IV SA/Gl 407/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Rady Rodziców Szkoły Podstawowej A na uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie szkół i placówek oświatowo-wychowawczych postanawia odrzucić skargę Rada Rodziców Szkoły Podstawowej A pismem z dnia [...] wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] Nr [...] zarzucając jej naruszenie prawa procesowego w postaci art. 59 pkt 1 ustawy o systemie oświaty poprzez nie zawiadomienie w terminie 6 miesięcy przed terminem likwidacji szkoły rodziców tejże szkoły o zamiarze likwidacji oraz naruszenie prawa materialnego w postaci art. 1 pkt 1, 6 10, 13a, 15 oraz art. 64 ustawy o systemie oświaty polegające na pogorszeniu warunków nauczania uczniów Szkoły Podstawowej A. Wójt Gminy G. pismem procesowym z dnia [...] udzielił odpowiedzi na wniesioną skargę i uznał ją za bezpodstawną i wystąpił o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi. W motywach odpowiedzi nie podzielono zarzutów merytorycznych, jednocześnie wskazano na uchybienie formalne, związane z wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pismem procesowym z dnia [...] sygn. akt IV SA/Gl 407/08 wezwał skarżącą Radę Rodziców do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, że osoby podpisane pod skargą są umocowane do reprezentowania strony skarżącej, ewentualnie do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed Sądem w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Strona skarżąca pismem z dnia [...] uzupełniła występujące braki formalne i przedłożyła stosowny protokół z posiedzenia Rady Rodziców przedmiotowej Szkoły. Tutejszy Sąd pismem z dnia [...] wezwał skarżącą Radę Rodziców do uzupełnienia kolejnych braków formalnych skargi sprowadzających się do przedłożenia statutu Szkoły ewentualnie do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Strona skarżąca pismem procesowym z dnia [...] uzupełniła i ten brak formalny poprzez nadesłanie statutu Szkoły. Kolejnym wezwaniem z dnia [...] Sąd wezwał skarżącą Radę Rodziców do przedłożenia Regulaminu funkcjonowania Rady Rodziców Szkoły Podstawowej A w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia [...] wskazana powyżej Rada Rodziców przedmiotowy brak uzupełniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do postanowień art. 3 § 2 wyżej wymienionej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynności organów. Takie wyznaczenie zakresu sądowej kontroli sądu administracyjnego oznacza, że sąd ten jest właściwy do rozpatrywania skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Nadto po myśli art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie uznać, że z punktu widzenia merytorycznego wniesienie skargi na taką uchwałę, jaką podjęła Rada Gminy w G. jest dopuszczalne i zgodne z postanowieniami art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Z tego też powodu problematyka ta nie będzie podlegała pogłębionej analizie. W pierwszej kolejności przyjdzie odnieść się do wymogów formalnych wniesienia skargi. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniesienie skargi jest dopuszczalne, jeżeli wcześniej dany podmiot wystąpi do rady gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i bezskuteczność tego wezwania otwiera dopiero możliwość skutecznego wniesienia skargi. Przedmiotowa uchwała Rady Gminy G. w sprawie likwidacji placówki oświatowej prowadzonej przez Gminę została podjęta w dniu [...]. W dniu [...] J.Ś. jako Przewodnicząca Rady Rodziców Szkoły Podstawowej A wspólnie z [...] innymi osobami wezwała organ stanowiący i kontrolny w gminie do usunięcia naruszenia prawa i do uchylenia przedmiotowej uchwały. Rada Gminy w G. uchwałą z dnia [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdziła bezzasadność zarzutów zawartych w wezwaniu z dnia [...] i odmówiła uchylenia przedmiotowej uchwały. Konsekwencją takiego stanowiska Rady Gminy w G. stała się skarga wniesiona do tutejszego Sądu. Skarga do Sądu została wniesiona przez Radę Rodziców, natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podpisane zostało przez Przewodniczącą Rady Rodziców oraz [...] innych osób. Zatem z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpiły osoby fizyczne, a nie podmiot instytucjonalny, natomiast skargę do sądu administracyjnego wniosła Rada Rodziców Szkoły Podstawowej A. Oznacza to, że we wskazanym postępowaniu występowały dwa odrębne podmioty, a tym samym żaden z nich nie wyczerpał przesłanek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego i okoliczność ta wyczerpuje znamiona odrzucenia skargi przewidziane treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Wójta Gminy G. zamieszczone w odpowiedzi na skargę, że w przedmiotowej sprawie nie został wyczerpany przewidziany przepisami prawa tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że gdyby uznać, że wskazane powyżej wymogi formalne zostały dopełnione, to i tak skuteczne wniesienie skargi byłoby niemożliwe z uwagi na brak legitymacji procesowej Rady Rodziców do wniesienia skargi. Po myśli art. 25 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdolność sądową, czyli możliwość występowania przed sądem jako strona, posiadają osoby fizyczne oraz osoby prawne, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak również inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stosownie do postanowień art. 53 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w szkołach działają rady rodziców, które reprezentują ogół rodziców uczniów. Po myśli art. 54 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy rada rodziców może występować do dyrektora i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki. Ze wskazanego przepisu wynika krąg organów, do których rada rodziców może występować z opiniami, wnioskami i brak jest w nim sądu administracyjnego, do którego mogłaby rada rodziców występować. Jednocześnie zakres uprawnień rady rodziców wynika ze statutu danej szkoły oraz przyjętego regulaminu działania rady rodziców. Dołączony do akt administracyjnych statut Szkoły Podstawowej A w rozdziale IV poświęconym organom Szkoły w § 4 zawiera regulacje dotyczące Rady Rodziców. Zgodnie z tymi unormowaniami Rada Rodziców jest reprezentantem ogółu rodziców szkoły. Podejmuje działania zmierzające do doskonalenia statutowej działalności szkoły, a także wnioskuje do innych organów szkoły w tym zakresie. W ramach kompetencji Rady Rodziców wymienia się, że występuje z wnioskami i opiniami dotyczącymi wszystkich spraw szkoły do rady pedagogicznej lub dyrektora. Z postanowień regulaminu Rady Rodziców wynika, że jest to organ reprezentujący ogół rodziców uczniów szkoły, a jego działalność służyć ma doskonaleniu statutowej działalności Szkoły, a także wnioskowanie do innych organów szkoły. Z brzmienia przywołanych unormowań prawnych wynika, że Rada Rodziców Szkoły Podstawowej A jest organem, który dysponuje uprawnieniami w relacjach z organami szkoły, natomiast z przepisów ustawy o systemie oświaty wynikają szersze uprawnienia tego podmiotu, jednakże i one nie dają podstaw do wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, ponieważ krąg podmiotów, do jakich mogą występować z wnioskami i opiniami jest ściśle określony w art. 54 tej ustawy. Nadto należy dostrzec i jeszcze inny aspekt sprawy, a mianowicie żaden organ Rady Rodziców Szkoły Podstawowej A nie podjął uchwały, która stanowiłaby podstawę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Akta administracyjne takiej uchwały nie zawierają, jak również dodatkowe dokumenty przekazywane przez skarżący podmiot na wezwania Sądu. W następstwie takiego ustalenia przyjdzie stwierdzić, że skarga została wniesiona z powołaniem się na Radę Rodziców, jednakże wskazany organ szkoły nie podjął w tym zakresie żadnych rozstrzygnięć, które umocowywałyby osoby podpisane pod skargą do jej wniesienia do sądu administracyjnego. Stosownej uchwały nie podjęło plenarne zebranie rodziców jak również Prezydium Rady Rodziców. W świetle treści skargi strony, przedstawionych działań podjętych przez sąd administracyjny oraz przywołanego stanu prawnego skarga podlega odrzuceniu, ponieważ wyczerpana została przesłanka jej odrzucenia przewidziana treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego należało stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 powyższej ustawy orzec jak w sentencji. SW