I SA/Gd 549/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-12-18

Skład orzekający: Irena Wesołowska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, skutkuje wygaśnięciem obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej i tym samym koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Uchylenie decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, powoduje, że od momentu uchylenia przestaje istnieć obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej. Brak decyzji określającej zobowiązanie podatkowe uniemożliwia dalsze prowadzenie egzekucji administracyjnej, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując na uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy odmówiły umorzenia, uznając, że uchylenie decyzji nie powoduje wygaśnięcia obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9.04.2008 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), - art. 59 § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954; z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia p. M.B., na postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 09.04.2008 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia, był następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego (wierzyciel i organ egzekucyjny) wystawił na Pana M.B. (zobowiązanego) tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. obejmujący zaległość podatkową w kwocie 33.597.20 zł (należność główna) z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2002 rok, wynikającą z decyzji Nr [...] z dnia 14.09.2007 r. W tytule wykonawczyni wskazano również odsetki za zwłokę na dzień jego wystawienia w kwocie 16.764.60 zł - po uwzględnieniu przerwy w naliczaniu odsetek za okres od dnia 20.09.2006 r. do 18.09.2007 r. Organ egzekucyjny na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego podjął egzekucję administracyjną do majątku zobowiązanego. W ramach czynności wykonawczych organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 05.10.2007 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Pana M.B. w NORDEA Bank Polska S.A. Dłużnik zajętej wierzytelności (bank) zawiadomienie o zajęciu otrzymał w dniu 12.10.2007 r. i uznał wierzytelność - w tym też dniu nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie w/w tytułu wykonawczego - stosownie do treści art. 26 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. został doręczony zobowiązanemu w dniu 15.10.2007 r. Pan M.B. - działając przez pełnomocnika wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Przedmiotowe zarzuty zostały oddalone postanowieniem organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 15.11.2007 r. (doręczonym dnia 03.12.2007 r.), utrzymanym w mocy postanowieniem organu odwoławczego Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia 04.02.2008 r. Z chronologii akt sprawy wynika, iż Pan M.B. - pismem z dnia 26.02.2008 r. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego "w związku z uchyleniem przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2007-09-14 Nr [...]." Na potwierdzenie zasadności zgłoszonego żądania do wniosku zobowiązany załączył wydaną w sprawie kserokopię decyzji podatkowego organu odwoławczego Nr [...] z dnia 18.02.2008 r. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 09.04.2008 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Pana M.B. na podstawie w/w tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż w jego ocenie żadna z okoliczności taksatywnie wymienionych w art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zaistniała. W szczególności uchylenie decyzji podatkowej organu pierwszej instancji nie oznacza, iż zobowiązanie stało się niewymagalne, albowiem powstało ono z mocy prawa, na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Przy czym Naczelnik Urzędu Skarbowego (wierzyciel i organ egzekucyjny jednocześnie) - po utrzymaniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia 18.02.2008 r., którą uchylono w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 14.09.2007 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia wydał postanowienie Nr [...] z dnia 10.04.2008 r., którym zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. "do czasu ponownego rozpatrzenia sprawy w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2002 rok." W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego - którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. wskazano na naruszenie art. 59 § 1 pkt 2, 3 i 7 w związku z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na ich niezastosowanie. W zażaleniu tym pełnomocnik strony zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem egzekwowany obowiązek wygasł: egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji - skoro decyzja została w całości uchylona; ponadto egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na egzekwowanie obowiązku nie wynikającego z decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza jego zakończenie bez osiągnięcia właściwego celu z woli wierzyciela lub na skutek trwałych przyczyn powodujących niedopuszczalność, bezprzedmiotowość lub niecelowość prowadzenia egzekucji. Artykuł 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguluje podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zagadnienia związane z formą rozstrzygnięcia sprawie umorzenia postępowania. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu strony, iż w rozważanej sprawie winno nastąpić umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na zaistnienie przesłanek wynikających z art. 59 § 1 pkt 2, 3 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie Pana M.B. poza sporem pozostaje, iż Dyrektor Izby Skarbowej decyzją Nr [...] z dnia 18.02.2008 r. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 14.09.2007 r., która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zwraca uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji uznał za zasadne wydać decyzję Nr [...] z dnia 14.09.2007 r., w której określił zobowiązanie Pana M.B. w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2002 rok w kwocie 46.412.00 zł, ponieważ podatnik nie dopełnił obowiązku złożenia zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu w prawidłowej wysokości. Tym samym w toku postępowania podatkowego podlegały badaniu kwestie związane z wysokością zobowiązania podatkowego ciążącego na podatniku. Przy czym zobowiązanie podatkowe (rozumiane jako wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku) zalicza się do "obowiązku pieniężnego" w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do którego wykonania zobligowany jest podmiot zobowiązany. W konsekwencji powyższego organ odwoławczy nie podziela stanowiska strony, iż wygasł egzekwowany obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. (w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i "nie można go utożsamiać z zobowiązaniem podatkowym." W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej uchylenie określającej decyzji podatkowej pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie oznacza, że zobowiązanie to stało się niewymagalne (czy też wygasło), i że w związku z tym zaistniała którakolwiek z obligatoryjnych przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uchylenie przedmiotowej decyzji określającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia powoduje, że organ egzekucyjny do momentu ponownego wydania decyzji nie posiada aktualnej informacji o wysokości tego zobowiązania (to jest odpowiednio me posiada informacji o wysokości obowiązku pieniężnego objętego tytułem wykonawczym). Niezbędne jest zatem zastosowanie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego, określonej w art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do czasu wydania przez organ podatkowy pierwszej instancji nowej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. W świetle powyższego organ stwierdza, iż nie powstała przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku (określona w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z kolei odnosząc się do zarzutu zażalenia, iż "egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji - skoro decyzja została w całości uchylona" (zgłoszonego stosownie do art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), organ odwoławczy uznając, iż nie zasługuje on na uwzględnienie podkreśla, że podstawą prawną do wystawienia tytułu wykonawczego stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 14.09.2007 r., która na moment doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. pozostawała w obiegu prawnym. Egzekwowany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym został określony zgodnie z treścią tejże decyzji, co potwierdziło przeprowadzone postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z kolei uchylenie decyzji podatkowej na późniejszym etapie postępowania egzekucyjnego spowodowało zawieszenie tegoż postępowania postanowieniem Nr [...] z dnia 10.04.2008 r. do czasu wydania nowej decyzji. Wydanie nowej decyzji określającej (lub ustalającej) inną wysokość należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym co do zasady spowoduje konieczność aktualizacji tytułu wykonawczego co wynika z przepisów § 9 ust. 1b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541; z późn. zm.). Jednakże okoliczności tej również nie będzie można utożsamiać z faktem, iż obecnie egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ odwoławczy stwierdza, iż podniesiony w zażaleniu 16.04.2008 r. zarzut, iż "egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na egzekwowanie obowiązku nie wynikającego z decyzji" (zawarty w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), również nie zasługuje na uwzględnienie. Tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia 03.10.2007 r. został wystawiony przez uprawnionego wierzyciela i obejmuje obowiązek pieniężny podlegający egzekucji administracyjnej (zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wynikający z ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Uchylenie określającej decyzji podatkowej pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie oznacza, iż dochodzony obowiązek pieniężny wygasł, czy też jest niewymagalny, i że w związku z tym niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej, a w konsekwencji zaistniała trwała przyczyna uniemożliwiająca w przyszłości jego realizację. W skardze na powyższe postanowienie, skarżący wnosząc o jego uchylenie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 09.04.2008 r., a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie: - art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego błędną wykładnię; polegającą na przyjęciu, iż obowiązek w rozumieniu tego przepisu jest równoważny z zobowiązaniem podatkowym i nie musi odpowiadać kwocie wynikającej z odpowiedniej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego a w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu; - art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 3 § 1 ww. ustawy przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu wniesionej skargi pełnomocnik Pana M.B. podniósł, iż domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany wskazywał, iż skutkiem uchylenia decyzji wymiarowej wygasi egzekwowany obowiązek, egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji oraz egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na egzekwowanie obowiązku nie wynikającego z decyzji. Na poparcie swoich wywodów pełnomocnik zobowiązanego powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27.03.2008 r., sygn. akt III SA/Łd 35/08. Dyrektor Izby Skarbowej - oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy - podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w stopniu skutkującym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Otóż zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W takim przypadku organ egzekucyjny, na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, o czym stanowi § 3 w związku z § 4 tegoż artykułu. Określenie zakresu stosowania powyższego przepisu wymaga ustalenia znaczenia pojęcia "obowiązku" w nim użytego. W tym względzie zwrócić trzeba uwagę, iż według art. 1 u.p.e.a. ustawa ta określa między innymi sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych (tj. między innymi osób fizycznych, które nie wykonały w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym - art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2. Określa także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Wśród obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej ustawodawca wskazał między innymi podatki oraz należności pieniężne wynikające z tytułu podatku od dochodu, a także odsetki z nimi związane ( art. 2 § 1 pkt 1, pkt 8 lit. g) oraz lit. i u.p.e.a.). Dodać też trzeba, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one między Innymi z decyzji właściwych organów (art. 3 u.p.e.a.), a w zakresie zobowiązań określonych między innymi w art. 21 § 1 pkt 1 o.p. (tj. zobowiązań podatkowych powstających z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, czyli, zobowiązań powstających z mocy prawa), jeżeli wynikają one z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika, pod warunkiem że zawarto w nich pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Z kolei tytuł wykonawczy zawiera między innymi treść podlegającego egzekucji obowiązku, jego podstawę prawną oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Wobec powyższego w ocenie Sądu pojęcie "obowiązku" w znaczeniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego; innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. Stwierdzić więc należy, że w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do przymusowego wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym, określonego w decyzji, wystawia się tytuł wykonawczy, którego podstawę prawną stanowi ta właśnie decyzja. W przypadku zatem decyzji wydanej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego decyzja daje oparcie dla dochodzenia należności z niej wynikającej a nie uiszczonej dobrowolnie przez podmiot zobowiązany. W trakcie postępowania egzekucyjnego stan istniejący w dacie początkowej tego postępowania może jednak ulec zmianie. Jeśli zmiana ta sprawia, że od pewnego momentu przestaje w ogóle istnieć decyzja określająca zobowiązanie podatkowe (tak się dzieje, gdy w postępowaniu odwoławczym organ podatkowy wyda decyzję uchylającą dotychczasową decyzje i przekaże sprawę do ponownego rozpatrzenia), choćby na pewien czas, to brak jest podstaw do trwania postępowania egzekucyjnego. Reasumując powyższe, w ocenie Sądu przyjąć zatem należy, że w świetle art. 3 § 1 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która określa podlegający egzekucji administracyjnej obowiązek o charakterze pieniężnym, bez jednoczesnego zastąpienia go obowiązkiem o innej wysokości skutkuje tym, iż przestaje, od tej chwili istnieć obowiązek, nadający się do wykonania poprzez przymus administracyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Warunkiem stosowania takiego przymusu jest bowiem ciągłe istnienie źródła kreującego od strony formalnej ten obowiązek jako możliwy do egzekwowania, a więc w płaszczyźnie podatków istnienie albo decyzji, z której on wynika, albo stosownej deklaracji (zeznania) podatkowej. Postępowanie takie podlega zatem umorzeniu w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 u.p.e.a. Określony obowiązek, będący zobowiązaniem wynikającym z uchylonej decyzji podatkowej, przestaje być wymagalny. Wymagalność obowiązku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego możność żądania przymusowego spełniania ciążącej na nim powinności. Wobec natomiast braku decyzji nie można poprzez przymus administracyjny wymagać od strony wykonania czegoś" bliżej nieokreślonego. Strona nie ma także możliwości samoistnego wykonania obowiązku niesprecyzowanego władczym działaniem organu podatkowego. W takiej sytuacji pojawia się ponadto negatywna przesłanka uniemożliwiająca prowadzenie egzekucji ze względów przedmiotowych, tj. egzekwowany obowiązek zaczyna mieć źródło w nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji podatkowej. W konsekwencji odpada także przesłanka dopuszczalności prowadzenia egzekucji, co kwalifikuje postępowanie egzekucyjne do umorzenia także z uwagi na niedopuszczalność egzekucji. Skoro w przedmiotowej sprawie nie było sporne, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 14.IX.2007 r., wydana w przedmiocie określenia p. M.B. zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2002 r., stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 3.X.2007 r., a następnie została w postępowaniu odwoławczym uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, to obowiązkiem organu egzekucyjnego było umorzenie postępowania egzekucyjnego z tego właśnie powodu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (wygaśnięcie obowiązku). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób podzielić również poglądu organu odwoławczego, że wydanie nowej decyzji określającej inną wysokość należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym co do zasady spowoduje konieczność aktualizacji tytułu wykonawczego - co wynika z przepisów § 9 ust. 1b rozporządzenia Ministra Finansów, z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541; z poźn. zm.). Rozpoznając zażalenie organ winien uwzględnić, że § 9 ust. 1 b powołanego rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001 r. odnosi się do takiego stanu faktycznego sprawy, gdy w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym. Ingerencja w treść decyzji stanowiącej podstawę wydanego tytułu wykonawczego inna niż zmiana wysokości należności wykracza poza granice tego unormowania. W treści przepisu posłużono się pojęciem "aktualizacja", co oznacza, iż odnosi się do sytuacji, gdy w obrocie pozostaje decyzja będąca podstawą wydania tytułu wykonawczego, jej zmiana polega wyłącznie na zmianie wysokości należności. Uchylenie decyzji wymiarowej i późniejsze wydanie nowej decyzji nie stanowi orzeczenia spełniającego kryteria powołanego przepisu. Decyzja wymiarowa wydana wskutek ponownie przeprowadzonego postępowania może stanowić podstawę wystawienia nowego tytułu wykonawczego. Z tych względów uznając skargę za zasadną Sąd na mocy 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie l wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło