I SA/Bk 460/08
WyrokWSA w Białymstoku2008-12-17
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z leasingiem, naprawą i zakupem opon do samochodu ciężarowego mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli organy podatkowe kwestionują ich związek z działalnością gospodarczą i sugerują cele prywatne?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mogą oceniać racjonalności ani sensu ekonomicznego decyzji gospodarczych podejmowanych przez przedsiębiorcę. Mogą badać celowość wydatku jedynie w granicach art. 15 ust. 1 updop, czyli czy wydatek został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, a nie na cele osobiste. W przypadku braku wystarczających dowodów na prywatny charakter wydatków, organy powinny uzupełnić materiał dowodowy, zamiast opierać się na domniemaniach.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na leasing, remont i zakup opon do samochodu ciężarowego, uznając je za poniesione na cele prywatne prezesa spółki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że samochód był wykorzystywany do celów służbowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński,, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi I. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2008 r. o nr [...], 2. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej Spółki I. Spółka z o.o. kwotę 2.818 złotych (słownie: dwa tysiące osiemset osiemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. decyzją z [...] maja 2008 r. Nr [...] określił Sp. z o. o. "I" (dalej w skrócie także jako: "Spółka") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 01.01.2005 r. do 31.12.2005 r. w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanej straty w wysokości [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2005 r.
Stan faktyczny sprawy organ ustalił w oparciu o dane uzyskane w trakcie kontroli oraz udostępnione dokumenty źródłowe odnosząc do danych wykazanych
w rachunku zysków i strat za okres 01.01.2005-31.12.2005 r. (stwierdzono,
iż ewidencja księgowa Spółki nie była prowadzona). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. stwierdził, iż w zeznaniu CIT-8 za badany okres Spółka powinna zadeklarować przychody podatkowe w kwocie [...] zł i koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł. Do kosztów uzyskania przychodów organ podatkowy nie zaliczył kwoty [...] zł stanowiącej sumę kwot dotyczących leasingu samochodu ciężarowego [...] oraz wydatków na remont tego samochodu i zakup opon.
W odwołaniu od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 ustawy z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.d.o.p."), poprzez zakwestionowanie prawidłowości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych przez Spółkę w 2005 r. na opłatę rat leasingowych, naprawę i zakup opon dotyczących samochodu ciężarowego [...] i art. 25 ust. 1 i 2 w/w ustawy poprzez niezasadne określenie Spółce wysokości odsetek za zwłokę. Zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania podatkowego tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 oraz art. 210 § 4 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm., dalej w skrócie: "O.p.").
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. jest niezasadny. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. organ pierwszej instancji poddał dokładnej analizie i ocenie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, co zostało szczegółowo opisane w decyzji z [...] maja 2008 r. Nr [...]. Celem dokładnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z użytkowaniem samochodu [...] zwracał się do Spółki o złożenie wyjaśnień popartych dowodami. Występował także do [...] Oddziału Straży Granicznej w B. o udzielenie informacji dotyczących dat przekraczania granicy RP w latach 2004-2006 przez obywatela [...] prezes Spółki Pana S. T. Podniesiono, że koszty bieżącej eksploatacji samochodu [...] (w tym zakup paliwa) pokrywał z własnych środków prezes Spółki. Paragony na zakup paliwa Spółka przedstawiła dopiero w końcowym okresie postępowania podatkowego. Organ podatkowy nie uznał ich jako dowody w sprawie, gdyż na podstawie paragonów nie można zidentyfikować ani nabywcy, ani rodzaju pojazdu do którego paliwo było tankowane. Niespójne są też wyjaśnienia Spółki, która na etapie postępowania podatkowego twierdziła, że paragony dotyczyły tankowania samochodu [...], a w odwołaniu podniosła, że dotyczyły także samochodu prywatnego marki [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w B. podzielił opinię, że przepisy prawa
nie precyzują kwestii rodzaju pojazdu jaki może być używany do prowadzenia danego rodzaju działalności, jednakże kosztami uzyskania są wyłącznie wydatki związane z prowadzoną działalnością, jeśli są one uzasadnione oraz występuje bezpośredni ich związek z przychodem i racjonalnością działania dla osiągnięcia tego przychodu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza,
że samochód marki [...] był używany na potrzeby Spółki. Organ podniósł, ze brak dowodów na świadczenie tym pojazdem usług przez Spółkę ponadto w badanym okresie Spółka nie zatrudniała pracowników, a w skład zarządu wchodziły jedynie dwie osoby. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że pełnomocnik w odwołaniu podnosił możliwość wykorzystania tego samochodu w przyszłości, jednak pomimo upływu czasu od podpisania umowy leasingu nie ma dowodów na świadczenie usług samochodem [...].
