I OSK 245/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-22

Skład orzekający: Irena Kamińska, Janina Antosiewicz, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji gdy postępowanie karne wobec niego jest w toku i nie zakończyło się prawomocnym wyrokiem, jest zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście zasady domniemania niewinności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest dopuszczalne, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne o zwolnienie ze służby nie dotyczy oceny winy policjanta, a jedynie ustalenia, czy ustał stosunek służbowy, w związku z czym zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania. Długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, nawet przy nieprawomocnym wyroku skazującym, może stanowić uzasadnioną podstawę do zwolnienia, biorąc pod uwagę interes społeczny i utratę wiarygodności funkcjonariusza.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji T. L. został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem karnym dotyczącym zarzutów korupcyjnych i poświadczania nieprawdy. Po upływie ponad 12 miesięcy od zawieszenia, organy Policji wszczęły postępowanie administracyjne o zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, mimo że postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone, a sąd pierwszej instancji wydał wyrok skazujący z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności. T. L. odwołał się od decyzji o zwolnieniu, podnosząc m.in. naruszenie zasady domniemania niewinności i praw nabytych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Leszek Kiermaszek Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 419/08 w sprawie ze skargi T. L. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia (...) czerwca 2008 r. nr (...) w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 419/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. L. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia (...) czerwca 2008 r., Nr (...) w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia 12 czerwca 2008 roku Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia (...) maja 2008 roku zwalniający sierż. szt. T. L., zawieszonego w czynnościach służbowych od dnia 22 marca 2005 roku, ze służby w Policji z dniem 31 maja 2008 r.. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu 21 marca 2005 roku prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. przedstawił T. L. zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z urzędu polegającego na tym, że działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami przyjął korzyść majątkową w zamian za poświadczenie nieprawdy co do czasu zdarzenia drogowego , a następnie potwierdził jako autentyczną upozorowaną kolizję drogową. W toku postępowania karnego zarzuty te zostały znacznie rozszerzone i ostatecznie akt oskarżenia zarzucał T. L. , naruszenie dyspozycji art. 286 § 1, art. 298 § 1, art.191 § 2, art. 282 w zw. z art.229 § 3 i w zw. z art. 271 § 3 i w zw. z art. 11 § 2 kodeksu karnego i art. 54 kks. W związku z prowadzonym postępowaniem karnym T. L. , rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 21 marca 2005 roku został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy od dnia 22 marca 2005 r. do dnia 21 czerwca 2005 roku. Następnie rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 20 czerwca 2005 roku okres zawieszenia w czynnościach służbowych przedłużono do czasu zakończenia postępowania karnego. W dniu 5 marca 2008 roku wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia T. L. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Organ ustalił, że w dniu 5 lutego 2008 roku w sprawie o sygn. akt II K 254/05 Sąd Rejonowy w Z. wydał wyrok w którym uznał T. L. winnym części zarzucanych mu czynów i skazał go na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i warunkowo zawiesił jej wykonanie na okres 5 lat oraz oddał pod dozór kuratora sądowego na okres próby. Z przekazanej przez Sąd Rejonowy w Z. informacji wynikało , że od przedmiotowego wyroku T. L. złożył zapowiedź apelacji, a termin uprawomocnienia się wyroku w tej sytuacji jest trudny do określenia. Organ stwierdził, że T. L. był informowany o przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym prawach, a w szczególności o prawie do czynnego udziału w sprawie, składania wniosków dowodowych i złożenia oświadczenia końcowego i nie skorzystał z przysługujących mu praw. Komendant Powiatowy Policji wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ stwierdził, że okres faktycznego zawieszenia w czynnościach służbowych T. L. jest dłuższy niż 12 miesięcy, a wynika to z faktu, że wcześniejsze przepisy nie dawały możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji w takiej sytuacji. Biorąc pod uwagę długotrwały okres zawieszenia w czynnościach i przedłużające się postępowanie karne, jak również koszty ponoszone w związku z zawieszeniem policjanta organ I instancji wydał rozkaz personalny z dnia 14 maja 2008 r. o zwolnieniu T. L. ze służby w Policji. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył T. L. , wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że określony w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji tryb zwolnienia policjanta ze służby ma charakter fakultatywny. Decyzja taka, jako decyzja uznaniowa, powinna uwzględniać zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. Ponadto, zdaniem odwołującego się, zwolnienie go ze służby przed wydaniem prawomocnego wyroku przez sąd jest naruszeniem zasady ochrony praw nabytych i zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji obowiązuje od dnia 20 września 2006 r. , a on został zwieszony w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego 20 czerwca 2005 r. Strona podniosła również fakt, iż przywołany w decyzji o zwolnieniu ze służby przepis ustawy o Policji oddany został do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie zgodności z Konstytucją RP i do momentu rozstrzygnięcia tego wniosku nie powinna być podejmowana decyzja o zwolnieniu go ze służby w Policji. Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia 12 czerwca 2008 roku Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 14 maja 2008 roku w sprawie zwolnienia ze służby w Policji T. L. . Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zwolnienie ze służby w trybie ww. przepisu ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym zakresie pozostaje w kompetencji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. W związku ze stwierdzeniem T. L. , dotyczącym uwzględnienia przez przełożonego zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu strony, organ stwierdził, że - w jego ocenie - wątpliwym jest uznanie, że w interesie społecznym leży dalsze pozostawienie w służbie funkcjonariusza pozostającego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych przez ponad trzy lata, którego sąd l instancji uznał winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzył karę pozbawienia wolności. Jednocześnie organ podkreślił, że mając na uwadze fakt zgłoszonej przez odwołującego się zapowiedzi apelacji nie jest możliwe, nawet w przybliżeniu określenie terminu zakończenia powyższego postępowania. W ocenie organu odwoławczego podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby policjanta w opisanej wyżej sytuacji wydaje się w pełni uzasadnione Jednocześnie organ wyjaśnił, że zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ograniczają dwie przesłanki w nim zawarte. Dotyczą one pozostawania w okresie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez co najmniej 12 miesięcy oraz braku ustania przyczyn będących podstawą zawieszenia. Z powyższego wynika, że pozostawanie w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych przez policjanta przez czas dłuższy niż 12 miesięcy oraz brak ustania przyczyn będących podstawą zawieszenia są warunkami koniecznymi i wystarczającymi do zastosowania przytoczonego przepisu. Organ podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowana przepisu od rozstrzygnięcia innego organu, w tym orzeczenia w sprawie karnej. Odnosząc się dalej do zarzutu T. L. , dotyczącego naruszenia przez organ l instancji praw nabytych odwołującego się organ wskazał, że przytoczone przepisy ustawy z dnia 21 lipca 2006 roku o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 11227) obowiązują od dnia 20 września 2006 roku, i zgodnie z art. 6 tej ustawy od tego czasu biegnie termin, którego upływ związany jest ze skutkiem określonym w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W związku z powyższym w opisanym stanie faktycznym T. L. pozostaje w stanie zawieszenia w czynnościach służbowych przez okres ponad trzech lat. Ponadto, jak stwierdził organ, fakt poddania jakiegokolwiek przepisu prawnego ocenie jego zgodności z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, nie wyklucza możliwości jego skutecznego stosowania do czasu orzeczenia przez wskazany organ jego statusu prawnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi złożył T. L. , wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji Z.. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zastosowanie wobec niego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest w niniejszej sprawie nieuzasadnione. Wskazał na fakultatywny charakter tego przepisu i konieczność wzięcia pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu strony. Tymczasem, w jego ocenie, nie uwzględniono przy wydawaniu decyzji faktu, że wcześniej był on wielokrotnie nagradzany i nie wpływały na niego żadne skargi. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż niniejszej sprawie, skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 22 marca 2005 roku na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Przyczyną zawieszenia funkcjonariusza było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego - przedstawienie przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi wskazanego wyżej zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z urzędu. Toczące się od 21 marca 2005 r wobec skarżącego postępowanie karne, w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji nadal nie zostało prawomocnie zakończone i termin jego zakończenia nie był znany. Jak bowiem wynika z przedstawionych akt administracyjnych, w dniu 5 lutego 2008 r. Sąd Rejonowy w Z., w sprawie o sygn. akt (...), wydał wyrok, w którym uznał T. L. winnym części zarzucanych mu czynów i skazał go na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i warunkowo zawiesił jej wykonanie na okres 5 lat oraz oddał oskarżanego pod dozór kuratora sądowego na okres próby. Z nie budzących wątpliwości ustaleń organu wynika także, że T. L. złożył zapowiedź apelacji od przedmiotowego wyroku, w związku czym data uprawomocnienia się orzeczenia jest trudna do określenia . W ocenie Sądu pierwszej instancji można zatem stwierdzić, że od dnia 22 marca 2005 r.