II FSK 1392/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-13
Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Jacek Brolik, Anna Maria Świderska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy obiekt budowlany, który powstał i przestał istnieć w ciągu jednego roku kalendarzowego, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeśli obowiązek podatkowy mógłby powstać dopiero od 1 stycznia roku następnego?Ratio decidendi
Tymczasowy obiekt budowlany, który powstał i przestał istnieć w ciągu jednego roku kalendarzowego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w odniesieniu do budowli powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona. Jeśli jednak budowla (w tym tymczasowy obiekt budowlany) przestanie istnieć przed tym terminem, obowiązek podatkowy nie powstanie, ponieważ ustanie okoliczności uzasadniającej jego powstanie nastąpiło przed jego ukonstytuowaniem.Stan faktyczny
Podatnik zgłosił do opodatkowania podatkiem od nieruchomości pawilon namiotowy, który był tymczasowym obiektem budowlanym, niezwiązanym trwale z gruntem i przeznaczonym do użytkowania przez ograniczony czas. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że tymczasowy obiekt budowlany nie podlega opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że tymczasowy obiekt budowlany może być budowlą podlegającą opodatkowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości, oddalił skargę i zasądził od J. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie: NSA Jacek Brolik, NSA del. Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 723/06 w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od J. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 723/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 września 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 30 czerwca 2006 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym:
J. B. złożył Wójtowi Gminy K. informację w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2006 r., w której wykazał do opodatkowania w okresie od 1 czerwca 2006 r. do 28 września 2006 r. budowlę o wartości 8.000 zł. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2006 roku Wójt Gminy K., na podstawie art.165 a § 1 i art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej: "O.p."), art. 1 a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm., nazywanej dalej: "u.p.o.l.") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2006 r. W uzasadnieniu podniesiono, że z pisma Starostwa Powiatowego w K. wynika, iż skarżący uzyskał pozwolenie na postawienie pawilonu z przeznaczeniem na sprzedaż w nim artykułów przemysłowych, z czasem trwania lokalizacji ustalonym na okres od 25 maja 2006 r. do 21 września 2006 r.; zezwolenie to zawierało jednocześnie nakaz niezwłocznego usunięcia obiektu po upływie powyższego terminu. Obiekt ten posadowiony był na dzierżawionym gruncie i stanowił pawilon namiotowy albo namiot pawilonowy, niezwiązany trwale z gruntem, nadający się do przemieszczania i łatwego zdemontowania. W ocenie organu pierwszej instancji, przedstawione okoliczności wskazują, że w świetle art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.- w dalszym tekście: "Pr. budowlane") pawilon sprzedaży ulicznej stanowi "tymczasowy obiekt budowlany", a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 1 a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., bowiem nie mieści się w definicji ani budynku, ani budowli.
Zaskarżonym do Sądu administracyjnego postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podzielając pogląd w nim wyrażony i argumentację przytoczoną na jego poparcie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wywodząc, że posadowiony przez niego pawilon z przeznaczeniem na działalność handlową, jako tymczasowy obiekt budowlany stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr. budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd uchylając, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej:" p.p.s.a."), rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji, uznał, że brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości tymczasowego obiektu budowlanego, ze względu na jego odrębne zdefiniowanie w art. 3 pkt 5 Pr. budowlanego. W ocenie Sądu, klasyfikowanie obiektu budowlanego jako tymczasowego jest niewystarczające i zbędne, bowiem wszystkie obiekty budowlane mogą mieć charakter tymczasowy. Zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości wymagają zakwalifikowania obiektu jako budynku lub budowli. Jeśli mamy do czynienia z obiektem budowlanym w rozumienia przepisów Prawa budowlanego, a nie jest to budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (brak trwałego związku z gruntem i fundamentów), ani obiekt małej architektury, to, na podstawie definicji z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., przedmiot ten stanowi budowlę (całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami).