Reasumując organ odwoławczy uznał, że Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że samochód był wykorzystywany na potrzeby jej działalności,
a nie na cele osobiste Prezesa. Powołując się na orzecznictwo sądowe (wyrok WSA, sygn. akt I SA/Łd 672/2005) wskazał, że z chwilą zakwestionowania zaliczenia
przez organy podatkowe konkretnego wydatku do kosztów uzyskania przychodów,
to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, iż zamiar poniesienia wydatków był obiektywnie związany z osiągniętym lub zamierzonym przychodem.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. za niezasadny uznał również zarzut naruszenia postanowień art. 25 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. Uzasadniając swój pogląd podniósł, że w toku postępowania organy podatkowe ustaliły, iż pomimo niezadeklarowania przez Spółkę zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w badanym okresie zaliczki takie wystąpiły. Wobec stwierdzenia istnienia zobowiązania z tytułu zaliczek określone decyzją odsetki za zwłokę (art. 53 a O.p.) w łącznej kwocie [...] zł zostały ustalone prawidłowo.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. niezasadne są zarzuty naruszenia zasad postępowania podatkowego, jak również przepisów prawa podatkowego
(art. 15 ust. 1, art. 25 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p.). Organ odwoławczy wskazał, że podjęto działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości. W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego działano
na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), podjęto wszelkie niezbędne czynności
w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). Cały materiał dowodowy zebrano i rozpatrzono w sposób wyczerpujący,
a za dowody przyjęto wszystko co pozwoliło ustalić fakty. Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania podatkowego dowiódł, że niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów art. 187 i art. 188 O.p. Postępowanie podatkowe było prowadzone również w oparciu o zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów skarbowych (art. 121 O.p.). Postępowanie podatkowe prowadzone przez organ pierwszej instancji potwierdziło, że wydatki poniesione przez Spółkę dotyczące samochodu [...] nie mieszczą się w definicji kosztów uzyskania przychodów określonej w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
W skardze pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz zwrot kosztów postępowania zarzucając, podobnie jak wcześniej
w odwołaniu od decyzji naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 i art. 25 ust 1 i 2 u.p.d.o.p. oraz przepisów postępowania tj. art. 120 O.p., 121 § 1 O.p., 122 O.p., 180 O.p., 187 O.p., 188 O.p. oraz 210 § 4 O.p., wskazując, że naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wywodzi, że brak jest podstaw
do kwestionowania zasadności zaliczenia do kosztów wydatków poniesionych
na zakup opon, leasing i naprawę samochodu ciężarowego [...] dlatego tylko, że Spółka nie ujmowała w ewidencji wydatków związanych z eksploatacją samochodu oraz, że żaden z przepisów prawa nie zabrania nie zaliczania przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów wszystkich wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Pełnomocnik podniósł, iż fakt że zdarzały się przypadki gdy w wyjazdach
za granicę S. T. towarzyszyły inne osoby poza A. T. (ich dzieci państwa) nie świadczy o tym, że wyjazdy te odbywały się w celach prywatnych. Obecność innych osób, autor skargi tłumaczy względami bezpieczeństwa w długich podróżach i obawą przed zaśnięciem kierującego pojazdem. Zarzucił organom podatkowym, że skupiły się wyłącznie na zeznaniach S. T. i wybiórczo potraktowały informacje uzyskane z Centralnego Archiwum Odprawowego KG Straży Granicznej w Warszawie a nie wzięły pod uwagę wyjaśnień składanych w tym zakresie. Ponadto pełnomocnik zarzuca, że organy podatkowe nie przeprowadziły jakichkolwiek czynności, które mogłyby podważyć wyjaśnienia z [...] lipca 2007 r. i [...] sierpnia 2007 r., w których wskazano, że do celów prywatnych państwo T. używali samochodu osobowego [...]. W szczególności zarzucił, że organy podatkowe nie wystąpiły do [...] Oddziału Straży Granicznej w B. z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących potwierdzenia faktu przekraczania granicy RP przez S. T. samochodem osobowym [...] w latach 2004-2006.
