I OZ 248/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1493/10 odrzucające skargę kasacyjną J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1493/10 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1493/10 oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Następnie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną od powyższego wyroku na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazując, że zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Stosownie do treści art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Sąd podał, że odpis nieprawomocnego wyroku z dnia 28 września 2010 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony w dniu 21 grudnia 2010 r. adwokatowi Ł. G. - pełnomocnikowi z urzędu skarżącej, co wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru. W dniu 21 stycznia 2011 r. adwokat B. D. z substytucji adwokata Ł. G. złożył w imieniu J. S. skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r., co nastąpiło z przekroczeniem terminu do jej wniesienia, gdyż ostatnim dniem tego terminu był 20 stycznia 2011 r. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2011 r. wniosła J. S. reprezentowana przez adwokata Ł. G., domagając się uchylenia tego postanowienia w całości oraz przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zaskarżanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 178 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż odpis nieprawomocnego wyroku z dnia 28 września 2010 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 grudnia 2010 r. Pełnomocnik skarżącej podał, że wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony do rąk J. G., która podpisała się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które znajduje się w aktach sprawy. Osoba ta nie jest ani nie była pracownikiem kancelarii adwokackiej prowadzonej przez adw. Ł. G., nie łączy ani nigdy nie łączył jej żaden inny stosunek cywilno-prawny z kancelarią, nie ma i nigdy nie posiadała pełnomocnictwa do odbioru korespondencji przychodzącej do kancelarii, nigdy nie była upoważniona do używania pieczęci firmowych kancelarii adwokackiej, nie była osobą upoważnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 138 § 2 Kpc. Wskazał, że wprawdzie zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą adwokatowi (radcy prawnemu) wykonującemu zawód w ramach kancelarii adwokackiej (radcy prawnego) należy doręczać pisma sądowe jak osobie fizycznej z możliwością wykorzystania trybu doręczenia zastępczego, zwłaszcza wówczas, gdy siedziba kancelarii radcy prawnego znajduje się w jego mieszkaniu, ale podniósł, że w niniejszej sprawie nie może mieć ten tryb zastosowania, gdyż miejsce zamieszkania pełnomocnika z urzędu nie znajduje się w miejscu siedziby prowadzonej przez niego kancelarii adwokackiej. Pełnomocnik zauważył, że nawet gdyby uznać, iż J. G. była upoważniona do odbioru pism, to domniemanie, że pismo doręczone w sposób zastępczy zostało skutecznie doręczone adresatowi jest domniemaniem wzruszalnym. Podał, że J. G. przekazała mu pismo w dniu 23 grudnia 2010 r. i od tej daty powinien być liczony bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który mijał 22 stycznia 2011 r., a nie jak Sąd błędnie przyjął 20 stycznia 2011 r. Do zażalenia dołączono oświadczenie J. G. dotyczące daty przekazania pisma pełnomocnikowi oraz kserokopię dowodu osobistego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że odpis wyroku z dnia 28 września 2010 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 grudnia 2010 r. i w konsekwencji uznano, że skarga kasacyjna złożona w dniu 21 stycznia 2011 r. została wniesiona po upływie terminu, co spowodowało jej odrzucenie na podstawie art. 178 P.p.s.a. W orzecznictwie i doktrynie utrwalony jest pogląd, że pisma sądowe skierowane do adwokata (radcy prawnego) wykonującego zawód indywidualnie należy doręczać tak jak osobie fizycznej (art. 67 § 1 P.p.s.a.) z możliwością doręczenia zastępczego określonego w art. 72 P.p.s.a. (tak m.in. uchwała SN z dnia 22 kwietnia 1994 r., III CZP 53/94, OSNC 1994, nr 11, poz. 214, postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2005 r., II FZ 37/05, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, str. 228). Podzielając ten pogląd wskazać należy, że skoro indywidualna kancelaria nie jest osobą prawną i brak jest także przesłanek by uznać, że kancelaria taka jest jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 67 § 2 P.p.s.a., to w konsekwencji zastosowanie znaleźć musi regulacja dotycząca doręczeń pism sądowych osobom fizycznym. Stosownie do art. 67 § 1 P.p.s.a. doręczenia pism przeznaczonych dla osoby fizycznej dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu. Zgodnie zaś z art. 72 § 1 P.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Z akt sprawy wynika, że odpis wyroku z uzasadnieniem przesłany pełnomocnikowi skarżącej został doręczony w dniu 21 grudnia 2010 r. w lokalu mieszkalnym, będącym siedzibą kancelarii adwokackiej pełnomocnika, J. G. - matce pełnomocnika, która podjęła się oddać przesyłkę adresatowi (k. 69), co odpowiada doręczeniu zastępczemu, o którym mowa w art. 72 § 1 P.p.s.a. Powyższe wskazuje, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że dniem skutecznego zastępczego doręczenia przesyłki był 21 grudnia 2010 r., nie zaś - jak twierdzi pełnomocnik – 23 grudnia 2010 r., i od tej daty należało liczyć trzydziestodniowy termin do zaskarżenia wyroku, który upływał w tej sprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą ocenę nie może mieć wpływu wskazywana w zażaleniu okoliczność, iż pełnomocnik nie zamieszkuje w siedzibie prowadzonej przez siebie kancelarii adwokackiej. Dodać bowiem należy, że również w razie uznania, że siedziba kancelarii jest w tym przypadku miejscem pracy osoby fizycznej, której dokonywane jest doręczenie pisma (art. 72 § 2 P.p.s.a.) to także doręczenie pisma w dniu 21 grudnia 2010 r. J. G. należałoby uznać za skuteczne. Upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak na przykład wcześniejsze lub późniejsze wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych przypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 24/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skoro, jak wynika z akt sprawy, J. G. odbiera również inne pisma sądowe adresowane do pełnomocnika – vide doręczenie odpisu postanowienia z dnia 26 stycznia 2011 r. (z.p.o. karta 110), w ocenie Sądu stwarza to podstawę do przyjęcia, iż odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 28 września 2010 r. wraz z uzasadnieniem dokonała osoba uprawniona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił oddalić zażalenie.