I OSK 347/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-14
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Małgorzata Stahl
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących składu komisji konkursowej, w szczególności obecność krewnego kandydata, stanowi podstawę do unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora instytucji kultury, jeśli kandydat ten zrezygnował z funkcji, a brak obiektywizmu członków komisji nie został wykazany?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choć obecność krewnego kandydata w komisji konkursowej mogła stanowić naruszenie przepisów, to w okolicznościach sprawy, gdy kandydat zrezygnował z funkcji, a brak obiektywizmu członków komisji nie został wykazany ponad uzasadnione wątpliwości, nie stanowiło to podstawy do unieważnienia konkursu. Sąd podkreślił również, że kompetencje do organizacji konkursu na stanowisko dyrektora jednostki kultury przysługują wójtowi jako organowi wykonawczemu gminy, a nie radzie gminy.Stan faktyczny
R. S. zaskarżył czynności Wójta Gminy S. w przedmiocie postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S., zarzucając nieprawidłowości w składzie komisji konkursowej (obecność krewnego kandydata) oraz niespełnienie wymogów formalnych przez jednego z kandydatów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za nieuzasadnione. R. S. wniósł skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch Sędziowie Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Go 564/08 w sprawie ze skargi R. S. na czynności Wójta Gminy S. w przedmiocie postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 564/08 w sprawie ze skargi R. S. na czynności Wójta Gminy S. w przedmiocie postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. w punkcie 1. oddalił skargę; w punkcie 2. odrzucił skargę w części dotyczącej zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że R. S. pismem z dnia [...] lutego 2008 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o stwierdzenie niezgodności z prawem: 1) zarządzenia Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie ogłoszenia konkursu ofert na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S., 2) pisemnej odpowiedzi organu z dnia [...] stycznia 2008 r., znak [...] oraz stwierdzenia nieprawidłowości w toku postępowania konkursowego przy obsadzie stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. Jednocześnie R. S. wystąpił z wnioskiem o unieważnienie konkursu na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S.
W treści pisma R. S. wskazał na nieprawidłowości związane z przeprowadzeniem konkursu przez powołaną przez Wójta Gminy S. Komisję Konkursową zarówno co do ogłoszenia w przedmiocie samego konkursu, jak również w zakresie jego przebiegu. Między innymi zwrócił uwagę na fakt, iż w pracach komisji jako jej członek - zastępca przewodniczącego uczestniczyła osoba będąca krewnym jednego z kandydatów (oznaczonego przez R. S. jako kandydat nr 1). Dalej zarzucono niezgodne z wymogami konkursu dopuszczenie kandydata nr 1 do drugiego etapu konkursu, pomimo niespełnienia przez niego wymogów formalnych.
W odpowiedzi na złożoną przez R. S. skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone bez istotnych dla jego wyniku uchybień. Odnosząc się do zarzutu pokrewieństwa członka komisji konkursowej z jednym z kandydatów, organ wskazał, iż jego zdaniem pokrewieństwo IV stopnia w linii bocznej oraz fakt, iż komisja składała się z pięciu osób nie mogło mieć wpływu na kwestię bezstronności Komisji Konkursowej.
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego - J. S. oświadczyła, iż pismo z dnia [...] lutego 2008 r. dotyczyło sprawy o sygn. akt II SA/Go 105/08 także ze skargi R. S. na zarządzenie Wójta Gminy S. w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. Pełnomocnik oświadczyła także, iż przed w/w pismem skierowane zostało do organu przez skarżącego wezwanie o wstrzymanie postępowania konkursowego. Jednocześnie pełnomocnik podał, iż w dacie sporządzenia skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie była skarżącemu znana treść odpowiedzi na pismo dotyczące wezwania o wstrzymanie postępowania konkursowego. Pełnomocnik oświadczył ponadto, iż nie kierował do organu pism w sprawie zmiany składu Komisji z uwagi na występujące pokrewieństwo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przechodząc do rozpoznania skargi uściślił, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postępowanie konkursowe na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. Skarżący na pewno nie zaskarżył aktu powołania na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. Podobnie też przedmiotem skargi nie jest zarządzenie Wójta S. z dnia [...] grudnia 2007r. ustalające Regulamin Komisji Konkursowej, jak również powołujące członków Komisji Konkursowej. Akty te nie były skarżone w sposób przewidziany prawem (art. 101 ustawy o samorządzie gminnym). Także Wojewoda nie stwierdził nieważności tych zarządzeń. Wobec powyższego Sąd uznał, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postępowanie konkursowe, które doprowadziło do wyłonienia kandydatki nr 1 i do powołania jej przez Wójta Gminy S. na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S.
Skarżący zarzucił Komisji Konkursowej dopuszczenie się uchybień formalnych, które doprowadziły do niesłusznego zakwalifikowania do drugiego etapu konkursu kandydatki nr 1. Nie przedstawiła ona kopii świadectwa pracy z dotychczasowego miejsca pracy oraz zaświadczenia z miejsca aktualnej pracy. Ponadto skarżący podniósł również zarzut niewłaściwego składu Komisji Konkursowej, w której zasiadał krewny kandydatki nr 1. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008r. skarżący podniósł również zarzuty w stosunku do pozostałych członków Komisji Konkursowej, stwierdzając, iż jako nauczyciele uczący w tej samej szkole co kandydatka nr 1 nie byli bezstronni w postępowaniu konkursowym. Na marginesie Sąd wyjaśnił, iż wyłoniona w postępowaniu konkursowym kandydatka nr 1 została decyzją Wójta Gminy S. powołana na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S., a następnie z tego stanowiska zrezygnowała. Po przeprowadzeniu nowego postępowania konkursowego Wójt Gminy S. powołał inną osobę na to stanowisko.
