I SA/Gd 715/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-12-18
Skład orzekający: Bogusław Woźniak, Małgorzata Gorzeń, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zgodne z prawem, w sytuacji gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, w tym błędu co do osoby zobowiązanego, niezgodności egzekwowanego obowiązku z decyzją, braku wymagalności obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stwierdził, że w sprawie nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego, ponieważ skarżący był bezspornie zobowiązany do wykonania obowiązku podatkowego. Obowiązek został określony zgodnie z decyzją stanowiącą podstawę egzekucji i był wymagalny, nawet jeśli decyzja nie była ostateczna. Podanie nieprawidłowej kwoty odsetek nie jest przesłanką do umorzenia postępowania, a brak doręczenia upomnienia był uzasadniony przepisami rozporządzenia. Zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na zarzut przedawnienia oraz wadliwość tytułu wykonawczego, w tym błąd co do osoby zobowiązanego, niezgodność egzekwowanego obowiązku z decyzją, brak wymagalności obowiązku z powodu wniesienia odwołania od decyzji, a także brak doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Alicja Landowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił M. S. i J. G. – S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie 124.926,40 zł.
Na podstawie powyższej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił w dniu [...] skierowany przeciwko M. S. tytuł wykonawczy nr [...] opiewający na kwotę zaległości głównej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości 27.008,00 zł.
Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił na żądanie wierzyciela postępowanie egzekucyjne z dniem 16 marca 2004 r., wobec wstrzymania z mocy prawa wykonania decyzji podatkowej.
W wyniku rozpatrzenia odwołania M. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił w części decyzję organu pierwszej instancji i obniżył wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. z kwoty 124.926,40 zł do kwoty 99.192,80 zł.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2004 r. wierzyciel ograniczył kwotę dochodzonej w trybie egzekucji administracyjnej należności podatkowej z kwoty 27.008,00 zł do kwoty 1.274,40 zł.
Pismem z dnia 19 lipca 2007 r. M. S. wniósł o umorzenie skierowanego do jego majątku postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. na podstawie ww. tytułu wykonawczego, powołując się na zarzut przedawnienia. Precyzując swoje żądanie pismem z dnia 28 września 2007 r. wystąpił natomiast o wydanie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ, w jego ocenie, tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] został wydany bez podstawy prawnej, decyzji oznaczonej w nim jako [...] nie doręczono, egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji oraz przepisów prawa, a także wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego.
Wnioskodawca wskazał, że w poz. 30 tytułu wykonawczego "podstawa prawna należności" powołana została decyzja o nr [...], a więc inna niż doręczona zobowiązanemu, przez co naruszono art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.". Uzasadniający umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. błąd co do osoby zobowiązanego wystąpił, ponieważ pomimo rozwiązania małżeństwa M. S. i J. G. – S. orzeczeniem Sądu Okręgowego z dnia 9 marca 2001 r., w wystawionym tytule wykonawczym w poz. 9 "rodzaj zobowiązanego" wskazano małżeństwo. Ponadto w wystawionym tytule wykonawczym wysokość odsetek została wykazana w wysokości nieuwzględniającej przerwy w naliczaniu odsetek, która zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 u.p.e.a. trwa przez okres od wszczęcia postępowania podatkowego (8 października 2003 r.) do doręczenia decyzji podatkowej (23 grudnia 2004 r.). Wnioskodawca wskazał końcowo, że w poz. 50 tytułu wykonawczego jako podstawę prawną uzasadniającą brak obowiązku doręczenia upomnienia powołano § 13 pkt 1 rozporządzania Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 1541), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Z powodu wykazania w tytule wykonawczym kwoty odsetek nieujętej w decyzji wymiarowej, przepis ten nie mógł mieć jednak zastosowania. Tym samym zobowiązanemu powinno być doręczone wezwanie do spełnienia świadczenia lub akt wskazujący na sposób obliczania odsetek.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku M. S. w oparciu o tytuł wykonawczy [...] z dnia [...], obejmujący zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r.
Organ egzekucyjny wskazał, ze wbrew twierdzeniom zobowiązanego w sprawie nie wystapiła żadna z przesłanek umorzenia postępowania, o których mowa w art. 59 u.p.e.a., jak też nie doszło do przedawnienia objętych tytułem wykonawczym zobowiązań.
W złożonym zażaleniu M. S. podtrzymał zarzut dotyczący naruszania art. 29 u.p.e.a. oraz stanowisko co do konieczności umorzenia postępowania z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego i okoliczność, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego oraz bezpośrednio z przepisu prawa. Ponadto podniósł, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego stanowiąca jego podstawę decyzja z dnia [...] nie była prawomocna wobec wniesienia od niej odwołania. Decyzja ta została następnie uchylona przez organ odwoławczy (decyzją z dnia [...]) i nie weszła nigdy do obrotu prawnego.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazano, że w świetle akt sprawy postawę do wystawienia tytułu wykonawczego bezspornie stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] skierowana do małżonków M. S. i J. G. – S. Wbrew twierdzeniom skarżącego w poz. 30 tytułu wykonawczego umieszczono informacje pozwalające na jednoznaczne i prawidłowe zidentyfikowanie tej decyzji jako podstawy prawnej jego wydania, zarówno poprzez podanie numeru jak i daty wydania decyzji. Okoliczność, że obok daty wydania decyzji i jej numeru umieszczono także treść "REFERAT II/2004" pozostaje natomiast bez znaczenia dla prawidłowości wykazanej postawy, stanowiąc jedynie dodatkowy zapis techniczny. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w sprawie nie mógł ponadto wystąpić błąd co do osoby zobowiązanego, skoro na wykazanej w tytule wykonawczym osobie, tj. M. S., bezsprzecznie ciążył przecież obowiązek wykonania zobowiązania określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Z uwagi na wspólnie złożone przez pozostających małżeństwem w 1998 r. M. S. i J. G. – S. zeznanie roczne, podmiotem właściwym do wykonania ww. decyzji było małżeństwo. Tym samym niezależnie od faktu rozwiązania małżeństwa, wierzyciel zasadnie wykazał w tytule wykonawczym jako podmiot zobowiązany M. S. i jego byłą żonę, tym bardziej, że zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm), zwanej dalej "O.p.", rozwiedziony małżonek odpowiada całym swoim majątkiem z byłym małżonkiem za zaległości podatkowe powstałe z tytułu zobowiązań podatkowych w czasie trwania wspólności majątkowej, jak również mając na uwadze, że podział majaku wspólnego nastąpił dopiero na mocy ugody sądowej z dnia 7 listopada 2006 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutu wykazanego w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się, aby w sprawie wystąpił błąd co do przedmiotu postępowania egzekucyjnego, polegającego na przymusowym wykonaniu obowiązku innej treści niż obowiązek określony w decyzji stanowiącej podstawę decyzji administracyjnej. Decyzja ta jako wydana na podstawie art. 21 § 3 O.p. była decyzję deklaratoryjną, co oznacza, że wykazane w niej zobowiązanie powstało nie z chwilą jej wydania, ale z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Brak wykazania odsetek w ww. decyzji nie oznacza tym samym, że nie były one należne, skoro zgodnie z art. 54 § 4 O.p. odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, zaś ich obliczenia i wpłaty powinien samodzielnie dokonać podatnik (art. 53 § 3, art. 55 § 1 O.p.) przy uwzględnieniu przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, w tym tej, o której mowa w art. 54 § 1 pkt 6 O.p. Przytaczając treść art. 27 § 1 pkt 3 organ wskazał, że w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym wierzyciel jest w każdym przypadku zobligowany do wskazania w tytule wykonawczym terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Wymogi te zostały spełnione w przedmiotowej sprawie, bowiem z tytułu wykonawczego wynika, że od zaległości podatkowej w kwocie należności głównej nalicza się odsetki za zwłokę od dnia 1 maja 1999 r. Przy czym podanie nieprawidłowej kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu nie jest przesłanką do umorzenia postępowania wykazaną w art. 59 § 1 u.p.e.a. Nie jest to bowiem element niezbędny wymieniony w art. 27 § 1 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał dalej, że wobec deklaratywnego charakteru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. zobowiązanego obciążał obowiązek wykazania tego zobowiązania w prawidłowej wysokości w ramach tzw. samoopodatkowania i uiszczenia należnego podatku w terminie do dnia 30 kwietnia 1999 r. Obowiązek ten nie wygasł pomimo częściowego uchylenia decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jedynym skutkiem było zawieszenie postępowania egzekucyjnego na czas prowadzenia postępowania podatkowego.
Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel nie miał obowiązku przesłania zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., a to z uwagi na treść § 13 pkt 1 rozporządzania Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 1541).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. S. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów:
- art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", albowiem organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie zbadał sprawy w sposób należyty;
- art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a., ponieważ wystawienie tytułu nastąpiło bez wskazania aktu – decyzji administracyjnej, ustalającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. oraz ponieważ zachodził błąd co do osoby zobowiązanego;
- art. 59 § 1 pkt 3 i art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż w tytule wykonawczym błędnie określono treść obowiązku podatkowego – kwoty należności głównej, jak i kwoty odsetek (nie określono przerw w naliczaniu odsetek), a przy tym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego egzekwowany obowiązek podatkowy nie istniał;
- art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed uprawomocnieniem się decyzji stanowiącej podstawę jego wystawienia, a wystawienie tytułu nie było poprzedzone wezwaniem do spełnienia świadczenia.
Skarżący podkreślił, że decyzja nr "[...]" nie istnieje, a tytuł wykonawczy skierowano do egzekucji po naniesieniu odręcznie (przez osobę, która nie złożyła swojego podpisu) treści "[...]", co należy zakwalifikować jako niedopuszczalną zmianę treści tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny naruszył art. 29 u.p.e.a. nie badając dopuszczalności egzekucji, a wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy z naruszeniem art. 27 u.p.e.a. oświadczając niezgodnie z prawdą, że obowiązek podatkowy jest wymagalny, podczas gdy wniesione zostało odwołanie. Ponadto tytuł wykonawczy wskazuje nieprawidłową wysokość zobowiązania, bowiem decyzja pierwszoinstancyjna, na podstawie której został wystawiony, została następnie częściowo uchylona w postępowaniu odwoławczym. Tytuł ten nie uwzględnia także określonej decyzją przerwy w naliczaniu odsetek od dnia 20 grudnia 2002 r. do dnia doręczenia decyzji, tj. dnia 23 grudnia 2004 r. Niezależnie od tego, zdaniem skarżącego, przerwa w naliczaniu odsetek powinna trwać od dnia 1 maja 2001 r. (dwa lata od dnia złożenia deklaracji) do dnia 23 grudnia 2003 r., na podstawie art. 54 § 1 pkt 7a O.p. W związku z powyższym tytuł wykonawczy nie spełnia warunków określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie skoro wydanie tytułu wykonawczego nastąpiło po ustaniu jego małżeństwa z J. G. – S., nie powinno odnosić się do obojga byłych małżonków.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.")
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi przepis art. 59 u.p.e.a. Powołany przepis w § 1 stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki umorzenia postępowania uregulowane w art. 59 § 1 u.p.e.a. można sklasyfikować według rozmaitych kryteriów. Można je podzielić na merytoryczne, dotyczące bezpodstawności istnienia obowiązku, lub na formalnoprawne (proceduralne). Do pierwszych można zaliczyć wygaśnięcie obowiązku z różnych przyczyn, jak np. umorzenie obowiązku, nieistnienie obowiązku, wykonanie obowiązku itp. Podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą stanowić jednak istotne naruszenia proceduralne. Należy tu zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, brak upomnienia skierowanego do zobowiązanego, określenie obowiązku niezgodnie z decyzją administracyjną, stanowiącą podstawę egzekucji itp. (Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 160).
Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 804/06, LEX nr 289091).
Skarżący podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do jego majątku upatruje przede wszystkim w wadliwym wystawieniu tytułu wykonawczego, a to przez błędne wskazanie osoby zobowiązanej, a także wykazania w tytule wykonawczym obowiązku, który faktycznie nie był wymagalny, ponieważ od decyzji pierwszoinstancyjnej, stanowiącej podstawę jego wystawienia, wniesione zostało odwołanie, na skutek którego decyzja ta została następnie częściowo uchylona.
Odnosząc się do powyższych zarzutów należy zauważyć, że klasycznym przykładem błędu co do osoby zobowiązanego jest sytuacja prowadzenia egzekucji przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany chociaż noszącej to samo imię i nazwisko lub też skierowanie egzekucji do spółki o nazwie "X" podczas gdy decyzja nakładająca obowiązek dotyczyła przedsiębiorstwa państwowego nazywającego się również "X" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 2801/97 LEX nr 37165). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika zaś, że tytuł wykonawczy skierowany do egzekucji wskazuje jako zobowiązanego skarżącego, na którym, co jest bezsporne między stronami, ciąży obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. ustalony decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. W sprawie nie zachodzi zatem błąd co do osoby zobowiązanego.
Wbrew podniesionym zarzutom stwierdzić także należy, że obowiązek w tytule wykonawczym został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji stanowiącej podstawę egzekucji i był wymagalny. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy zawarte w poz. 30 tytułu wykonawczego informacje pozwalają na jednoznaczne ustalenie, jaka decyzja stanowiła podstawę prawną dochodzenia należności. Wobec skarżącego faktycznie nigdy nie była wydana decyzja o numerze [...] i jako taka nie mogła być mu doręczana. W tytule wykonawczym wyraźnie jednak wskazano, że podstawą prawną dochodzenia należności jest decyzja z dnia [...]. Tym samym okoliczność, że w tym dniu została wobec zobowiązanego wydana tylko jedna decyzja nr [...], której numer został przecież ujęty w tytule wykonawczym, potwierdza, że dopisek o treści "REFERAT II/2004" miał jedynie charakter techniczno - pomocniczy. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby numer decyzji łączyć z ww. dopiskiem w jedną funkcjonalną całość, tworząc w ten sposób sztuczne argumenty mające uzasadnić konieczność umorzenia postępowania, podczas gdy poza sporem pozostaje, że na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. ustalony decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], decyzja ta została mu skutecznie doręczona, a obowiązek nie został dobrowolnie wykonany.
Bezzasadne są także zarzuty odnoszące się do braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tytuł ten wystawiony został w dniu [...] na podstawie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego wydanej przez organ pierwszej instancji w dniu [...]. Decyzja ta była wymagalna bez konieczności nadawania jej "rygoru natychmiastowej wykonalności", co wprost wynika z art. 224 O.p., stanowiącego, że wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, z zastrzeżeniem art. 224a i art. 224c. W postępowaniu podatkowym odwołanie nie znosi obowiązku zapłaty podatku. Wykonaniu podlegają więc decyzje nieostateczne. Wbrew zatem zarzutom skarżącego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego obowiązek podatkowy był wymagalny, co czyni zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. bezzasadnym. Nie zmienia tego fakt, że powyższa decyzja została następnie w toku postępowania odwoławczego częściowo uchylona, a określone nią zobowiązanie podatkowe w kwocie 124.926,40 zł obniżone do kwoty 99.192,80 zł. Stosownie do decyzji organu odwoławczego wierzyciel w piśmie z dnia 11 sierpnia 2004 r. ograniczył kwotę egzekwowanej należności z 27.008,00 zł do kwoty 1.274,40 zł.
Sąd w całości podziela także stanowisko organów, że podanie nieprawidłowej kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu nie jest przesłanką do umorzenia postępowania wykazaną w art. 59 § 1 u.p.e.a. Nie jest to bowiem element niezbędny wymieniony w art. 27 § 1 u.p.e.a. Innymi słowy nieuwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek nie może skutkować koniecznością obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego Przytaczając treść art. 27 § 1 pkt 3 organ wskazał, że w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym wierzyciel jest w każdym przypadku zobligowany do wskazania w tytule wykonawczym terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Wymogi te zostały spełnione w przedmiotowej sprawie bowiem z tytułu wykonawczego wynika, że od zaległości podatkowej w kwocie należności głównej, nalicza się odsetki za zwłokę od dnia 1 maja 1999 r. Na marginesie wskazać należy, że przedmiotowej sprawie skarżący już w decyzji z dnia [...] został prawidłowo pouczony, że zgodnie z art. 54 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia kontroli podatkowej do dnia doręczenia decyzji w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, jeżeli postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia kontroli. Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie można natomiast odwoływać się do okresu wyłączenia naliczania odsetek o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7a u.p.e.a., ponieważ nie obowiązywał on jeszcze w dacie wydania decyzji wymiarowej.
Nie zachodzi także przesłanka umorzenia postępowania określona w art. 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. Wprawdzie skarżącemu nie doręczono upomnienia, jednakże na wierzycielu nie ciążył taki obowiązek, co wynika z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) stanowiącego, iż postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
Niezależnie od tego, że w skardze nie zawarto już zarzutu dotyczącego przedawnienia, z uwagi na zakres swojej kognicji Sąd podkreśla, że w przedmiotowej sprawie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. nie przedawniło się. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z kolei przepis art. 70 § 4 O.p., ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005 r.) stanowił, że bieg terminu przedawnienia zastaje przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego zobowiązanie nie przedawniło się, ponieważ przed upływem ww. terminu doszło do zastosowania wobec skarżącego środków egzekucyjnych, a czynności egzekucyjne nie zostały uchylone.
W tym miejscu zauważyć należy, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom, które zresztą nie zostały szerzej uzasadnione, organy obu instancji, działając na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego podjęły wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Stwierdzić także należy, że w prowadzonym postępowaniu nie doszło do naruszenia zasad wyrażonych w art. 6 i 7 K.p.a.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło