II FSK 686/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), NSA Grzegorz Borkowski, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 382/08 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 6 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę kasacyjną. 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 382/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 6 maja 2008 r., wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. 2. Powyższą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławczego – na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 254 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej O.p., oraz art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.c) i pkt 2 lit. e), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej jako u.p.o.l., uchwały NR XXVII/283/04 Rady Miejskiej w Chełmie z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości za rok 2005 i lata następne (Dziennik Urzędowy Województwa Lubelskiego z 2005 r. Nr 6, poz. 188), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta C. z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie odmowy dokonania zmiany w wymiarze podatku od nieruchomości za rok 2007, ustalonego na kwotę 4.525,00 - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. 3. W dniu 13 lipca 2007 r. Z. i J. T. złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazali z dniem 1 lipca 2007 r. wyłączenie z opodatkowania tym podatkiem budynków o pow. użytkowej 669 m² znajdujących się na działkach [...] i [...]. W ocenie strony, skoro budynki nie mieszczą się w żadnej formie użytkowości, są pozbawione uzbrojenia, to na okres kapitalnego remontu winny być zwolnione z opodatkowania. Korektę w zakresie przedmiotu opodatkowania uzasadnili zgłoszeniem adresowanym do organu nadzoru budowlanego z dnia 13 stycznia 2006 r. o zamiarze przystąpienia do remontu budynków w zakresie nie powodującym zmiany konstrukcji obiektów. Następnie złożyli do akt opinię techniczną z września 2007 r., opracowaną przez biegłego T. J. Organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż przeprowadzone postępowanie podatkowe nie dało podstaw do przyjęcia, iż po dniu doręczenia decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości z dnia 18 stycznia 2007 r. nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, mających wpływ na określenie wysokości zobowiązania podatkowego. Przedłożona przez stronę opinia techniczna biegłego nie stwierdzała, że położone na działkach [...] i [...] budynki nie są budynkami w rozumieniu prawa budowlanego, a jedynie wskazywała na ich zły stan techniczny. Organ Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na pismo z dnia 20 listopada 2007 r. potwierdził, że sporne, nieużytkowane budynki spełniają wymogi budynków w rozumieniu prawa budowlanego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania wskazało, iż zmianę decyzji ostatecznej dopuszcza przepis art. 254 O.p., w myśl którego decyzja ostateczna może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania podatkowego, a skutki wystąpienie tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zaistnienie stanów faktycznych, które mają wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku w podatku od nieruchomości reguluje art. 6 ust 3 u.p.o.l. Ponadto organ odwoławczy wskazał na treść art. 1a ust. 1 u.p.o.l. i wyjaśnił, iż budynki położone na działkach [...] i [...] posiadają wszystkie cechy budynku określone w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem są trwale związane z gruntem, posiadają fundament, wydzielone są z przestrzeni za pomocą ścian murowanych i posiadają dach. Ponadto podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że zły stan techniczny budynków, powodujący konieczność przeprowadzenia kapitalnego remontu nie zwalnia właściciela z obowiązku podatkowego. Wskazał też, że w stosunku do tych budynków nie była wydana decyzja w trybie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), a podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy i sam fakt posiadania nieruchomości powoduje powstanie obowiązku podatkowego, bez względu na to, czy nieruchomość przynosi dochody, czy należy na nią ponieść nakłady. 4. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 187 § 1 i 191 O.p. przez przyjęcie, że istniejące na działce gruntu zabudowania są budynkami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając, iż organy podatkowe zaniechały przeprowadzenia oględzin, a jest to elementarny dowód w tym postępowaniu. 5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. 6. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę podzielił stanowisko organów podatkowych, zauważając, że skarżący dla wykazania okoliczności, które w jego ocenie dawały podstawę do zmiany decyzji podatkowej, powoływał się na zgłoszenie z dnia 13 stycznia 2006 r., złożone do organu budowlanego o przystąpieniu do remontu budynków posadowionych na działkach [...] i [...] oraz złożył opinię techniczną z września 2007 r. Sąd wskazał, że już z samej treści zgłoszenia wynika, iż zamiarem podatników była poprawa stanu technicznego istniejących na ww. działkach budynków, bowiem mieli oni przystąpić do remontu, a nie np. odbudowy, czy też rozbiórki. Ponadto ze złożonej do akt opinii biegłego nie wynikało, by przedmiotowe budynki nie spełniały wymogów art. 1a pkt. 1 u.p.o.l., a jedynie, że stan konstrukcji prowadzi do stwierdzenia stanu przedawaryjnego. Podkreślono, że fakt istnienia na działkach budynków w rozumieniu ww. przepisu potwierdził w swoim piśmie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Sąd uznał, że biorąc pod uwagę argumentację strony zawartą we wniosku oraz zebrane w sprawie dowody uznać należało, iż były one wystarczające do oceny, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 254 O.p., a zatem zarzut naruszenia art. 187 § 1 O.p. jest chybiony. Wobec tego Sąd podzielił pogląd organów podatkowych, iż w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki wskazane w art. 254 O.p. umożliwiające zmianę ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007 r. 7. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez zaniechanie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez przyjęcie, iż istniejące na działce gruntu zabudowania są budynkami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że dla ustalenie spornej w sprawie okoliczności, czy istniejące na działce podatników zabudowania odpowiadają definicji budynku, niezbędne było przeprowadzenie dowodu w postaci oględzin, a tej czynności procesowej zaniechano. 8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie skorzystało z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 9. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem zgłoszone w niej zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania w stopniu istotnym dla wyniku sprawy nie są uzasadnione. Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. została podjęta po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, wydanej w trybie art. 254 O.p. Stosownie do tego przepisu decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Z przedstawionego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy, znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy wynika, że na podstawie decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta C. z dnia 18 stycznia 2007 r. ustalono wymiar podatku od nieruchomości za 2007 rok od gruntów pozostałych o powierzchni 4.992 m² oraz budynków pozostałych o powierzchni 669 m². Dane przyjęte do wymiaru podatku na rok 2007 pokrywają się z informacjami zawartymi w akcie notarialnym z dnia 28 grudnia 2004 r., na podstawie którego podatnicy nabyli od Gminy Miasto C. przedmiotową nieruchomość oraz z wypisem z Rejestru gruntów i budynków. Korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości podatnicy złożyli w organie podatkowym w dniu 13 lipca 2007 r., nie uwzględniając budynków jako przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Uzasadniając korektę podali, że budynki nie nadają się do użytku i na czas kapitalnego remontu, który przywróci im zdolności użytkowe, powinny być zwolnione z opodatkowania. Podatnicy powołali się na zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, złożone w organie nadzoru budowlanego w dniu 13 stycznia 2006 r. W toku postępowania podatnicy załączyli też do akt opracowaną na ich zlecenie przez rzeczoznawcę budowlanego opinię techniczną z września 2007 r., w której wyrażono pogląd, że przedmiotowe obiekty ze względu na jakość przegród budowlanych i dachu nie spełniają warunków technicznych umożliwiających ich wykorzystywanie. Organ podatkowy pierwszej instancji w toku postępowania uzyskał też opinię Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C., że nieużytkowane budynki, znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości, odpowiadają definicji budynku, zawartej w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1182 z późn. zm.). Organy podatkowe przyjęły, że okoliczność ta ma istotne znaczenie dla załatwienia sprawy, bowiem w myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Wskazując na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, że nie występują w sprawie okoliczności uzasadniające w myśl art. 254 § 1 O.p. zmianę decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Trafnie wskazano przy tym na art. 6 ust. 3 ustawy podatkowej, która dopuszcza zmianę wymiaru podatku, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Z akt sprawy nie wynika, aby po doręczeniu decyzji wymiarowej nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania. Stan budynków był znany organowi podatkowemu wydającemu decyzję wymiarową, bowiem dokonał on oględzin nieruchomości w dniu 14 czerwca 2005 r. stwierdzając, iż budynki są trwale z gruntem związane, posiadają fundamenty i dach, są wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, ze względu na znaczny stopień zdewastowania wymagają kapitalnego remontu. Podatnicy nie powoływali się na zmianę okoliczności faktycznych dotyczących tych obiektów zaistniałych po doręczeniu decyzji wymiarowej, wręcz przeciwnie wskazywano na dokonane w 2006 r. zgłoszenie robót budowlanych w zakresie nie powodującym zmiany konstrukcji obiektów i tym samym pozwolenia budowlanego. Skoro podatnicy nie twierdzili, że w porównaniu do stanu istniejącego na dzień doręczenia decyzji nastąpiły zmiany, które spowodowały utratę przez ww. obiekty budowlane cech właściwych dla budynków, nieuzasadniony jest zarzut niestwierdzenia przez Sąd niewyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy poprzez dokonanie oględzin nieruchomości. Niekwestionowany zły stan techniczny budynków, które mimo ich nieużytkownia, nie straciły cech budynku, określonych w Prawie budowlanym nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. Skoro w toku postępowania ustalono, że budynki odpowiadają definicji tego przedmiotu opodatkowania, zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, bezzasadny jest zarzut skargi kasacyjnej w sprawie błędnego zastosowania tego przepisu prawa materialnego. Ze względu na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z tym na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.