Na wstępie Sąd I instancji rozważył kwestię dopuszczalności skargi w przedmiocie postępowania konkursowego stwierdzając, że dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego czynności zmierzających do realizacji ustawowego obowiązku powierzenia stanowiska dyrektora publicznej szkoły. Sąd zaznaczył, że organem z zakresu władztwa administracyjnego w tej kwestii jest wójt gminy, który podejmuje akty i czynności dotyczące uprawnień uczestników konkursu na stanowisko dyrektora gminnego ośrodka kultury, wynikające z przepisów prawa. To wójt jako organ gminy prowadzący ośrodek kultury dokonuje ogłoszeń o konkursie na stanowisko dyrektora gminnego ośrodka kultury i to on określa, jakie wymagania mają spełnić osoby ubiegające się o to stanowisko, jak również powołuje komisję konkursową. Wskazane zaś działania mają charakter publicznoprawny. To komisja konkursowa i organ ją powołujący, dokonując oceny kandydatów na wskazane stanowisko, jednostronnie dokonuje władczych rozstrzygnięć. Orzeczenia oceniające zachowanie zasad przeprowadzenia takiego konkursu, mogą przybrać formę rozstrzygnięcia zarządzającego ponowne przeprowadzenie konkursu z powodu naruszenia tych zasad lub rozstrzygnięcia odmawiającego zarządzenia ponownego przeprowadzenia konkursu. Rozstrzygnięcia te są aktami stosowania prawa przez organ administracji publicznej i niewątpliwie kształtują sytuację prawną uczestników konkursu. Dlatego w takiej sytuacji uczestnik konkursu ma prawo do ochrony sądowej.
Rozważając natomiast kwestię, czy w toku postępowania konkursowego organ administracji publicznej podejmuje w stosunku do uczestników konkursu akty lub czynności dotyczące ich uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd uznał, że w toku konkursu na funkcję dyrektora jednostki kultury podejmowane są przez organ administracji publicznej, a także z ich umocowania przez powołane w tym celu komisje konkursowe, akty i czynności dotyczące uprawnień uczestników konkursu wynikających z przepisu prawa, na które może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a więc uczestnik konkursu, którego uprawnień dotyczy taki akt lub czynność. Przy czym, jak podkreślił Sąd, stosownie do art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie zaś do art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Sąd był zatem zobowiązany do sprawdzenia, czy skarżący spełnił powyższe wymogi formalne niezbędne do tego, aby merytorycznie rozpoznać skargę. W tej mierze Sąd stwierdził, że pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2008 r. stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przy czym jego skarga z dnia 18 lutego 2008r. została wniesiona jeszcze przed datą doręczenia skarżącemu odpowiedzi na to wezwanie datowanej przez Wójta Gminy S. na dzień 18 lutego 2008 r. Sąd uznał jednak, że skarżący mógł złożyć skargę na czynności w postępowaniu konkursowym nie czekając na odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o czym rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 2 kwietnia 2007r. (sygn. akt II OPS 2/07).
Przechodząc więc do merytorycznej oceny zarzutów skargi Sąd wskazał, że Wójt Gminy S. zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] ogłosił konkurs ofert na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. Treść ogłoszenia o konkursie określał załącznik Nr 1 do zarządzenia. Kandydata na stanowisko miała wyłonić komisja konkursowa powołana odrębnym zarządzeniem. W ogłoszeniu o konkursie wskazano, że do konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. może przystąpić osoba, która posiada: obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych, wykształcenie wyższe specjalistyczne (określone w załączniku Nr 6 do rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych i trybu stwierdzania kwalifikacji uprawniających do zajmowania określonych stanowisk w niektórych instytucjach kultury, dla których organizatorem jest administracja rządowa lub jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 26, póz. 234 ze zm.) lub humanistyczne, albo z zakresu zarządzania i marketingu, co najmniej 5 letni staż pracy (preferencje: praca w instytucjach związanych z działalnością kulturalną), dobry stan zdrowia, korzysta z pełni praw publicznych, umiejętność kierowania zespołem ludzkim, umiejętności organizacyjno-menedżerskie, kreatywność, dyspozycyjność, umiejętność obsługi komputera. Określono też preferencje dla kandydatów posiadających 3 letni staż pracy na stanowiskach kierowniczych w instytucjach związanych z działalnością kulturalną, ukończone studia magisterskie, podyplomowe lub specjalistyczne kursy z zakresu zarządzania kulturą, biegłą znajomość co najmniej jednego języka obcego, znajomość zagadnień związanych z pozyskiwaniem pozabudżetowych środków finansowych.
Kandydaci zobowiązani byli do złożenia wniosku, curriculum vitae (CV), zawierającego informacje o wykształceniu, ukończonych kursach, szkoleniach i posiadanych kwalifikacjach, dokładny przebieg dotychczasowej pracy zawodowej, ewentualnie działalności twórczej, społecznej lub publicystycznej ze wskazaniem najważniejszych osiągnięć, kopie dokumentów potwierdzających posiadane wykształcenie i kwalifikacje (dyplomy, świadectwa, zaświadczenia o zakończeniu kursów, certyfikaty, itp.), kopie świadectw pracy z dotychczasowych miejsc zatrudnienia, oświadczenie o stanie zdrowia (po ewentualnym wygraniu konkursu zaświadczenie o zdolności do pracy na stanowisku kierowniczym, wystawione przez lekarza medycyny pracy), oświadczenie kandydata, że nie był karany zakazem pełnienia funkcji kierowniczych związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, oświadczenie o korzystaniu z pełni praw publicznych i o niekaralności za przestępstwa popełnione umyślnie, oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych zawartych w ofercie na potrzeby postępowania konkursowego, kopię dowodu osobistego kwestionariusz osobowy.