Na powyższe orzeczenie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi, względnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię t.j.: art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że w pojęciu budowli jako obiektu budowlanego mieści się tymczasowy obiekt budowlany zdefiniowany w art. 3 pkt 5 Pr. budowlanego, przez co zaskarżony wyrok pozbawia budowlę cech obiektu trwale związanego z gruntem, i tym samy dopuszcza opodatkowanie podatkiem od nieruchomości obiektów niezwiązanych z gruntem, art. 2 ust. 1 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że tymczasowy obiekt budowlany może być wymienioną w tym przepisie nieruchomością lub obiektem budowlanym podlegającym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, art. 3 pkt 1 Pr. budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że tymczasowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym wymienionym w tym przepisie, art. 3 pkt 1 lit. b. Pr. budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że tymczasowy obiekt budowlany może być budowlą wymienioną w tym przepisie, cechującą się tym, że wraz z instalacjami i urządzeniami stanowi całość techniczno-użytkową, art. 3 pkt 3 Pr. budowlanego, poprzez błędne uznanie, że tymczasowy obiekt budowlany może mieścić się w niezamkniętym katalogu budowli, art. 3 pkt 5 Pr. budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że zdefiniowany w tym przepisie tymczasowy obiekt budowlany należy do kategorii obiektów budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 1 tej ustawy. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 i 4 u.p.o.l. – w obszarze możliwości zastosowania tych przepisów w odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 5 Pr. budowlanego. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wywodził, iż tymczasowy obiekt budowlany nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu zarówno ustawy podatkowej, jak i art. 3 ust. 1 Pr. budowlanego. Przymiotnik "tymczasowy" nadaje nową treść pojęciu tego obiektu, tworzy inną kategorię obiektu niż wymienione w ustępie 1 art. 3. Cechą tego obiektu, w przeciwieństwie do obiektów budowlanych zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 Pr. budowlanego, jest nietrwałość. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, tymczasowy obiekt budowlany nie może być żadnym obiektem budowlanym, w tym budowlą, o czy świadczy również katalog tych obiektów zawarty w art. 3 pkt 5 Pr. budowlanego. Są to: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Takich budowli ustawodawca nie wymienia w art. 3 pkt 3 Pr. budowlanego. Tymczasowe obiekty budowlane nie posiadają instalacji i urządzeń, z którymi mogłyby stanowić całość techniczno-użytkową, co cechuje budowle, są nietrwale powiązane z gruntem, nadają się do krótkotrwałego użytkowania lub przeniesienia w inne miejsce. Zaakcentowano szczególnie, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są tylko nieruchomości i takie obiekty budowlane, które posiadają przymiot nieruchomości, czyli są trwałe i trwale powiązane z gruntem. Przedmiot ów jednoznacznie jest określony w art. 2 ust. 1, art. 1 a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 1, pkt 3 i pkt 9 Pr. budowlanego. Podkreślono także, że do "tymczasowego obiektu budowlanego" nie można pozytywnie zastosować przepisów zawartych w art. 6 ust. 2 i 4 u.p.o.l., które regulują moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i normują czas wygaśnięcia tego obowiązku. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w stosunku do tymczasowych obiektów budowlanych nigdy nie powstanie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną podatnik wniósł o jej oddalenie, argumentując, że sporny obiekt może i powinien podlegać podatkowi od nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest zasadna na podstawie i w zakresie zarzutu kasacyjnego naruszenia prawa materialnego t.j. art. 6 ust. 2 i art. 6 ust. 4 u.p.o.l.
Podstawę prawną zakwestionowanych przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięć administracyjnych stanowił art. 165 a. § 1 O.p. Z przepisu tego wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W sprawie niniejszej, zdaniem organów podatkowych, postępowanie podatkowe nie mogło zostać wszczęte, ponieważ przepisy materialnego prawa podatkowego nie przewidują jego przedmiotu w postaci opodatkowania tymczasowego obiektu budowlanego, którego czasowe istnienie nie uzasadniało powstania obowiązku podatkowego. W ocenie Sądu pierwszej instancji natomiast, postępowanie podatkowe w sprawie było dopuszczalne, ponieważ sporne w ocenie tymczasowe obiekty budowlane mogą podlegać opodatkowaniu na postawie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wobec powyższego istotę sporu w sprawie niniejszej stanowi materialnoprawna problematyka istnienia bądź braku podstaw do opodatkowania tymczasowego obiektu budowlanego, warunkująca następczo ocenę prawidłowości zastosowania przepisu procesowego art. 165a. O. p.
Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że podatnik wystąpił do organów podatkowych o objęcie obowiązkiem podatkowym z tytułu podatku od nieruchomości jako właściciela przeznaczonego do prowadzenia działalności handlowej pawilonu namiotowego, niezwiązanego trwale z gruntem, nadającego się do przemieszczania i łatwego do zdemontowania; którego lokalizacja przewidziana została na okres od 25 maja 2006 r. do 21 września 2006 r., z nakazem niezwłocznego usunięcia obiektu po upływie wymienionego terminu.
Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z przepisem art. 1a pkt 1 u.p.o.l., użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast" budowla" stosownie do treści art. 1a. pkt 2. u.p.o.l,– to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z analizy przytoczonych przepisów wynika niewątpliwie, że przywoływane przez ustawodawcę obiekty w postaci budynków i budowli mieszczą się w zbiorze – kategorii prawnej obiektów budowlanych. Ustawa stanowi bowiem wprost o budynkach i budowlach jako o określonych obiektach budowlanych, jednocześnie ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiując tego pojęcia lecz poprzez sformułowanie: "w rozumieniu przepisów prawa budowlanego" odsyłając w tym zakresie do unormowań tego prawa.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 Pr. budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. W art. 3 pkt 5 Pr. budowlanego zawarta została definicja tymczasowego obiektu budowlanego. Zgodnie z nią, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozmieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego używania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Definicja "obiektu budowlanego" w prawie budowlanym została skonstruowana przy użyciu definicji "budynku", "budowli" i "obiektu małej architektury". Z brzmienia przepisu art. 3 pkt 1 Pr. budowlanego wynika, że wyliczenie to ma charakter wyczerpujący – zatem każdy obiekt budowlany można zaliczyć do którejś z trzech wymienionych kategorii. W tym sensie odrębną kategorią obiektów budowlanych nie są "tymczasowe obiekty budowlane". Te ostatnie są bowiem odmianą obiektów budowlanych, wyodrębnioną ze względu na pewne specyficzne cechy, wobec czego również w kategoriach "budynków", "budowli" czy też "obiektów małej architektury" mogą mieścić się takie, które spełniają te cechy i są tymczasowymi obiektami budowlanymi. Tymczasowe obiekty budowlane są tylko pewną odmianą w zbiorze wszystkich obiektów budowlanych. (Prawo budowlane. Komentarz., praca zbiorowa pod red. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2007 r., str. 40 i 53).
Na podstawie przedstawionych rozważań stwierdzić należy, że zarzuty i argumentacja skargi kasacyjnej, jakoby, co do zasady, tymczasowe obiekty budowlane nie mogły mieścić się w pojęciach budynków lub budowli, jest chybiona i nieuzasadniona. Skoro bowiem tymczasowe obiekty budowlane zasadniczo stanowią tylko określoną postać czy też odmianę obiektów budowlanych, w związku z czym mogą mieścić się w kategoriach zarówno "budynków" jak i "budowli", to, wobec braku odmiennej regulacji ustawowej, nie można zasadnie konstatować, że nie obejmują ich w jakimkolwiek przypadku wynikające z art. 1 a pkt 1 i 2 u.p.o.l. definicje budynku lub budowli, określające przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazane w art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy.
Przypomnieć w tym kontekście także należy, że, na podstawie art. 3 pkt 5 Pr. budowlanego, wyróżnić można dwa zespoły cech, które przesądzają o uznaniu obiektów budowlanych za tymczasowe. Pierwszy z nich konstytuuje grupę obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidzianych do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Cechy obiektu z tego obszaru i zamiar (jego) inwestora wskazują, że przed zaistnieniem stanu technicznego obiektu, który jest uznawany za jego zużycie, nastąpi przeniesienie go w inne miejsce lub rozbiórka albo usunięcie. Drugie grupowanie tymczasowych obiektów budowlanych tworzą obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, takie, jak przykładowo wskazane w art. 3 pkt 5 in fine Pr. budowlanego, które to wyliczenie nie ma charakteru pełnej i zamkniętej egzemplifikacji.
Sporny w sprawie niniejszej tymczasowy obiekt budowlany nie może zostać zaliczony do budynków w ramach definicji wynikającej z przepisu art. 1a pkt 1 u.p.o.l., albowiem ten wymaga, aby obiekt budowlany był trwale związany z gruntem oraz posiadał fundamenty. Sporny obiekt może być jednak budowlą w rozumieniu art. 1a. pkt 2 u.p.o.l., ponieważ nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury z art. 3 pkt 4 Pr. budowlanego, jest natomiast obiektem budowlanym, który może zostać zaliczony do budowli. Przypomnieć należy, że w prawie budowlanym definicja budowli skonstruowana została na zasadzie definicji negatywnej i wyliczenia przykładowego. Zgodnie z art. 3 pkt 3 Pr. budowlanego, budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak na przykład typowe w tym zakresie obiekty wskazane w otwartym katalogu hipotezy przywołanego przepisu. Biorąc pod uwagę, że "tymczasowe obiekty budowlane" stanowią swoistą odmianę obiektów budowlanych, to, jeżeli nie mogą zostać zaliczone do budynków, mogą mieścić się w obszarze budowli. Uwagi powyższe przenieść można na grunt prawa podatkowego, ponieważ, na podstawie art. 1a pkt 2 u.p.o.l., budowla, to obiekt budowlany w rozumieniu (rozważanego powyżej) prawa budowlanego, który nie jest budynkiem lub obiektem małej architektury.
Ocena, że spornego w sprawie tymczasowego obiektu budowlanego nie można zasadnie wyłączyć ze zdefiniowanego ustawowo w prawie budowlanym i prawie podatkowym obszaru budowli, nie przesądza jeszcze i nie stanowi samodzielnej podstawy do konstatacji o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości.
Unormowań dotyczących problematyki obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości poszukiwać należy w treści (podnoszonych również w kasacji) przepisów art. 6 ust. 2 i art. 6 ust. 4 u.p.o.l. Na podstawie art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje (zasadniczo) od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie jednak z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznych wykończeniem. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.
Na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.o.l., okolicznością uzasadniającą obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w przedmiocie budowli i budynków jest niewątpliwie ich istnienie - po zakończenie budowy budynku lub budowli albo też rozpoczęciu użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Jeżeli, na podstawie art. 1 a ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zalicza się określony tymczasowy obiekt budowlany do kategorii budowli, to, konsekwentnie czynić tak należy w obrębie art. 6 ust. 2 u.p.o.l., który stanowi o budowlach i zakończeniu ich budowy. Art. 1 a. u.o.p.l. zawiera bowiem definicje odnoszące się do całości uregulowań tej ustawy. W tym stanie rzeczy obowiązek podatkowy w zakresie budowli stanowiących tymczasowe obiekty budowlane powstałby z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym zakończona została budowa budowli. Jeżeli jednak w tym samym roku, to jest przed dniem 1 stycznia roku następnego, budowla powstaje i – z racji jej charakteru tymczasowego obiektu budowlanego - przestaje istnieć, (na skutek likwidacji, rozbiórki, przeniesienia), analizowany obowiązek podatkowy nigdy nie powstanie. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Podkreślić natomiast należy, że art. 6 ust. 2 u.p.o.l., wskazując na istnienie budowli, w sposób jednoznaczny stwierdza, że jest to okoliczność, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy. Jeżeli okoliczność ta ustanie, budowla przestanie istnieć przed czasem, w którym zgodnie z prawem mógł powstać z jej powodu obowiązek podatkowy, obowiązek ten nie powstanie, ponieważ przed powstaniem obowiązku podatkowego ustała okoliczność, od której jest on uzależniony.
Nie można zasadnie interpretować, że - odnośnie budowli, które powstały i przestały istnieć w jednym roku - art. 6 ust. 4 u.p.o.l. stanowi o wygaśnięciu powstałego już w ich przedmiocie, na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.o.l., obowiązku podatkowego. Na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy wygasa bowiem z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, natomiast w rozpatrywanym przypadku budowla powstała i przestała istnieć zanim w terminie z art. 6 ust. 2 powstał z jej tytułu obowiązek podatkowy. Rok rozpoczynający się od dnia 1 stycznia wskazanego w art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie jest rokiem kalendarzowym, w którym, w analizowanym stanie faktycznym, przestała istnieć budowla - powstała i zlikwidowana w roku poprzednim. W relacji do tymczasowych obiektów budowlanych, które powstały i przestały istnieć przed zakończeniem roku poprzedzającego następny rok kalendarzowy, w którym, na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.o.l., może powstać obowiązek podatkowy, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości nie powstanie, ponieważ przed jego ukonstytuowaniem się ustała okoliczność, od której, z mocy jednoznacznego zapisu ustawy podatkowej, jest on uzależniony.
Rekapitulując. Jeżeli istnienie budowli, w postaci tymczasowego obiektu budowlanego, stanowiące okoliczność, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, ustanie, zanim mógł w jej przedmiocie powstać obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, obowiązek ten, na podstawie przepisów art. 6 ust. 2 i art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, nie powstanie.
Określony tymczasowy obiekt budowlany może być zaliczony do budowli, również na podstawie przeanalizowanych przepisów u.p.o.l. Jeżeli jednak jego byt ograniczony jest – od powstania: art. 6 ust. 2 u.p.o.l., do ustania: art. 6 ust. 4 u.p.o.l. - do okresu krótszego aniżeli rok, po którym, od dnia 1 stycznia roku następnego, mógłby powstać obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, budowla taka nie będzie podlegała opodatkowaniu, ponieważ nie powstanie z jej tytułu obowiązek podatkowy.
Konfrontując, na koniec, przedstawione rozważania z nietrafnie ocenionymi przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięciami organów podatkowych, stwierdzić należało, że były one dostatecznie uzasadnione, ponieważ niedopuszczalne było wszczęcie postępowania w przedmiocie opodatkowania budowli, odnośnie których nie powstał obowiązek podatkowy.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej nie zgodził się z rozstrzygnięciem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1083/07, tym bardziej, że z uzasadnienia tego orzeczenia nie wynika rozważenie funkcjonalnej wykładni i możliwości zastosowania przepisów art. 6 ust. 2 i art. 6 ust. 4 u.p.o.l.
Z tych względów, podzielając zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego w postaci art. 6 ust. 2 oraz art. 6 ust. 4 u.p.o.l., na podstawie art. 188 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a.,
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości, oddalił skargę a także orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło