II SA/Łd 595/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. LS Decyzją z dnia[...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 104 kpa, art. 106 ust. 3, art. 3, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) oraz art. 3 ust. 4, art. 24 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił L. B. przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku w miesiącu lutym 2008 roku. Organ wyjaśnił, iż odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ L.B. z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku w miesiącu lutym 2002 roku wystąpił w dniu 27 marca 2008 roku. Tymczasem zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Ponadto organ wskazał, iż w miesiącu styczniu 2008 roku L.B. został objęty pomocą w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku w kwocie 120 zł i kwota ta została mu przekazana. Od powyższej decyzji L.B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem organu administracji, iż zasiłek przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, gdyż w jego cenie oznaczałoby to konieczność comiesięcznego ponawiania wniosku o przyznanie zasiłku. Ponadto wyjaśnienia organu pozostają w sprzeczności z jego praktyką, który w swoich decyzjach przyznaje zasiłek na okres kilkumiesięczny. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 3, art. 39. art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji wskazując, iż nie było możliwe przyznanie stronie zasiłku celowego w miesiącu lutym 2008 roku, gdyż zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenie z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. L.B. wniosek o przyznanie zasiłku celowego złożył w dniu 28 marca 2008 roku i pomoc taka została mu przyznana na okres od 1 marca 2008 roku do 31 sierpnia 2008 roku. Nie było natomiast możliwe przyznanie pomocy za miesiąc luty 2008 roku. W dniu 3 lipca 2008 roku L.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. W skardze L.B. w sposób niezwykle emocjonalny i dosadny wyraził swoją dezaprobatę dla zapadłych w sprawie decyzji organów obu instancji. Nadmienił, iż nie wykazano bezzasadności jego argumentów, posługiwano się fałszowaniem dokumentów oraz nadano fałszywą interpretację dla treści art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 12 stycznia 2009 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi L.B. okazał oryginał i złożył do akt sprawy w kserokopii pierwotny wniosek o przyznanie zasiłku celowego na posiłek od stycznia 2008 r. wraz z prezentatą organu wskazującą dzień 11 stycznia 2008 roku jako datę jego złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Badając skargę L.B. w tak zakreślonej kognicji Sąd dopatrzył się uchybień, które musiały skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł., który odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku w miesiącu lutym 2008r. Rozstrzygnięcie oparte zostało na ustaleniu, iż strona skarżąca w dniu 27 marca 2008r. złożyła wniosek o zasiłek celowy na miesiąc luty 2008 roku. Wniosek dotyczył zatem okresu, który już minął co w prostym zestawieniu z przepisem art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, dało organom podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Analiza przekazanych przez organy administracji akt administracyjnych sprawy zdaje się potwierdzać przyjęty przez organy stan faktyczny sprawy. Ze złożonych do akt dowodów wynika, iż skarżący z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego wystąpił w marcu 2008 roku, co dawało organom możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia wyłącznie od tegoż miesiąca. Fundamentalne znaczenie dla odmiennej oceny legalności zapadłych rozstrzygnięć wywołało złożenie przez L.B. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 12 stycznia 2009 roku kserokopii pierwotnego wniosku o przyznanie zasiłku celowego. Z daty sporządzenia pisma, a zwłaszcza z prezentaty organu zamieszczonej na tymże dokumencie niespornie wynika, iż skarżący z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku wystąpił w dniu 11 stycznia 2008 roku, formułując go jako wniosek o przyznanie zasiłku poczawszy od stycznia 2008 roku. Z niewyjaśnionych przyczyn wniosek ten nie został załączony do akt administracyjnych sprawy, co sprawia, iż są one niekompletne. W rozpoznawanej sprawie braki w zgromadzonej przez organy dokumentacji miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż spowodowały błędne ustalenie faktyczne w zakresie pierwotnej daty wszczęcia postępowania administracyjnego. Przyjmując zatem, iż pierwotny wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku w miesiącu lutym 2008 roku wpłynął do organu w styczniu 2008 roku oczywistym jest, iż obowiązkiem organów było rozpatrzenie tegoż wniosku z uwzględnieniem miesięcy, których dotyczył, niezależnie od tego czy zasiłek ten byłby przyznany, czy tez nie. Z cała pewnością powodem, dla którego nastąpiła odmowa przyznania zasiłku nie mógł być w tej sytuacji przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Na organie administracji rozpoznającym sprawę o zasiłek celowy ciąży obowiązek szczególnej dbałości o dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej w sprawie decyzji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006r., sygn.akt. I SA/Wa 2101/05, Lex nr 197475). Konkludując błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, niekompletność zgromadzonego materiału dowodowego oraz nieprawidłowe, nie mające odzwierciedlenia w rzeczywistości uzasadnienie faktyczne zapadłych rozstrzygnięć powodują, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 kpa. Niewykluczone, iż błędnych ustaleń faktycznych udało by się uniknąć, gdyby w toku postępowania administracyjnego organy nie naruszyły innej naczelnej zasady postępowania administracyjnego – zasady czynnego udziały strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Ewentualne zapewnienie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów mogłoby spowodować, iż L.B. dysponując oryginałem wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie, w razie stwierdzenia jego braku w aktach administracyjnych, mógłby posiadany dokument przedłożyć już na etapie postępowania administracyjnego i być może wówczas nie doszłoby do uruchomienia postępowania odwoławczego oraz postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z uwagi na treść uchylonych rozstrzygnięć organów administracji, które nie nadawały się do wykonania, Sąd nie znalazł podstaw do orzekania w trybie art. 152 p.p.s.a. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ winien w pierwszej kolejności podjąć wszelkie niezbędne czynności do szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu należy w pierwszej kolejności uzupełnić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy o pierwotny wniosek, w którym strona wystąpiła o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku również za miesiąc luty 2008 roku. Następnie po prawidłowym ustaleniu terminu zgłoszenia przez L.B. żądania przyznania świadczenia organ pomocowy wyda stosowne rozstrzygnięcie w tym zakresie z uwzględnieniem miesiąca, w którym wniosek został złożony. Przed wydaniem decyzji organy mają obowiązek zawiadomić stronę o zgromadzonym materiale dowodowym i zapewnić możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia ewentualnych żądań i wniosków. P.Pie.