Komisja konkursowa uprawniona była do odrzucenia kandydatów nie spełniających wymogów formalnych oraz kandydatów, którzy złożyli niekompletne wnioski. Z kandydatami dopuszczonymi do konkursu komisja zobowiązana była przeprowadzić rozmowę kwalifikacyjną, podczas której kandydat miał przedstawić koncepcję organizacyjno-programową i finansową Gminnego Ośrodka Kultury w S. Komisja miała wyłonić kandydata na dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, następnie kandydaturę zaproponować Wójtowi Gminy S, który podjąć miał ostateczną decyzję.
W regulaminie Konkursu stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] stwierdzono, że konkurs odbywa się dwuetapowo. W pierwszym etapie, przebiegającym bez udziału kandydatów, na podstawie dokumentów komisja stwierdza, czy oferty spełniają warunki określone w § 2 niniejszego regulaminu, jeżeli oferta spełnia kryteria formalne określone w § 2 regulaminu, komisja zobowiązana była do podjęcia decyzji o dopuszczeniu kandydata do drugiego etapu. Jeżeli oferta nie odpowiada kryteriom określonym w § 2 regulaminu komisja podejmuje decyzje o nie dopuszczeniu kandydata do drugiego etapu konkursu, przy czym z czynności tych komisja sporządza protokół, który podpisują wszyscy członkowie biorący udział w jej pracach. Rozstrzygnięcie komisji o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do drugiego etapu konkursu jest ostateczne.
W drugim etapie konkursu komisja - w myśl postanowień regulaminu - przeprowadzić powinna indywidualne rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami, niezbędne do ustalenia przydatności na stanowisko objęte konkursem, biorąc pod uwagę w szczególności przedstawioną przez kandydata koncepcję organizacyjno-programową i finansową dotyczącą zarządzania Gminnym Ośrodkiem Kultury. Po przeprowadzeniu rozmowy kwalifikacyjnej ze wszystkimi kandydatami komisja może odbywać dyskusje we własnym gronie i w głosowaniu jawnym wyłania kandydata na dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury lub stwierdza nieprzydatność wszystkich kandydatów. Wybór kandydata na stanowisko dyrektora następuje zwykłą większością głosów obecnych. Każdej osobie wchodzącej w skład komisji przysługują maksymalnie jeden glos. Z drugiego etapu konkursu komisja sporządza protokół, który podpisują wszyscy członkowie komisji biorący udział w jej pracach. Przed podpisaniem protokołu każdy z członków może wnieść swoje zastrzeżenia. Komisja przekazuje wyniki konkursu wraz z jego dokumentacją Wójtowi Gminy S., który podejmuje ostateczną decyzje
W świetle powyższej regulacji, w ocenie Sądu I instancji, zarzuty skarżącego dotyczące braku kopii świadectw o dotychczasowym zatrudnieniu, a także zaświadczenia o aktualnym miejscu pracy w ofercie kandydatki Nr 1 nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie w ofercie kandydaci zobowiązani byli do przedstawienia "kopii świadectw z dotychczasowych miejsc zatrudnienia". W sytuacji jednak, gdy kandydat wykonuje pierwszą pracę, którą kontynuuje w chwili złożenia oferty, to rzeczą oczywistą jest, iż nie może przedstawić kopii świadectw pracy, które obejmują przecież zakończone już okresy pracy. W ogłoszeniu zaś o konkursie nie ma wymogu przedłożenia zaświadczenia o aktualnym miejscu pracy. Stąd też wpisanie przez Komisję konkursową w protokole adnotacji "oświadczenie o aktualnym zatrudnieniu" nie stanowi uchybienia, które powodowałoby unieważnienie pierwszego etapu postępowania konkursowego. Inne rozumienie zapisów ogłoszenia o konkursie, w tym zaprezentowane przez skarżącego, prowadziłoby do ograniczenia kręgu kandydatów biorących udział w konkursie do osób, które pracowały co najmniej w dwóch zakładach pracy, w związku z czym posiadały jedno świadectwo pracy. Takiego jednak wymogu nie wprowadziły przytoczone wyżej przepisy regulujące postępowanie konkursowe.
W odniesieniu do zarzutu pokrewieństwa członka komisji konkursowej z kandydatem nr 1 Sąd stwierdził, że w świetle stanowiska organu, okoliczność ta jest bezsporna - Zastępca Przewodniczącego Komisji Konkursowej jest krewnym kandydatki nr 1 w czwartym stopniu w linii bocznej. W takiej sytuacji koniecznym jest wykazanie braku obiektywizmu członka komisji, nie wystarczy bowiem tylko domniemany brak obiektywizmu ze strony członka komisji konkursowej. Fakt ten jednak nie został w ogóle uprawdopodobniony przez skarżącego, co nie pozwala przyjąć, że zachodzi przyczyna powodująca unieważnienie konkursu. Przyjęcie stanowiska skarżącego prowadziłoby do sytuacji, w której sam fakt pokrewieństwa czy też spowinowacenia pomiędzy członkiem komisji konkursowej a kandydatem na dane stanowisko, należałoby traktować jako nieprawidłowość w postępowaniu konkursowym z powodu uprawdopodobnienia wątpliwości co do bezstronności danego członka komisji i to bez wskazania, na jakich przesłankach faktycznych, poza pokrewieństwem czy też spowinowaceniem, opiera się domniemanie braku obiektywizmu w danym przypadku. Taka wykładania nie jest uprawniona.