Pełnomocnik Spółki za błędne uznał stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym brak było podstaw do uznania za wiarygodne wyjaśnień Spółki dotyczących użytkowania do celów służbowych samochodu marki [...]. Zdaniem Pełnomocnika wnioski organów podatkowych wysnute na podstawie konfrontacji danych uzyskanych w Centralnym Archiwum Odprawowym KG Straży Granicznej z paragonami dokumentującymi zakup paliwa oraz wyjaśnieniami Spółki w zakresie tras odbytych wyjazdów wynikają z niepełnego i nieprecyzyjnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Część paragonów dotyczyła, bowiem samochodu prywatnego S. T. marki [...].
Autor skargi podniósł, że organy podatkowe stwierdziły, iż przedmiot i rozmiar prowadzonej działalności nie wymagały korzystania przez Spółkę z samochodu ciężarowego [...], a także wskazał, że wybór środka transportu przy prowadzonej działalności gospodarczej jest autonomiczną decyzją podatnika. W jego ocenie decyzja o zakupie takiego samochodu była trafna i właściwa oraz dawała perspektywy na przyszłość np. na rozszerzenie działalności gospodarczej.
Końcowo pełnomocnik zarzucił, że Spółce niezasadnie określono wysokość odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2005 r.
Do pisma procesowego z 10 października 2008 r. dołączono oświadczenia złożone przez kontrahentów Spółki, potwierdzające okoliczności wyjazdów S.
i A. T. w 2005 roku za granicę, w związku z prowadzeniem rozmów handlowych oraz fakt użytkowania w trakcie tych wyjazdów samochodu [...] oraz umowę handlową (wraz z jej tłumaczeniem na język polski), podpisaną w [...] kwietnia 2005 r. z firmą M. oraz kserokopie kart paszportu prezesa Spółki – S.T., potwierdzające fakt przekraczania granicy w okresach wskazanych w oświadczeniach kontrahentów. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wskazał, że powyższe dowody jednoznacznie potwierdzają, iż samochód [...] był wykorzystywany w roku 2005 wyłącznie
na potrzeby działalności prowadzonej przez Spółkę, a nie na prywatne cele prezesa Spółki.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem pełnomocnika, że brak jest podstaw do kwestionowania wydatków poniesionych na leasing, zakup opon i naprawę samochodu ciężarowego [...] tylko dlatego, że Spółka nie ujmowała ich w ewidencji księgowej. W toku prowadzonego postępowania kontrolnego organ pierwszej instancji ustalił, że Skarżąca posiadała tylko faktury na zakup usług z tytułu leasingu samochodu [...] oraz dwie faktury za remont i zakup opon. Nie posiadała natomiast faktur za paliwo, bowiem koszty bieżącej eksploatacji pokrywał z własnych środków Prezes S. T. Zauważył również, że wydatki poniesione przez Spółkę zostały zakwestionowane na etapie postępowania kontrolnego, a dopiero, w czasie postępowania podatkowego (pismo z 14 sierpnia 2007 r.), podjęto próbę uprawdopodobnienia faktu używania samochodu do działalności gospodarczej. Spółka przedstawiła w tym celu zestawienie tras podróży odbytych samochodem [...]. Organ podatkowy dowiódł jednak, że trasy podróży przedstawione przez Spółkę w większości przypadków nie zgadzają się z danymi uzyskanymi z Centralnego Archiwum Odprawowego KGSG w Warszawie. Tym samym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., Spółka nie dowiodła, że będący przedmiotem leasingu samochód był wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy odnosząc się do dołączonych do pisma procesowego
z dnia 10 października 2008 r.: oświadczeń kontrahentów Spółki, potwierdzających okoliczności wyjazdów w 2005 roku S. i A. T. za granicę w związku z prowadzeniem rozmów handlowych oraz fakt użytkowania w trakcie wyjazdów samochodu [...], umowy handlowej podpisanej w [...] kwietnia 2005 r. z firmą M. oraz kserokopii kart paszportu S. T., potwierdzających fakt przekraczania granicy w okresach wskazanych w oświadczeniach kontrahentów stwierdził, że na etapie postępowania podatkowego i odwoławczego organy podatkowe nie dysponowały w/w dowodami, a Spółka nie składała wniosków dowodowych w tym zakresie. Wskazał również, że nowe istotne dowody, o ile istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi, który wydał decyzję mogą być ewentualnie przesłanką do wznowienia postępowania
w trybie art.240 §1 pkt 5 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zadaniem sądu administracyjnego jest, zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje
w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego związanych z obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. W kontekście powyższego należy podkreślić, że organ rozpatrujący sprawę narusza prawo także wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko, wówczas, gdy rozporządza całokształtem materiału dowodowego pozwalającym na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego (wyroki: NSA
z 12.04.2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1608/98 opubl. LEX nr 45250 oraz z 25.02.2000 r. sygn. akt I SA/Wr 2063/98 opubl. LEX nr 42912).
Spór w sprawie jest wynikiem odmiennej kwalifikacji wydatków związanych
z leasingiem i naprawą samochodu [...] z punktu widzenia przepisów regulujących instytucję kosztów uzyskania przychodów, dokonaną przez Spółkę i organy podatkowe.
W myśl art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.: "kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych
w art.16 ust.1". Celem prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej
jest działalność nastawiona na osiąganie przychodów, tym samym kosztami uzyskania przychodów będą wszelkie wydatki (z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych w art.16 u.p.d.o.p), które obiektywnie mogą się przyczynić
do osiągnięcia przychodu z tej działalności gospodarczej.
Z uwagi na treść ww. normy, koszty ponoszone przez podatnika należy oceniać pod katem ich celowości (przeznaczenia), a więc dążenia do uzyskania przychodu, a nie rezultatu, jaki przyniosły w postaci konkretnego przychodu.
Przy kwalifikowaniu kosztów uzyskania przychodów trzeba, więc brać pod uwagę zarówno przeznaczenie wydatku (jego celowość), jak i potencjalną możliwość przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodów. Pamiętać przy tym należy, że organy podatkowe nie są uprawnione do oceny racjonalności, niezbędności oraz sensu ekonomicznego podjętych przez przedsiębiorcę decyzji
w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Bowiem jak słusznie zauważyli
L. Etel i P. Pietrasz w glosie do wyroku WSA z 30 listopada 2005 r. sygn. ISA/Op 119/05 (opublikowanej w: Prawo i Podatki 2007/3 s.30-35) należy "odróżnić pojęcie racjonalności jako kryterium oceny celowości wydatku od pojęcia racjonalności decyzji gospodarczych podjętych przez podatnika".
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organy podatkowe celowość wydatku mogą badać tylko w granicach wyznaczonych przez wyżej cyt. art.15 u.p.d.o.p. Powyższe oznacza, że organy posiadają kompetencje do badania (i oceny) czy konkretny wydatek został poniesiony w związku z dążeniem do osiągnięcia przychodu, nie posiadają natomiast uprawnień do analizowania tego wydatku
z punktu widzenia innych kryteriów pozanormatywnych takich jak racjonalność podejmowanych przez przedsiębiorcę decyzji gospodarczych ich efektywność
czy niezbędność. Oceniając wydatki pod kątem ich związku z przychodem należy również badać, czy dany wydatek nie stanowi wydatków ponoszonych na cele osobiste podmiotów zarządzających przedsiębiorstwem lub osób trzecich
i czy pozostaje w związku z działalnością firmy.
W świetle powyższego koszty ponoszone przez podatnika należy oceniać
z punktu widzenia dążenia do uzyskania przychodu, a nie rezultatu, jaki przyniosły
w postaci konkretnego przychodu. Stąd również brak konkretnych przychodów,
jako rezultatu ponoszonych wydatków, nie może być powodem zakwestionowania wydatków, jeżeli wydatki pozostają w związku z działalnością Spółki, a organ
nie wykaże, że wydatki ponoszone były na cele osobiste podmiotów zarządzających przedsiębiorstwem lub osób trzecich. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika,
że przyczyną wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych
z leasingiem i remontem samochodu [...] było uznanie, że zakwestionowane wydatki poniesione zostały na cele prywatne Prezesa Spółki. O powyższym fakcie zdaniem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B., świadczą m.in.: rodzaj leasingowanego samochodu, (z uwagi na charakter działalności Spółki, jak i brak zatrudniania pracowników), okoliczność, że koszty związane z użytkowaniem samochodu w całości poniósł prezes Spółki Pan S. T. oraz to, że samochodem niejednokrotnie podróżowali pasażerowie niezwiązani ze Spółką (dzieci Państwa T.). Powyższe okoliczności zdaniem Sądu, nie są wystarczające by uznać, że samochód będący przedmiotem leasingu był wyłącznie wykorzystywany na cele osobiste podmiotu zarządzającego Spółką, zwłaszcza, że jak wyjaśniała Spółka, Pan S. T. dysponował do swoich prywatnych celów samochodem osobowym marki [...] (zarejestrowanym
na terenie [...]), Spółka nie posiadała innego samochodu, a będący przedmiotem umowy leasingu [...] służył wyłącznie do działalności logistycznej Spółki i załatwiania spraw służbowych Prezesa zarządu z firmami współpracującymi. Organ nie wykazał, więc że wydatki ponoszone były wyłącznie na cele osobiste prezesa Spółki lub osób trzecich.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że zaniedbanie polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego jest wadą postępowania, która uzasadnia uchylenie decyzji wydanej
w wyniku takiego zaniedbania (por. wyrok NSA, sygn. SA 503/81, ONSA 1981/1/54). Tym samym oparcie się przez organy podatkowe przy ustalaniu okoliczności stanu faktycznego na domniemaniu stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania
i świadczy o naruszeniu art.120, art.122, art.187, art.191 O.p. Podważając związek poniesionych wydatków (raty leasingowe oraz koszty remontu samochodu [...]) na organach spoczywał ciężar wykazania, że zakwestionowane wydatki były w rzeczywistości wydatkami na cele osobiste prezesa Spółki lub osób trzecich. Organy podatkowe w świetle zasady prawdy materialnej nie mogły, więc odstąpić od wyjaśnienia tych okoliczności nawet przy biernej postawie podatnika.
Celem postępowania podatkowego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, rozstrzygniecie takie będzie jednak możliwe dopiero wtedy, gdy organ podejmie wszystkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie tego stanu wymaga zebrania informacji o faktach, które następnie są weryfikowane w postępowaniu dowodowym poprzez przeprowadzenie dowodu. Natomiast proces ustalania istnienia lub nieistnienia faktów stanowi proces dowodzenia, który w ujęciu normatywnym stanowi postępowanie dowodowe. (B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, W. Morawski w: Komentarz do ordynacji podatkowej, Gdańsk 2003, s.279). W świetle powyższego nie można zaakceptować stanowiska organu odwoławczego, że nie uznano paragonów na zakup paliwa jako dowodów w sprawie, gdyż na podstawie paragonów nie można zidentyfikować ani nabywcy, ani rodzaju pojazdu, do którego paliwo było tankowane. Zgodnie z treścią art.180 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem. Przepisy u.p.d.o.p. nie eliminują możliwości zastosowania zasady wynikającej z art.180 §1 O.p. w zakresie dowodzenia określonych zdarzeń gospodarczych w tym też dotyczących wydatków związanych z eksploatacja samochodu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uzupełnić materiał dowodowy a następnie dokonać jego analizy mając na uwadze wszelkie okoliczności sprawy w tym również częstotliwości wyjazdów za granicę przy użyciu obu samochodów użytkowanych przez prezesa spółki, co w powiązaniu z pozostałym materiałem pozwoliłoby na ustalenie w sposób bezsprzeczny czy samochód [...] był wykorzystywany w całości na cele prywatne S. T. lub osób trzecich. Mając na uwadze, że jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, organ podatkowy badając wydatki dotyczące leasingowanego samochodu z punktu widzenia kryteriów umożliwiających na ich zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu, powinien także dokonać oceny przedstawionych przez Spółkę paragonów na zakup paliwa, których nie uznał ich jako dowody w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd za przedwczesne uznał ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze
tj. art.15 ust.1 i art. 25 ust 1 i 2 u.p.d.o.p.
Reasumują naruszenie przez organ podatkowy wskazanych wyżej przepisów postępowania podatkowego tj.: art.120, art.180 O.p., art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa, ma w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy,
co skutkowało uwzględnieniem skargi. Orzeczenie w tym punkcie, znalazło oparcie
w regulacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., a na podstawie art. 152 u.p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2
cyt. u.p.p.s.a oraz na podstawie § 2, § 6 pkt 5 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło