II SA/Gl 720/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009 r. na rozprawie skargi E. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 1059/07 w sprawie ze skargi E. P. i T. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a 1. Odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2. Przyznać adwokatowi P. R. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...], w tym kwotę [...] z tytułu podatku od towarów i usług. Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 1059/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. P. i T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy wydaną przez Prezydenta Miasta Z. decyzję z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego E. T. i A. P. Wyrok stał się prawomocny w dniu 27 czerwca 2008 r. Pismem z dnia [...] r. E. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej wyrokiem. Jako podstawę skargi wskazała art. 273 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) podnosząc, iż Urząd Miasta w Z. przerobił protokół z oględzin lokalu przy ul. [...] sporządzony w dniu [...] r., w tym wymienił zdjęcia obrazujące stan pomieszczeń na zamazane, czarno-białe i zdaniem strony nieczytelne. Organy uniemożliwiły jej też dokładne zapoznanie się z aktami sprawy. Wskazała nadto, iż o piśmie uczestnika postępowania dowiedziała się dopiero po wyroku i nie mogła się do niego ustosunkować pomimo, iż nie zawierało ono nic prócz cyt. "obelg i niesłusznych oskarżeń". Zarzuty E. P. zostały doprecyzowane i uszczegółowione w sporządzonym przez ustanowionego na wniosek strony pełnomocnika z urzędu adw. P. R. piśmie z dnia [...] r. Wskazał on jako podstawę żądania skarżącej w pierwszej kolejności art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podając, iż według E. P. kwestionowane orzeczenie zostało oparte na dokumencie przerobionym. Dokumentem tym jest w ocenie skarżącej protokół z oględzin lokalu mieszkalnego z dnia [...] r. Protokół ten został podpisany przez skarżącą natomiast w odrębnym piśmie złożyła ona swoje uwagi i zastrzeżenia. W momencie podpisywania protokołu w jego treści nie było uwagi, iż nastąpiło dobrowolne opuszczenie lokalu i innych informacji, które pojawiły się w jego treści w postaci przedłożonej tut. Sądowi. Według skarżącej są to stwierdzenia niezgodne z rzeczywistością, które zostały nie wiadomo kiedy i w jaki sposób naniesione, z pewnością jednak już po sporządzeniu protokołu i podpisaniu go przez strony, uczestników postępowania oraz przedstawicieli organu administracyjnego. O rzeczonym przerobieniu dokumentu przez dodanie m.in. zapisu o dobrowolnym opuszczeniu lokalu skarżąca dowiedziała się w dniu [...] r., po ogłoszeniu wyroku, kiedy zaznajamiała się z aktami sprawy o sygn. II SA/GL 1059/07. Wcześniej ta okoliczność nie była znana skarżącej ponieważ przeglądanie akt sprawy przed wydaniem decyzji przez organ administracji w pierwszej instancji odbyło się w warunkach faktycznie uniemożliwiających rzetelne zaznajomienie się ze zgromadzonym materiałem - jak wynika z relacji skarżącej było to w okienku, gdzie normalnie odbywa się bieżąca obsługa interesantów. Problematyka przerobienia dokumentu jest przedmiotem postępowania karnego zainicjowanego przez skarżącą, o czym skarżąca poinformowała Sąd pisemnie - k. 84 akt o sygn. II SA/GL 1059/07. Obecnie postępowania karne toczy się w KPP w Z. sygn. akt [...]. Pełnomocnik skarżącej wskazał nadto, że kolejną przesłanką, na której oparto złożoną skargę o wznowienie postępowania jest pozbawienie skarżącej możliwości działania wskutek naruszenia przepisów postępowania poprzez nie doręczenie skarżącej pisma uczestnika postępowania R. B. (naruszenie art. 47 § 1 w zw. z art. 75 p.p.s.a.), a tym samym uniemożliwienie skarżącej ustosunkowania się do zaprezentowanych tam twierdzeń - art. 271 pkt. 2 p.p.s.a. Pismo uczestnika R. B. z dnia [...] br. znajdujące się w aktach sprawy zostało jedynie odczytane na rozprawie, po której wydano kwestionowane rozstrzygnięcie. Jak wynika z akt sprawy pismo to zostało przesłane w jednym egzemplarzu wraz z pojedynczym załącznikiem. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skierował skargę o wznowienie postępowania na rozprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona przez E. P. skarga o wznowienie postępowania, rozszerzona następnie i doprecyzowana zredagowanym przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia [...] r., nie mogła odnieść skutku z braku ustawowych podstaw wznowienia. Jako podstawy żądania wskazano bowiem wprawdzie art. 273 § 1 pkt 1 oraz art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (kolejność wynikająca z ww. pisma) jednocześnie podnosząc jednak okoliczności hipotezą przywołanych przepisów nie objęte. Podkreślenia wymaga w tym miejscu bowiem, iż samo tylko sformułowanie we wniosku podstaw wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia jeżeli już z samego uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie (art. 281 p.p.s.a.) nie jest badaniem zasadności tej skargi. Ma na celu wyłącznie stwierdzenie czy twierdzenia przytoczone w skardze o wznowienie przywołują okoliczności stanowiące ustawową podstawę wznowienia, a tym samym czy warunki dopuszczalności wniesienia skargi zostały dochowane, w przeciwnym bowiem wypadku skarga o wznowienie winna zostać odrzucona. Żądanie wznowienia postępowania skarżąca w pierwszej kolejności oparła na art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dopuszczającym żądanie takie w przypadku gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym. W uzasadnieniu wniosku zarówno skarżąca osobiście w skardze, jak też jej pełnomocnik w przywołanym wyżej piśmie wskazali, że chodzi o protokół z przeprowadzonych w trakcie postępowania przed organem I instancji oględzin lokalu, który zdaniem skarżącej został przez pracownice organu przerobiony. Okoliczność ta, niezależnie od jej prawdziwości bądź niezgodności z prawdą (zdaniem skarżącej sprawa pozostaje w rozpatrywaniu przez organy ścigania) nie może stanowić ustawowej podstawy wznowienia, o jakie traktuje art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czyniąc wznowienie na tej podstawie postępowania sądowego niedopuszczalnym. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż podrobienie dokumentu może stanowić podstawę wznowienia postępowania wyłącznie wówczas, gdy sąd oparł orzeczenie na sfałszowanym dokumencie, z którego dowód przeprowadził w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w trybie art. 106 § 5 ustawy p.p.s.a. Jeżeli natomiast podrobiony dokument stanowił podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego, okoliczność ta może stanowić jedynie podstawę wznowienia postępowania administracyjnego (por. np. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LexisNexis 2006, str. 552 i str. 563 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 47/08). W konsekwencji nawet gdyby, hipotetycznie, zarzut sfałszowania protokołu z oględzin lokalu został w postępowaniu karnym potwierdzony, fakt ten nie mógłby stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego albowiem sąd nie przeprowadził dowodu z dokumentu tego w trybie art. 106 § 5 p.p.s.a Znajdował się on w aktach sprawy dokumentujących postępowanie przed organem I instancji i stanowił podstawę nie wydanego przez Sąd wyroku lecz podjętych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych. Żądanie wznowienia postępowania pełnomocnik skarżącej oparł także na nieważnościowej podstawie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. wskazując, iż w trakcie postępowania sądowego zakończonego kwestionowanym wyrokiem E. P. tut. Sąd nie przesłał skierowanego do Sądu pisma uczestnika postępowania R. B. Także i ta okoliczność wbrew twierdzeniom skarżącej i jej pełnomocnika nie stanowi jednak podstawy, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w myśl którego to przepisu można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, "jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania". W myśl przywołanej normy nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Termin "pozbawienie możności działania" należy rozumieć ściśle. Wystąpi ono zatem jedynie w razie zaistnienia podstawowych uchybień procesowych dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym. Pozbawienie strony możności działania wystąpić może więc w szczególności w wypadku wydania wyroku bez zawiadomienia strony o rozprawie poprzedzającej jego wydanie (tak np. m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. II GSK 378/2005, niepubl.), jak też w przypadkach nie dopuszczenia strony do obrony jej praw. Wystąpienie tej przesłanki wznowienia wymaga wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem stron możliwości działania. Zdaniem Sądu okoliczności takie w sposób oczywisty nie miały miejsca. W trakcie postępowania sądowego E. P. poinformowano bowiem o możliwości zapoznania się z aktami sądowymi, poinformowano też o terminie rozprawy, w której uczestniczyła. Nie tylko miała zatem możliwość działania, w tym obrony swych interesów, lecz aktywnie z możności tej skorzystała wypowiadając się w trakcie rozprawy. Wtedy też odczytano jej przedmiotowe pismo uczestnika postępowania, notabene obrazujące jedynie występujący pomiędzy stronami konflikt. Pomimo takiej możliwości strona nie ustosunkowała się do jego treści. Po ogłoszeniu wyroku złożyła wniosek o jego uzasadnienie, a następnie o ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Kasacja nie została zaś wniesiona albowiem ówcześnie ustanowiony pełnomocnik przedłożył oświadczenie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opisana wyżej aktywność strony ewidentnie przeczy zatem tezie o pozbawieniu jej możności działania wskutek nie doręczenia jej, a jedynie odczytania, pisma uczestnika i także z tego powodu obliguje Sąd do odrzucenia skargi. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów, wobec nieistnienia podstaw wznowieniowych opisanych w art. 271 pkt 2 i 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 281 zd. 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na wniosek pełnomocnika E. P. zgodnie z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).