W pracach komisji uczestniczyło 5 osób, a uchwała o przedstawieniu kandydatki nr 1 zapadła jednomyślnie. Ponadto z protokołu z pierwszego etapu konkursu nie wynika, aby któryś z członków komisji sprzeciwiał się ustaleniu, że kryteria określone w ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury spełnia tylko kandydatka nr 1. Należy również podnieść, że ocena przydatności cech na stanowisku dyrektora GOK-u takich jak umiejętność kierowania zespołem ludzkim, organizacyjno-menadżerskich, a także kreatywność u kandydatów, zgodnie z regulaminem konkursu oceniana była w drugim etapie po przeprowadzeniu indywidualnych rozmów z kandydatami dopuszczonymi do drugiego etapu.
W piśmie złożonym na rozprawie skarżący podniósł po raz pierwszy zarzuty dotyczące wątpliwości co do bezstronności w stosunku do pozostałych członków komisji, stwierdzając, iż osoby te nie posiadały przygotowania do dokonania merytorycznej oceny kandydatów na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Jak jednak zauważa Sąd, skład Komisji Konkursowej ustalony został zarządzeniem Wójta S. z dnia 6 grudnia 2007r., skarżący zaś we właściwym trybie nie zaskarżył tego aktu. Zatem akt ten w chwili prowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. funkcjonował w obrocie prawnym. Zastrzeżenia zaś co do członków Komisji Konkursowej uczestnik postępowania konkursowego powinien zgłosić jeszcze przed posiedzeniami Komisji, zastrzeżenia te powinny zaś być co najmniej uprawdopodobnione. Nie może więc zasługiwać na uwzględnienie zarzut braku bezstronności w stosunku do pozostałych członków Komisji Konkursowej, zgłoszony po raz pierwszy dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2008r. Skarżący wcześniej nie wezwał Wójta Gminy S. do zmiany członków Komisji, ani też w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w postępowaniu konkursowym członkowie komisji nie zachowali bezstronności faworyzując kandydatkę nr 1. Poza tym nie zaskarżył we właściwym trybie zarządzenia Wójta S. o powołaniu członków Komisji Konkursowej do przeprowadzenia postępowania konkursowego na Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S.
W piśmie z dnia 11 grudnia 2008r. złożonym na rozprawie skarżący podtrzymał skargę w części dotyczącej zarządzenia nr [...] Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2007r. podnosząc nadto, iż Wójt Gminy S. w ogóle nie był uprawniony - bez stosownej uchwały Rady Gminy - do zarządzenia wyboru Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. Jak jednak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem tego Sądu z dnia 16 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Go 105/08 skarga R. S. na zarządzenie nr [...] Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2007r. w przedmiocie konkursu na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. została oddalona. W sprawie tej Sąd przyjął, że Wójt Gminy był wprost zobowiązany przepisami prawa do zarządzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. Skoro więc sprawa ta była już prawomocnie osądzona, to ponowne zgłaszanie zarzutu, który obejmuje swoim zakresem przedmiot sprawy prawomocnie zakończonej, nie znajduje prawnego uzasadnienia, co prowadziło - na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - do odrzucenia skargi w części dotyczącej zarządzenia Wójta S. z dnia [...] grudnia 2007r.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 9,10 i 11 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. Nr 13, poz. 123 ze zm.) jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym. Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym. Podmioty tworzące instytucje kultury zwane w ustawie organizatorami, wydają akty o utworzeniu instytucji kultury, które określają jej nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot działania. Natomiast w myśl art. 15 ust. 1 wskazanej ustawy dyrektora instytucji kultury powołuje organizator na czas określony lub nie określony, po zasięgnięciu opinii właściwych związków zawodowych działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych - przy czym kandydata na to stanowisko można wyłonić w drodze konkursu (art. 16 ust. 1 tej ustawy). Zgodnie zaś z treścią art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. W myśl pkt 5 ust. 2 art. 30 tej ustawy, do zadań wójta należy w szczególności zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Stosownie do § 13 statutu Gminnego Ośrodka Kultury w S., przyjętego uchwałą Rady Gminy S., Ośrodkiem tym kieruje wyłoniony w drodze konkursu Dyrektor.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że skarga dotycząca postępowania konkursowego, jako nieuzasadniona, podlegała na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddaleniu.
R. S., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku opierając ją na następujących podstawach:
I. naruszenia prawa materialnego, a w szczególności:
a) § 1 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora instytucji kultury (Dz.U. Nr 154, poz. 1629) w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2001 r., Nr 13, poz. 123 ze zm.) oraz § 13 ust. 1 Statutu Gminnego Ośrodka Kultury w S. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że Wójt Gminy S. był organem uprawnionym do przyjęcia regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. oraz tym samym do ogłoszenia konkursu, powołania komisji konkursowej i wyłonienia dyrektora, gdy z treści statutu Gminnego Ośrodka Kultury nie wynika, żeby uprawnienia w tym zakresie przysługiwały właśnie jemu;
b) § 4 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora instytucji kultury w zw. z art. 16 ust. 1 i 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a to wskutek uznania, że powołanie na członka komisji konkursowej mającej wyłonić dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. krewnego jednej z kandydatek, która następnie została wyłoniona jako zwycięzca konkursu, nie stanowiło naruszenia prawa uzasadniającego unieważnienie konkursu w sytuacji gdy przepisy powszechnie obowiązującego prawa nakazują dokonywać zmian w składzie komisji konkursowej, w razie stwierdzenia pokrewieństwa bądź powinowactwa między członkiem komisji, a jednym z kandydatów biorących udział w konkursie;
II. naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez niedokonanie przez Sąd kontroli administracji publicznej i ograniczenie się przy rozpoznaniu sprawy jedynie do zarzutów wynikających bezpośrednio z treści skargi.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie wydanego w sprawie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W razie zaś zaistnienia przesłanek z art. 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i unieważnienie przeprowadzonego przez Wójta konkursu na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. z uwagi na niezgodność z prawem zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie ogłoszenia konkursu, na podstawie którego konkurs został przeprowadzony oraz nieprawidłowości, jakich dopuszczono się w toku jego przeprowadzenia.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazanego w punkcie a) pełnomocnik skarżącego wskazał, że stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej: "Kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury można wyłonić w drodze konkursu". Szczegółowe warunki przeprowadzania takiego konkursu wynikają m.in. z rozporządzenia ministra kultury w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora instytucji kultury. W żadnym jednak punkcie rozporządzenie, pomimo posługiwania się terminem "organizator", pojęcia tego nie definiuje. Definicji takiej nie zawiera również ustawa, na podstawie której rozporządzenie zostało wydane, ograniczając się zaledwie do stwierdzenia, że podmioty tworzące instytucje kultury na potrzeby ustawy nazywane są organizatorami. Nie można zatem wywieść, który z organów gminy jest z mocy prawa powołany do wykonywania w imieniu organizatora - w tym przypadku gminy S., ich ustawowych obowiązków. Żaden przepis nie wskazuje bowiem bezpośrednio czy pod pojęciem gminy jako organizatora kultury rozumieć należy radę gminy, czy też raczej wójta jako organ wykonawczy. W tej sytuacji należy przyjąć, że przy wykładni powyższego pojęcia należy brać pod uwagę powołany przez gminę przepis statutu jednostki kultury, której dotyczył przeprowadzony konkurs na stanowisko dyrektora. Statut Gminnego Ośrodka Kultury w S. w § 13 ust. 1 zawiera lakoniczne stwierdzenie, że kieruje nim: "wyłoniony w drodze konkursu dyrektor i jest odpowiedzialny za jego działalność". W statucie nie znalazło się natomiast żadne stwierdzenie odnośnie sposobu przeprowadzenia konkursu, organu powołanego do jego organizacji i przeprowadzenia oraz ostatecznie do wyboru dyrektora. Stwierdzenie, że dyrektora zatrudnia i zwalnia wójt, nie może być rozumiane jako kompetencja do organizacji konkursu, zmierzającego do jego wyboru. W podobny sposób należy rozumieć przepis art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym do zadań wójta należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Przepis ten nie odnosi się w sposób bezpośredni do takiego sposobu wyłonienia kierownika jednostki organizacyjnej gminy - w tym przypadku dyrektora GOK, jakim jest konkurs. W świetle ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oba te sposoby obsadzania stanowisk w tego typu jednostkach należy bowiem różnicować. Zatem o ile uregulowania zawarte w ustawie o samorządzie gminnym oraz statucie GOK w S. dotyczą sposobu obsady kierowniczego stanowiska jednostki organizacyjnej gminy, o tyle nie mogą one być rozumiane jako uregulowania dotyczące wyboru takiego kandydata w drodze konkursu.
W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, ustalenie, że konkurs na dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. został przeprowadzony prawidłowo nie znajduje żadnego uzasadnienia. Po pierwsze - w świetle powyższych rozważań Wójtowi Gminy S. nie przysługiwało uprawnienie do organizacji konkursu na stanowisko dyrektora. Wójt nie został do tego upoważniony żadnym przepisem powszechnie obowiązującego prawa. Przyjąć natomiast należy, że w przedmiotowej sprawie organizatorem była Rada Gminy S., zatem powołany w konkursie dyrektor nie został wyłoniony w sposób zgodny z prawem. Świadczy tym również fakt, iż - jak podkreślił skarżący - uchwałę w sprawie utworzenia GOK w S. i nadania mu statutu podjęła rada gminy, co w świetle zapisów art. 13 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej stawia ją w charakterze organizatora kultury. Skoro więc analiza powyżej wskazanych dalszych przepisów regulujących sposób powołania dyrektora GOK w S., nie pozwala jednoznacznie orzec, który z organów gminy winien działać w jej imieniu jako organizator kultury, w obliczu powyższych ustaleń dotyczących stanu faktycznego niniejszej sprawy zasadne jest stwierdzenie, że kompetencje te przysługiwać winny radzie gminy. Skoro zatem wszelkie akty, na podstawie których doszło ostatecznie do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora GOK w S., wydane zostały przez wójta - począwszy od powołania komisji konkursowej, przez ogłoszenie o konkursie i regulamin jego przeprowadzenia - należy uznać, że doszło do naruszenia przepisów obowiązującego w tym zakresie prawa materialnego, co uzasadnia zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej. Powyższe nie powinno budzić wątpliwości również w świetle tego, że zgodnie z art. 18 ustawy o samorządzie gminnym radzie gminy przysługuje domniemanie kompetencji we wszystkich sprawach, w zakresie działalności gminy. Zgodnie z § 25 statutu Gminy S. -"Rada rozstrzyga w drodze uchwał sprawy należące do jej kompetencji, określone w ustawie o samorządzie gminnym oraz w innych ustawach, a także w przepisach prawnych wydawanych na podstawie ustaw". Skoro więc w żadnym przepisie wójt nie został w sposób wyraźny upoważniony do organizowania konkursów i wyłaniania w ten sposób kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, wyłączną kompetencję w powyższym zakresie miała rada Gminy S. Wobec braku innych przepisów, to zatem rada gminy winna była uchwalić regulamin przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora gminnego ośrodka kultury, a także dokonać ogłoszenia o konkursie, czy też powołać komisję konkursową.