( data zawieszenia w czynnościach służbowych ) do 12 czerwca 2008r.( data wydania zaskarżonej decyzji) podstawa zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych nie ustała. Spełniona została zatem także druga przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w zw. z art. 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw tj. skarżący przed wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby był zawieszony w czynnościach służbowych przez okres przynajmniej 12 miesięcy licząc od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej . Od 20 września 2006 r.( data wejścia w życie ustawy zmieniającej ) do 14 maja 2008 r. ( data wydania w I instancji rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby) upłynęło blisko 20 miesięcy. Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Tak więc, rozpoznanie sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie ww. przepisu jest zdaniem Sądu pierwszej instancji możliwe bez konieczności czekania do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem brak jest bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zakończeniem prowadzonego postępowania karnego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy, tak więc nie jest normą, która w przypadku zaistnienia przesłanek zawartych w jej dyspozycji, obliguje organ administracji do podjęcia jedynego, dopuszczalnego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wydanie rozkazu personalnego przez organ I instancji w dniu 14 maja 2008 roku zwalniającego ze służby T. L. z dniem 31 maja 2008 roku, wobec spełnienia wszystkich przesłanek określonych dyspozycją art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji było właściwe i nie naruszyło zasady lex retro non agit, jaki to zarzut podnosi skarżący. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organom takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie rozkazu personalnego z dnia 12 czerwca 2008 r. wskazuje na jakich ustaleniach faktycznych oparte zostało rozstrzygnięcie oraz zawiera analizę okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazuje na fakty, które organ odwoławczy trafnie ocenił, jako przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji. Zawiera też wyjaśnienie zastosowania normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w ustalonym stanie faktycznym. Jest zatem wystarczające dla oceny legalności decyzji. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się też przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organ obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych jest długotrwałe ( ponad 3-letnie) i nadal trudno przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Zwrócono też uwagę na koszty ponoszone w związku z zawieszeniem policjanta. Sąd pierwszej instancji zgodził się z oceną organu odwoławczego, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Policji zawieszonego w czynnościach służbowych od ponad trzech lat, który nieprawomocnym wprawdzie wyrokiem Sądu Rejonowego został uznany winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i któremu wymierzona została kara pozbawienia wolności. Takie uzasadnienie mieści się w granicach poprawnego korzystania z uznania administracyjnego i z tej przyczyny nie sposób dopatrzyć się przekroczenia jego granic (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28.2.2007 r.- II SA/Wa 2326/06, LEX nr 318267) Podnoszone przez skarżącego zarzuty, że organ nie uwzględnił jego słusznego interesu i nie wziął pod uwagę tego, że podczas służby był on wielokrotnie nagradzany, czynności służbowe wykonywał na wysokim poziomie i nie wpływały na niego żadne skargi, nie mogły skutecznie zmienić oceny organu, gdyż sposób pełnienia przez skarżącego służby jest m.in. przedmiotem oceny w postępowaniu karnym. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie organ oceniał jedynie czy są podstawy do dalszego utrzymywania istniejącego stosunku służbowego, w sytuacji długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Oceny tej organy I i II instancji dokonywały z punktu widzenia pracodawcy rozważającego dalszą przydatność funkcjonariusza do służby. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, biorąc pod uwagę, że zwolnienie ze służby dotyczy funkcjonariusza Policji, zobligowanego do przestrzegania zasad etyki zawodowej i takiego postępowania, które nie narusza podstawowych wartości i nie narusza dobrego imienia służby, w sytuacji gdy występują uzasadnione wątpliwości co do takiego postępowania skarżącego, uniemożliwia dopuszczenie go do pełnienia przez niego służby. W tej sytuacji, gdy możliwe było tylko dalsze utrzymywanie sytuacji, w której skarżący jest zawieszony w czynnościach służbowych, uzasadnione było wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby. Sąd pierwszej instancji nie znalazł również podstaw do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania przez Trybunałem Konstytucyjnym ( sygn. K1/08) (art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.), gdyż, jak trafnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozkazu personalnego, fakt poddania przepisu prawnego do zbadania zgodności przez TK z ustawą zasadniczą , nie wyklucza możliwości jego skutecznego stosowania do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał, a przepis ten obowiązywał w chwili wydawania zaskarżonej decyzji i obowiązuje także w dacie wydawania wyroku przez WSA w Łodzi. Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że nie dostrzega w treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji niezgodności z przepisami Konstytucji RP, w szczególności z art. 2 i art. 42 ust. 3 Ustawy Zasadniczej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący zarzucił, że został zwolniony ze służby mimo, że postępowanie karne wobec jego osoby nie zakończyło się jeszcze prawomocnym wyrokiem, a zatem, zgodnie z zasadą domniemania niewinności, jest osobą niewinną. W odniesieniu do tego zarzutu Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu WSA w Poznaniu w sprawie IVSA/Po 99/08 ( niepublikowane) , że sprawa ze skargi na decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie dotyczy zagadnienia domniemania niewinności policjanta, a jedynie oceny, czy - w granicach prawa - ustał stosunek służbowy policjanta. Zwolnienie skarżącego ze służby nie przesądza w żaden sposób o jego winie i odpowiedzialności za czyny oceniane przez Sąd w postępowaniu karnym. Oznacza jednie, że w ocenie organu dalsze istnienie stosunku służbowego ze względu na utratę przez funkcjonariusz jego wiarygodności jest niemożliwe, a okres zawieszenia w czynnościach służbowych ( trwający nie mniej niż 12 miesięcy ) nie wystarczył do wyjaśnienia wątpliwości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. L. , zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 7, 10 § 1, 77 i 80 k.p.a. polegające na tym, iż: - sąd dowolnie przyjął, iż Komendant Wojewódzki Policji wydając rozkaz personalny nr (...) nie przekroczył granic uznania administracyjnego w sytuacji, gdy rozważenie całości okoliczności wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego nie dawały podstaw do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie interes społeczny jest ważniejszy od interesu obywatela. - dowolnym przyjęciu, iż w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Policji w sytuacji, gdy zawieszenie go nastąpiło w oparciu o zarzuty popełnienia przez skarżącego przestępstw do których się nie przyznał, a toczące się postępowanie nie zostało w sposób prawomocny zakończone. - dowolnym uznaniu, iż sposób pełnienia służby przez skarżącego, a w szczególności ilość nagród regulaminowych oraz sumienność i rzetelności w pełnieniu służby sprzed postawienia zarzutów nie mogło mieć wpływu na decyzję o zwolnieniu ze służby, bowiem sposób pełnienia służby jest przedmiotem oceny w postępowaniu karnym w sytuacji, gdy postępowanie karne nie zakończyło się w sposób prawomocny, a skarżący korzysta z zasady domniemania niewinności. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie wydanie zaskarżonego rozkazu nie było obligatoryjne, a zatem zależało od uznaniowości organu go wydającego. Analizując wszelkie przesłanki związane z zasadnością zwolnienia T. L. ze służby skarżący doszedł do wniosku, że należało w sposób szczególnie wnikliwy rozważyć zarówno interes społeczny jak i indywidualny obywatela. Skarżący zgodził się z faktem, że okres jego zawieszenia w obowiązkach służbowych znacznie przekroczył okres 12 miesięcy, który to daje uprawnienie do zwolnienia go ze służby, ale w jego ocenie należy pamiętać o przyczynach jakie legły u podstaw jego zawieszenia. Fakt znacznego przedłużania się postępowania karnego w sytuacji, gdy nie przyznawał się on do zarzucanych mu czynów nie może być okolicznością, która w sposób negatywny oddziałuje na jego prawa. Wskazał, iż nie można wobec tego zaakceptować poglądu Sądu pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie nie podlega ocenie fakt, że postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone. Skarżący podniósł, że w tym zakresie Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego. Jego zdaniem, jeżeli bowiem uznać, iż do momentu uprawomocnienia się wyroku skazującego oskarżonego należy traktować jako osobę niewinną (zasada domniemania niewinności), to z faktu stawiania mu zarzutów o popełnienie przestępstw nie można wywodzić jego nagannej i nieetycznej postawy, a w konsekwencji uzasadniać tym podstaw zwolnienia. Sam fakt długotrwałego zawieszenia skarżącego nie powinien być okolicznością decydującą o jego zwolnieniu ze służby. W przypadku, gdyby doszło do uniewinnienia skarżącego, będzie mu przysługiwało roszczenie o przywrócenie do służby co związane będzie również w wypłatą wszystkich zaległych świadczeń. Nietrafnym jest zatem w ocenie skarżącego podnoszenie argumentów, iż w nie leży w interesie społecznym utrzymywanie zawieszenia skarżącego z uwagi na obciążenia finansowe jakie są z tym faktem związane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, 10 §1, 77 i 80. W znacznej mierze sprowadzają się one do próby zarzucenia Sądowi pierwszej instancji, iż w sposób dowolny zaakceptował stanowisko zajęte przez organy administracji publicznej, działające w ramach tzw. uznania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby Policjanta, którego podstawę prawną wydania stanowi art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji jest rozstrzygnięciem o charakterze uznaniowym. Nakłada to oczywiście na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia. Wydawanie przez organ administracji rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego zastosowanie oparte jest na zasadzie uznania administracyjnego, nakłada na ten organ obowiązek należytego przedstawienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powodów skorzystania lub nieskorzystania z przysługującego organowi administracji uprawnienia, w danej konkretnej sprawie. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2009 r., I OSK 1506/08). Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 kpa.).Jeśli zatem w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ustawodawca kwestie zwolnienia policjanta ze służby pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten obowiązany był ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy przyjął, że w niniejszej sprawie przesłanki wynikające z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione. Jak wynika ze stanu faktycznego przyczyną zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego - przedstawienie w dniu 21 marca 2005 r. przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z urzędu. Ponadto w dniu 5 lutego 2008 roku w sprawie o sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w Z. wydał wyrok w którym uznał T. L. winnym części zarzucanych mu czynów i skazał go na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i warunkowo zawiesił jej wykonanie na okres 5 lat oraz oddał pod dozór kuratora sądowego na okres próby. Zatem w dniu podejmowania decyzji w sprawie nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia policjanta, albowiem zawieszenie nastąpiło w związku z nadal toczącym się postępowaniem karnym. Fakt, iż T. L. złożył zapowiedź apelacji od przedmiotowego wyroku nie może mieć wpływu na decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, gdyż Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku rozważania wpływu innych okoliczności na podejmowane rozstrzygnięcie, w szczególności takich, jak badanie biegu postępowania karnego, prognozowanie jego efektu, prowadzenie analizy dowodowej i faktycznej sprawy karnej będącej podstawą zawieszenia itp. Wynika to bezpośrednio z dyspozycji art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Tak więc w odniesieniu do kwestii zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż okoliczności faktyczne sprawy, jak również zebrany materiał dowodowy uzasadniał zastosowanie w stosunku do T. L. trybu postępowania określonego w powołanym przepisie. Zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych od 22 marca 2005 r., ciążące na nim zarzuty, toczące się w stosunku do niego postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Ł., zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Z. wyroku skazującego niewątpliwie mogły nasuwać przypuszczenie, iż przyczyny będące podstawą zawieszenia nie ustaną w najbliższym czasie. Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż organy administracyjne w niniejszej sprawie podejmując niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Nie można także podzielić zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu, że jeśli do momentu uprawomocnienia się wyroku skazującego, oskarżonego należy traktować jako osobę niewinną (zasada domniemania niewinności), to fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego nie może uzasadniać jego zwolnienia z pracy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zobowiązany był rozstrzygnąć o zgodności z prawem decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, a to postępowanie służy jedynie ocenie, czy ustał stosunek służbowy policjanta, nie zaś ocenie winy policjanta. Z tej przyczyny do niniejszego postępowania nie odnosi się zasada domniemania niewinności. Ponadto zasada domniemania niewinności znajduje zastosowanie wyłącznie na gruncie postępowania karnego, w związku z czym naruszenie jej możliwe jest tylko przy orzekaniu przez sąd, a nie inny organ przewidzianej w kodeksie karnym kary. Nie może więc być mowy o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku zasady domniemania niewinności. Na marginesie, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 września 2008 r. sygn. K 35/06 (lex 425886), "nie jest możliwe powoływanie się na zasadę domniemania niewinności w odniesieniu do przesłanek i procedury zwalniania policjantów ze służby i zakończenia w ten sposób ich stosunku służbowego. Dokonując szerokiej wykładni pojęcia postępowania karnego nie może twierdzić, że dochodzi wówczas do stosowania represji". Także w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 6 marca 2007 r. I OSK 789/06) przyjęto, że zasada domniemania niewinności nie może być utożsamiania z zakazem stosowania jakichkolwiek środków prawnych zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, stąd też Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art.184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło