I SA/Bk 513/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Powiatu H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2007 rok oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Wójt Gminy B. określił Powiatowi H. wysokość podatku od nieruchomości za X-XII 2007 roku w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Powiat H. [...] września 2007 r. nabył nieodpłatnie od Polskich Kolei Państwowych S.A nieruchomość stanowiącą fragment linii kolejowej o powierzchni [...] ha, znajdującą się na terenie gminy B. Zdaniem organu podatkowego, Powiat w złożonej deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 rok błędnie wykazał nabyte grunty jako zwolnione od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006, Nr 121, poz. 844 ze zm.) – w dalszej części uzasadnienia przywoływanej w skrócie: "u.p.o.l. Przedmiotowym zwolnieniem objęte są budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli: (a) zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, lub (b) są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub (c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1.435 mm. W ocenie organu podatkowego nabyte przez Powiat grunty nie spełniają żadnej z tych przesłanek. W szczególności Powiat H. nie dysponuje dokumentami wskazującymi na obowiązek udostępnienia infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] września 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż przejęta przez Powiat H. linia kolejowa na trasie N.- B.– B.P. jest zdewastowana, nieczynna i nie odbywa się na niej żadne ruch pociągów. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l., organ drugiej instancji wskazał, że obowiązek udostępnienia infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, o którym mowa w tym przepisie, nie jest obowiązkiem abstrakcyjnym, lecz mającym swoje oparcie w przepisach ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.). Przez udostępnianie infrastruktury kolejowej ustawodawca rozumie przydzielanie przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwienie mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej (art. 29 ust. 1 tej ustawy). Zarządca jest obowiązany do udostępnienia infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych. Na tym tle Kolegium podkreśliło, że Powiat nie przedstawił żadnych dowodów, które wskazywałyby, iż przedmiotowe grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, zostały udostępnione licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. W złożonej do tut. Sądu skardze, Powiat H. zarzucił powyższej decyzji SKO w B. naruszenie przepisów: 1) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Powiatowi nie przysługuje zwolnienie w podatku od nieruchomości; 2) art. 120 Ordynacji podatkowej i art. 6 Kodeksu postępowania podatkowego, poprzez naruszenie zasady praworządności. W oparciu o te zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, a także o przyznanie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "udostępnienia", jakiego użył w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit "a" u.p.o.l. Wyjaśnienia tego pojęcia należy szukać w słowniku języka polskiego, który definiuje jej jako: "czynić łatwym, łatwiejszym do osiągnięcia, dostępniejszym; uprzystępniać". W powiązaniu z wykładnią językową należy stosować wykładnię systemową i funkcjonalną. Zdaniem strony skarżącej, organ drugiej instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia nie wskazał w żaden sposób, jakimi dyrektywami interpretacyjnymi posłużył się w przyjęciu obranego stanowiska. Dla prawidłowej oceny rozstrzygnięcia Kolegium winno było wskazać, jakie dyrektywy - stosowane w wykładni prawa podatkowego - mają zastosowanie w niniejszej sprawie oraz w jakiej kolejności. W ocenie Powiatu argumentacja zawarta w uzasadnieniu skarżonej jest niekonsekwentna. Organ odwoławczy podniósł bowiem, iż wprowadzona z dniem 1 stycznia 2007 r. zmiana przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit "a" u.p.o.l. polega na dostosowaniu do nomenklatury zawartej w ustawie z 28 marca 2001 r. o transporcie kolejowym. Jeżeli cały przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. rozpatrywany jest w powiązaniu z ustawą o transporcie kolejowym, to z art. 5 ust. 3 tejże ustawy wynika, że zarządca nie jest uprawniony do wykonywania przewozów kolejowych, z wyjątkiem wykonywania przewozów technologicznych dla własnych potrzeb. Skoro więc nie może być przewoźnikiem, to czy nie jest tym samym obowiązany do udostępnienia infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Kolegium, w uzasadnieniu decyzji, nie rozwiało tych wątpliwości. W tym zakresie skarżący Powiat powołał się na pogląd Leonarda Etela w artykule "Zmiany w podatkach lokalnych w 2007 r." (kopia artykułu została dołączona do skargi), iż gruntownej przebudowie uległo zwolnienie w podatku od nieruchomości budowli oraz gruntów wykorzystywanych w transporcie kolejowym. W skardze podkreślono, że Powiat zobowiązał się do wykorzystania przejętego mienia na cele związane z prowadzeniem ruchu kolejowego, złożył propozycję nieodpłatnego udostępnienia linii kolejowych Polskim Kolejom Regionalnym oraz Kolejom Mazowieckim, zaś [...] Zakład Przewozów Regionalnych w B. w dniu [...] grudnia 2007 r. zaproponował spotkanie robocze, które odbyło się w lutym 2008 roku. W wyniku podjętych działań Marszałek Województwa P. zaakceptował stanowisko Powiatu H., co znalazło odzwierciedlenie w Liście referencyjnym. Zdaniem Powiatu, z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że Powiat od momentu podpisania aktu notarialnego - skoro zobowiązał się w nim do wykorzystania mienia na cele związane z prowadzeniem ruchu kolejowego - miał obowiązek udostępnienia tegoż mienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, gdyż sam przewoźnikiem być nie mógł i nie może. W dalszej części skargi Powiat przywołując inne fragmenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., posługując się zwrotem "wydaje się", nie jest przekonane co do słuszności powoływanych przez siebie argumentów. Takie stanowisko jest naruszeniem zasady praworządności wyrażonej zarówno w art. 120 Ordynacji podatkowej, jak i art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Powstały w niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy Powiat H. mógł w 2007 r. korzystać ze zwolnienia w podatku od nieruchomości od stanowiących fragment linii kolejowej gruntów i budowli, nabytych nieodpłatnie od PKP S.A. w W. Źródło owego sporu leży w odmiennym rozumieniu przez obie strony normy prawnej wynikającej z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l. W tej kwestii wypowiadał się już tut. Sąd w wyroku z 27 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 426/08, a poglądy tam zawarte w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Ustawa podatkowa nie wyjaśnia jednak, co należy rozumieć pod pojęciem "zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym". W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu, że obowiązek, o którym mowa w tym przepisie, nie jest obowiązkiem abstrakcyjnym, lecz mającym swoje oparcie w przepisach cyt. wyżej ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. To właśnie ta ustawa reguluje określa zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania, a także zasady udostępniania tej infrastruktury licencjonowanym przewoźnikom. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych z zachowaniem zasady równego ich traktowania – art. 29 ust. 2 tej ustawy. Uwzględniając treść powołanych przepisów można stwierdzić, że dopiero wniosek złożony zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, wywołuje po stronie zarządcy infrastruktury skutek w postaci powstania obowiązku udostępnienia tej infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. Zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l. stwierdzenie: "jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym", dotyczy sytuacji, w której mamy do czynienia z konkretnymi, istniejącymi zobowiązaniami zarządcy infrastruktury do udostępnienia budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej określonym podmiotom - licencjonowanym przewoźnikom, którzy są skonkretyzowani co do tożsamości. W tej sprawie Powiat H. nie był w stanie przedstawić dokumentu, z którego wynikałby ciążący na nim obowiązek udostępnienia infrastruktury kolejowej jakiemukolwiek licencjonowanemu przewoźnikowi. Stąd organy obu instancji prawidłowo uznały, że nie zachodzą przesłanki ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości. W szczególności organy prawidłowo oceniły, iż wskazany obowiązek nie wynika, wbrew twierdzeniom Powiatu, z treści umowy z [...] września 2007 r. o przejęciu nieruchomości od PKP S.A., gdzie Powiat H. zobowiązał się do wykorzystania tego mienia na cele związane z prowadzeniem ruchu kolejowego. Wskazywany zapis w akcie notarialnym, nie potwierdza w żaden sposób istnienia obowiązku udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom, nawet w rozumieniu wskazanym przez stronę skarżącą. Także opisywane w skardze działania podjęte przez Powiat H., w postaci złożenia propozycji udostępnienia linii kolejowych Dyrektorowi [...] Kolei Regionalnych w B. oraz Dyrektorowi Generalnemu Kolei M. – KM Spółka z o.o. w W., a także rozmów prowadzonych z Dyrektorem Przewozów Regionalnych w B., czy też List Referencyjny Marszałka Województwa P., nie dają podstaw do przyjęcia, że wystąpił obowiązek do udostępnienia linii któremuś z przewoźników kolejowych. W świetle powyższego, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l. Organy dokonały prawidłowej jego wykładni i odnosząc ją do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy zasadnie odmówiły Powiatowi H. zastosowania przedmiotowego zwolnienia podatkowego. Niezasadny jest także zarzut naruszenia zasady praworządności, o której mowa w art. 120 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawił swoje stanowisko w zakresie interpretacji przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. "a" u.p.o.l., w powiązaniu z przepisami ustawy o transporcie kolejowym. Posłużenie się przez organ zwrotem "wydaje się" nie może uzasadniać zarzutu nielegalności działania i nie świadczy jeszcze o podjęciu w sprawie błędnego rozstrzygnięcia. W sprawie nie mógł też zostać naruszony art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem w postępowaniu podatkowym przepis ten nie ma w ogóle zastosowania. Sąd zauważył natomiast, że na stronie pierwszej zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. błędnie wskazało na "Wójta Gminy H.", zamiast "Wójta Gminy B.". Z treści całej decyzji wynika jednak, że jest to oczywista omyłka, która może być sprostowana w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej. Omyłka ta, jako wada nieistotna, nie może być podstawą uchylenia decyzji. Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, Sąd na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.