W uzasadnieniu zarzutu prawa materialnego wskazanego w punkcie b) podniesiono, że jak wynika z treści art. 16 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej: "Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, organizację i tryb przeprowadzania konkursu, sposób powoływania członków komisji konkursowej oraz zadania tej komisji, uwzględniając w szczególności procedury zapewniające ocenę kwalifikacji kandydatów". Z przepisu § 4 ust. rozporządzenia wydanego na tej podstawie wynika, że: "Członkiem komisji nie może być osoba przystępująca do konkursu albo będąca małżonkiem takiej osoby lub jej krewnym albo powinowatym, albo pozostająca wobec niej w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej obiektywizmu i bezstronności". Z § 5 wynika natomiast, że: "Jeżeli okoliczności, o których mowa w ust. 4, zostaną ujawnione po powołaniu komisji, organizator niezwłocznie wyznacza inną osobę z zachowaniem trybu dla powołania tego członka". W rozpoznawanej zaś sprawie nie budziło wątpliwości, że w skład komisji konkursowej powołanej przez wójta wszedł członek rodziny kandydatki wybranej następnie na stanowisko dyrektora, spokrewniony z nią w linii bocznej. Jednakże z uzasadnienia do wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wynika, że powyższe uchybienie nie stanowiło przejawu naruszenia przepisów prawa materialnego. W świetle zacytowanych przepisów ww. aktów fakt naruszenia prawa nie może być kwestionowany. Jednocześnie Sąd pomimo ustalenia, że w skład komisji wchodził członek rodziny jednej z kandydujących osób, uznał, że okoliczność ta nie miała dla rozstrzygnięcia konkursu żadnego znaczenia. Tymczasem, jak podkreśla skarżący, wielokrotnie w toku postępowania przed WSA w Gorzowie Wlkp. wskazywano, że środowisko wiejskie, w jakim konkurs się odbywał cechuje specyficzna więź poszczególnych członków wspólnoty. Oczywistym jest, że wszyscy mieszkańcy znają się osobiście, a ewentualna konfrontacja odmiennych poglądów, czy zapatrywań, zazwyczaj prowadzi do powstawania różnego rodzaju konfliktów. To w tak małej społeczności, jak gmina S., osoby o wzajemnie sprzecznych poglądach często rezygnują z ich manifestacji, celem uniknięcia niepotrzebnych spięć czy dyskusji. Tym samym kosztem działania w zgodzie z własnym sumieniem niejednokrotnie zgadzają się na uznanie za własne stanowiska innych osób, z którymi pozostają w bliskich kontaktach czy to towarzyskich, czy zawodowych. Jak wykazano w przedmiotowej sprawie - krewny kandydatki nr 1 zasiadający w komisji, był jednocześnie współpracownikiem innego z członków komisji, a jako pracownik urzędu gminy w sposób oczywisty powiązany był również z dwoma kolejnymi członkami tej komisji. Tym samym krąg osób wzajemnie od niego uzależnionych - w różnych konfiguracjach - tworzył łącznie grupę 4 osób, co stanowiło 4/5 całej komisji. Gdyby krewny kandydatki nr 1 nie został powołany w skład członków komisji, nie powstałyby tego rodzaju nieformalne związki, powodujące, że głosy oddawane były nie według kryterium wyboru najlepszego kandydata, a według kryterium zaspokojenia oczekiwań jednego z członków komisji. W takiej sytuacji uznanie, że powołany w skład komisji członek rodziny kandydatki nr 1 nie wywarł wpływu na decyzję pozostałych głosujących, jest zupełnie gołosłowny. Sąd pominął te okoliczności całkowicie, uznając je za nieistotne z punktu widzenia powstałego naruszenia prawa. Tymczasem miały one wpływ zasadniczy na ustalenie, że organizacja konkursu wbrew przepisom obowiązującego prawa w sposób zdecydowany wpłynęła na rozstrzygnięcie konkursu i wyłonienie tej spośród kandydatów, która była krewną jednego z członków komisji konkursowej.
Z powyższym zarzutem w nierozerwalnym związku, jak wskazuje pełnomocnik skarżącego, pozostaje ustalenie, że w ogłoszeniu o konkursie na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. zakres wymagań stawianych kandydatom określony został w sposób bardzo korzystny dla kandydatki, która następnie konkurs wygrała. Nie bez znaczenia jest też fakt, że już w lutym 2008r., a więc jeszcze przed rozstrzygnięciem konkursu, informacje o jego wynikach były znane lokalnej społeczności. Świadczą o tym informacje na forach intemetowych gminy, gdzie mieszkańcy otwarcie przyznawali, że wiedzą, kto zostanie nowym dyrektorem ośrodka. Powyższe pośrednio wskazuje, że Sąd ten nie dokonał ścisłej i wnikliwej analizy stanu sprawy, skoro wprost uznał, że do żadnych uchybień w toku postępowania konkursowego nie doszło.
W świetle powyższych zarzutów, zdaniem kasatora, uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.. Analiza bowiem powyższych uregulowań pozwala wyznaczyć zakres kontroli, do sprawowania której zostały powołane sądy administracyjne. Na tej podstawie są one zobowiązane do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, co obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej, tj. przepisami postępowania i przepisami prawa materialnego. Każdorazowo Sąd zobowiązany jest zatem uwzględniać zarówno naruszenia przepisów proceduralnych, jak i przepisów prawa materialnego, jakich dopuścił się organ administracji przy wykonywaniu swoich ustawowych obowiązków.
W przedmiotowej sprawie WSA w Gorzowie Wlkp. pominął istotny dla prawidłowej oceny działań Wójta Gminy S., aspekt braku podstawy prawnej do wydania przez Wójta Gminy S. zarządzeń dotyczących organizacji i przeprowadzenia konkursu. Zarządzenie nr [...] było, jak to wskazał WSA przedmiotem skargi w sprawie II SA/Go 105/08. Zarządzenie nr [...] nie zostało objęte postępowaniem WSA. Niemniej jednak prawidłowość przeprowadzenia i wyników konkursu na stanowisko dyrektora GOK w S. (co było przedmiotem skargi w przedmiotowej sprawie) uzależniona była także od stwierdzenia istnienia ważnej podstawy prawnej przeprowadzenia tego konkursu. Dlatego w sytuacji wskazanej w punkcie 1a niniejszej skargi, Sąd winien był przeprowadzić postępowanie również w zakresie prawidłowości aktów administracyjnych wójta Gminy S. - w postaci obu ww. zarządzeń, aby móc stwierdzić, że przebieg postępowania nie narusza przepisów prawa. Tym samym, że wyłoniony w ten sposób dyrektor może pełnić swoją funkcję. Sąd pomijając te okoliczności ograniczył się zatem jedynie do jednego aspektu działalności wójta Gminy S. związanego z przeprowadzonym konkursem, pomijając istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, okoliczności. Zawężenie zaś granic kontroli administracyjnej do niektórych tylko aspektów sprawy stanowi naruszenie wskazanych w niniejszym zarzucie, przepisów prawa.
Zdaniem skarżącego również stanowisko Sądu I instancji odnośnie konieczności częściowego odrzucenia skargi wniesionej przez stronę, nie znajduje uzasadnienia. Skarżący działał samodzielnie, bez fachowego pełnomocnika, zarówno w sprawie II SA/Go 564/08 (tj. w przedmiotowym postępowaniu), jak i w sprawie II SA/Go 105/08. Z tych względów skarżący analizując przebieg sprawy, w całości opierał się na pouczeniach i wskazówkach udzielanych mu przez WSA w Gorzowie Wlkp. Po zakończeniu postępowania co do pierwszej części złożonej przez niego skargi - w postępowaniu 105/08, skarżący został pouczony, że sprawa ta nie dotyczy sygnalizowanych przez skarżącego naruszeń przy wydawaniu zarządzeń wójta gminy S., które będą w całości brane pod uwagę przy wyrokowaniu w sprawie 564/08. Sąd pouczył skarżącego, że kwestia ważnej podstawy prawnej aktów prawa wydawanych przez wójta, będzie rozpatrywana dopiero w następnym wyroku. To wpłynęło na decyzję R. S. o niezaskarżaniu wyroku zapadłego w sprawie 105/08. Skarżący uznał bowiem, że najistotniejsze uchybienia, na jakie wskazywał w związku z przeprowadzonym postępowaniem zostaną ocenione przez Sąd dopiero w kolejnej sprawie. Gdy zatem otrzymał wyrok z 18 grudnia 2008r. zapadły w niniejszej sprawie, zwrócił się do kancelarii adwokackiej celem jego zaskarżenia. Skarżący sugerował, że uzasadnione jest powołanie się przede wszystkim na powyższe uchybienia, przy czym został poinformowany, że w przedmiotowej sprawie może to być trudne z uwagi na fakt odrzucenia w tej części skargi. Jednocześnie zwrócono skarżącemu uwagę, że winien był zaskarżyć poprzednio wydany wyrok, który w znacznej części odnosił się do wskazywanych przez niego naruszeń.
Skoro skarżący wnosząc skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. domagał się rozpoznania wszelkich zgłoszonych przez niego aspektów sprawy w jednym postępowaniu, a Sąd zdecydował o prowadzeniu dwóch odrębnych postępowań co do poszczególnych części skargi, winien był w sposób wyjątkowo dokładny i precyzyjny informować skarżącego zarówno o przysługujących mu uprawnieniach, jak i o przedmiocie każdej z obu spraw sądowych. Dla skarżącego obie te sprawy dotyczyły bowiem skargi na działalność wójta Gminy S., w związku z postępowaniem konkursowym na stanowisko dyrektora GOK, a zatem nie był on w stanie stwierdzić, czy wyrok wydany w pierwszej ze spraw, odnosił się do tych zarzutów, które dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy miały najistotniejsze znaczenie. W sytuacji braku odpowiedniego w tym zakresie pouczenia, skarżący bez swojej winy nie złożył w terminie skargi kasacyjnej od wydanego uprzednio wyroku, uznając, iż będzie mógł zgłosić powyższe zarzuty w postępowaniu, które nadal było w toku. Dopiero z chwilą wizyty w kancelarii adwokackiej dowiedział się, że może to być trudne, a co za tym idzie, że zasadne jest wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie II SA/Go 105/08.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw prawnych a tym samym nie mogła zostać uwzględniona bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako P.p.s.a.) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie niniejszej nie miała miejsca.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy sprowadza się do naruszenia przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153,poz.1269 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.). Zarzut ten jest niewłaściwie sformułowany, powołany przepis art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych określa jedynie przedmiot kontroli sądowej a przepis art. 145 § 1 ma złożoną budowę (3. punkty i litery) i nie wiadomo czy zarzut dotyczy nieuwzględnienia skargi w związku z brakiem uchylenia zaskarżonych czynności, niestwierdzenia ich nieważności czy też stwierdzenia ich wydania (podjęcia) z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w odniesieniu do podstawy skargi zarzut naruszenia powołanych przepisów powiązany został z pominięciem przez Sąd kontroli zarządzeń Wójta K. nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w S. i zarządzenia nr [...]. Sąd I instancji odrzucając skargę w części dotyczącej zarządzenia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] nie tylko prawa nie naruszył ale był do nierozpoznawania sprawy zobowiązany. Zarządzenie nr [...] było poddane już kontroli sądowej i wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2007 r. II SA/Go 105/08 WSA w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę R.S. w tym przedmiocie. Wyrok ten nie został zaskarżony i stał się prawomocny. Prawomocność wyroku oznacza, że wiąże on nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Z kolei zarządzenie nr [...] w ogóle nie było przedmiotem kontroli Sądu. Z powyższych względów zarzut procesowy musiał być uznany za niezasadny.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie również należy uznać je nieusprawiedliwione. Pierwszy z zarzutów oparty został na uznaniu za pozbawiony podstawy prawnej pogląd Sądu iż Wójt Gminy S. był organem uprawnionym do przyjęcia regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora GOK a tym samym do ogłoszenia konkursu, powołania komisji konkursowej i wyłonienia dyrektora. Pomijając nawet w tym miejscu okoliczność , że częściowo sprawy te były już poddane kontroli sądowej (wyrok II SA/Go 105/08) stanowisko kwestionujące brak kompetencji Wójta w przedmiotowym zakresie należy uznać za pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej i nieuwzględniające ani struktury władzy gminnej ani relacji pomiędzy organami gminy określonej w art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz. 1591 ze zm.)oraz art.30 ust. 1 i 2 pkt 5 i kompetencji organizatora ( w rozumieniu ustawy ) art. 10,art. 11 i art. 16 ustawy z dnia 25 października 1991 o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2001 r.,Nr 13,poz. 123 ze zm.).
Analiza powołanych przepisów musi uwzględniać charakter organów gminy. Organizatorem , w rozumieniu ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej jest podmiot , tworzący instytucje kultury. Takim podmiotem w rozumieniu prawa jest gmina ,odrębny od Państwa podmiot władzy publicznej. Podział kompetencji pomiędzy organy gminy, stanowiący i wykonawczy, w związku z organizowaniem i prowadzeniem działalności kulturalnej jest, wbrew temu co wywodzi się w skardze kasacyjnej, klarowny. Rada gminy jako organ stanowiący w myśl art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h podejmuje uchwały w prawie tworzenia i likwidacji gminnych jednostek organizacyjnych (a to pojęcie obejmuje także gminne ośrodki kultury) a zgodnie z art. 30 u.s.g. wójt (burmistrz, prezydent) wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa a do jego zadań w szczególności należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Okoliczność, że zatrudnianie i zwalnianie kierowników tych jednostek może następować w szczególnym trybie np. poprzez przeprowadzenie konkursu nie ma żadnego wpływu na zakres kompetencji wójta. Takie kompetencje w strukturze jednostek samorządowych wiąże się właśnie z organem wykonawczym. To że radzie gminy przysługuje domniemanie kompetencji (należą do niej wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy , o ile ustawy nie stanowią inaczej), nie oznacza że może ona wkraczać w kompetencje wykonawcze przypisane art. 30 u.s.g. właśnie organowi wykonawczemu.
Za niezasadny należy uznać - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy -zarzut naruszenia przez Sąd poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu § 4 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora instytucji kultury (Dz.U. Nr 154, poz.1629 ) w zw. z art. 16 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 25 października 1991 r. Z powołanego przepisu § 4 ust.4 rozporządzenia wynika, że członkiem komisji nie może być osoba przystępująca do konkursu albo będąca małżonkiem takiej osoby lub jej krewnym albo powinowatym, albo pozostająca wobec niej w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej obiektywizmu i bezstronności. W istocie powołany przepis być może zbyt szeroko zakreśla obowiązek wyłączenia ze składu komisji konkursowej krewnych i powinowatych, bez wskazania stopnia pokrewieństwa lub powinowactwa ( przykładowo w k.p.a. obowiązek wyłączenia dotyczy pracowników pozostających ze strona w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa jedynie do drugiego stopnia ) tym niemniej - w obecnym stanie prawnym - jeśli w składzie komisji uczestniczyła osoba pozostająca z jedną z kandydatek w IV stopniu pokrewieństwa, doszło do naruszenia prawa .W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w sytuacji gdy ta właśnie kandydatka zrezygnowała ( już po ogłoszeniu wyników konkursu) z funkcji dyrektora GOK w S., a zdaniem Sądu brak obiektywizmu żadnego z członków komisji konkursowej nie został wykazany (nie wystarczy samo domniemanie) , to Sąd - uznając, że wskazane naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy i oddalając skargę - prawa nie naruszył, mimo częściowo błędnego uzasadnienia w kwestii składu komisji. Niezależnie bowiem od tego czy zasada wyłączania z udziału w składzie komisji konkursowej mającej wyłonić dyrektora instytucji kultury każdej osoby spokrewnionej czy spowinowaconej , w jakimkolwiek stopniu ,z kandydatem na dyrektora nie idzie zbyt daleko to istotnie obecne brzmienie przepisu § 4 ust. 4 pow. rozporządzenia nie pozwala na zawężanie kręgu osób podlegających wyłączeniu. W stosunku do innych członków takiej komisji zarzut braku obiektywizmu i bezstronności musi budzić "uzasadnione wątpliwości" a zatem wymaga wykazania przy czym nie wystarczy samo powołanie się na cechy małych społeczności i zatrudnienie w tym samym miejscu.
Zważywszy zatem, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało ją oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło