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa, a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę dla sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu; w tym wypadku mogą być to tylko przepisy dekretu z 26 października 1945 r. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Wspólnota Mieszkaniowa nie może być uznana za stronę postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie ustanowienia praw wynikających z przepisów dekretu z 26 października 1945 r. Sąd pierwszej instancji dodał, iż skarżąca Wspólnota nie może być również adresatem postanowień wydawanych w toku takiego postępowania. Błędne uczynienie przez organ nadzoru Wspólnoty Mieszkaniowej adresatem postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania nadzorczego nie daje jej prawa do żądania dokonania przez sąd oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Takie uprawnienie przysługuje tylko tym skarżącym, który wykażą interes prawny wynikający z prawa materialnego normującego dany stosunek prawny. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Warszawie, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 K.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie jest legitymowana do żądania przeprowadzenia sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz art. 50 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 7 dekretu z dn. 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279 ze zm.) przez błędną wykładnię skutkującą nieuprawnioną w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy odmową uznania skarżącej za uprawnioną do wniesienia skargi od postanowienia SKO. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wspólnota wskazała, że spór leżący u podstaw niniejszej skargi kasacyjnej dotyczy jedynie legitymacji skarżącej wspólnoty mieszkaniowej, a zatem okoliczności, czy wspólnoty mieszkaniowe mogą występować jako strona w postępowaniu administracyjnym toczącym się z wniosku o przyznanie własności czasowej w trybie Dekretu (dalej: "wniosek dekretowy"), a w konsekwencji, czy mogą one wnosić do sądów administracyjnych środki zaskarżenia od aktów administracyjnych wydanych w takim postępowaniu. W ocenie skarżącej Wspólnoty na tak postawione pytanie udzielić należy odpowiedzi twierdzącej. W szczególności skarżąca wskazała, że z mocy art. 6 ustawy o własności lokali reprezentuje ona wszystkie osoby, którym w obecnej dacie przysługuje prawnorzeczowy tytuł do gruntu, którego dotyczy wniosek dekretowy, we wszystkich tych sprawach związanych z zarządem nieruchomością, a w których interesy powyższych osób są wspólne, chociażby prawa i obowiązki tych osób dotyczyły każdej z nich z osobna. Skarżąca podkreśliła, że wspólnota mieszkaniowa ma uprawnienie (i obowiązek) względem każdego z właścicieli wyodrębnionych lokali do działania w tych wszystkich sprawach związanych z nieruchomością wspólną, które dotyczą w równym stopniu wszystkich właścicieli lokali, a w szczególności w sprawach, które w równym stopniu kształtują sytuację prawną członków wspólnoty. Z powyższych względów nie budzi wątpliwości możliwość zawarcia przez wspólnotę mieszkaniową np. umowy o ochronę budynku, której koszty w ostatecznym rozrachunku poniosą właściciele poszczególnych lokali. Skarżąca nie dostrzega żadnych istotnych różnic pomiędzy istotą opisanego wyżej przykładu a sytuacja istniejącą w okolicznościach toczącego się postępowania w sprawie wniosku dekretowego, którego wynik będzie miał jednakowy wpływ na sytuację prawna każdego z właścicieli lokali wyodrębnionych na powyższych nieruchomościach. W ocenie skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej wynik niniejszego postępowania (jak i postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku dekretowego) dotyczy jej praw i obowiązków jako wyraziciela i gwaranta interesów ogółu właścicieli lokali na nieruchomości przy ul. [...]. Wnosząca skargę kasacyjną Wspólnota podkreśliła, że nie podziela tezy zawartej w – przywołanym w zaskarżonym wyroku – wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1110/06, zgodnie z którą: "z art. 7 ust. 2 Dekretu wynika, że w postępowaniu z wniosku dekretowego o przyznanie prawa do gruntu stroną jest dotychczasowy właściciel lub jego następcy prawni, zaś gmina – właściciel gruntu – rozstrzyga o losach tego wniosku. Inne podmioty mogłyby być stronami tylko wówczas, gdyby wykazały się tytułem prawnorzeczowym do gruntu, będącego przedmiotem wniosku byłego właściciela." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Jak słusznie zauważa skarżąca istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się wyłącznie do tego, czy Wspólnota Mieszkaniowa posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie przewidzianym w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 59, poz. 279). Zgodnie z tym przepisem dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie – użytkownicy gruntu, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (ust. 1). Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne – ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej (ust. 2). W razie uwzględnienia wniosku gmina ustali, czy przekazanie gruntu nastąpi tytułem wieczystej dzierżawy, czy na prawie zabudowy oraz określi warunki pod którymi umowa może być zawarta (ust. 3). W przypadku nieuwzględnienia wniosku, gmina zaoferuje uprawnionemu, w miarę posiadania zapasu gruntów, na tych samych warunkach dzierżawę wieczystą gruntów równej wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie (ust. 4). W razie niezgłoszenia wniosku, przewidzianego w ust. 1, lub nieprzyznania z jakichkolwiek przyczyn dotychczasowemu właścicielowi wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy, gmina obowiązana jest uiścić odszkodowanie w myśl art. 9 (ust. 5). Cytowany przepis w jego ust. 1 określa krąg podmiotów legitymowanych do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. Są to: dotychczasowy właściciel gruntu, jego następcy prawni, osoby reprezentujące prawa właściciela lub następcy prawnego oraz użytkownicy gruntów w przypadku oddania gruntów w zarząd lub użytkowanie. Wymienione osoby z mocy art. 7 ust. 1 dekretu są legitymowane do inicjowania i występowania w charakterze strony zarówno w postępowaniach zwykłych jak i postępowaniach nadzwyczajnych prowadzonych na podstawie analizowanego przepisu. Nie oznacza to jednak, że inne podmioty, niewymienione w art. 7 ust. 1 dekretu nie mogą być stronami w postępowaniu w wniosku dekretowego o przyznanie prawa do gruntu. Zgodnie jednak z zasadą wynikająca art. 28 K.p.a., te inne podmioty musiałyby wykazać swój interes prawny, czyli uprawnienie do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym według przepisów prawa materialnego. Innymi słowy miałyby wskazać konkretną normę prawa materialnego przyznającą uprawnienie. W rozpoznawanej sprawie chodzi o uprawnienie do przyznania prawa do gruntu. Skarżąca kasacyjnie Wspólnota Mieszkaniowa jako przepis prawa materialnego, z którego wywodzi uprawnienie do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. spadkobiercom właścicieli prawa do gruntu wskazuje 7 art. ust. 1 dekretu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej dodatkowo powołuje się na art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). W myśl tego ostatniego przepisu ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa, pozywać i być pozywana. Z art. 6 ustawy o własności lokali wynika jedynie, że Wspólnota Mieszkaniowa to ogół właścicieli lokali występujących w zakresie czynności dotyczących nieruchomości wspólnej. Uprawnienia Wspólnoty Mieszkaniowej sprowadzają się do zarządzenia budynkiem, w którym wyodrębniono własność lokali, skutkiem czego powstała nieruchomość wspólna, w której każdy z właścicieli ma swój udział jako prawo związane z własnością lokalu. Wspólnota Mieszkaniowa zarządza tą właśnie nieruchomością wspólną. W zakresie uprawnień przysługujących Wspólnocie Mieszkaniowej określonych w ustawie o własności lokali nie można doszukać się jakiegokolwiek prawa do gruntu, którego dotyczy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie. Wspólnota Mieszkaniowa nie legitymuje się żadnym tytułem do gruntu będącego przedmiotem postępowania. Powołany w skardze kasacyjnej art. 6 ustawy o własności lokali nie daje Wspólnocie prawa do gruntu objętego wnioskiem dekretowym. Tytuł taki nie wynika również z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Podstawę materialnoprawną postępowania z wniosku byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej stanowi art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Przedmiotem postępowania jest przyznanie prawa wieczystego użytkowania do gruntu określonej nieruchomości warszawskiej, zatem stronami postępowania z wniosku złożonego w trybie tych przepisów są b. właściciele nieruchomości warszawskich lub ich następcy prawni, ale także inne podmioty posiadające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Tytuły prawnorzeczowe do nieruchomości warszawskich objętych działaniem dekretu to własność oraz prawo użytkowania wieczystego. Własność służy Skarbowi Państwa (art. 1 dekretu, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej) i Gminie m.st. Warszawy (ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych), natomiast prawo użytkowania wieczystego – innym podmiotom, tj. tym, którym upoważnione organy właścicieli prawo to przyznały. W rozpoznawanej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Tym samym prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, iż nie miała ona przymiotu strony w prowadzonym .postępowaniu administracyjnym. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło