II SA/Wa 1464/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., którą to decyzją przyznano M. S. kwotę [...] tytułem świadczenia pieniężnego przysługującego za okres roku po zwolnieniu ze służby. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1,2,7,9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] r. M. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 95 i art. 96 ww. ustawy po zwolnieniu ze służby przysługuje świadczenie pieniężne za okres roku po zwolnieniu ze służby wraz z dodatkiem o charakterze stałym, należnym w ostatnim dniu pełnienia służby. Jednocześnie organ wskazał, że na podstawie decyzji Dowódcy POW nr [...] z dnia [...] r. wypłacono już M. S. świadczenie analogiczne (z tego samego tytułu) i kwotę wówczas wypłaconą zaliczono w poczet należnej. Wskazał też, że organy wojskowe nie domagały się od skarżącego zwrotu uprzednio wypłaconego świadczenia dokonując ich zaliczenia na poczet należności przysługujących z tytułu zwolnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 95 pkt 1, art. 103 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) oraz art. 87 § 1 kodeksu pracy. Nadto zarzucił naruszenie art. 77 § 2, art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji w związku z nieskutecznym zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej i ponownym zwolnieniem ze służby, dokonując wyliczenia i wypłaty należnego świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy kwotą należną w dacie (skutecznego) zwolnienia, a kwotą świadczenia uprzednio wypłaconego (świadczenie nienależne), naruszyły art. 103 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem z uposażenia żołnierza mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę. Skarżący podniósł też, że organ dokonując potrącenia nie posiadał tytułu wykonawczego ani jego zgody na potrącenia a zatem wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa. Nadto zarzucił, że doszło "do mylenia" w sensie znaczeniowym pojęć świadczenia nienależnie pobranego w odniesieniu do ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, (które w ustawie nie występuje) oraz świadczenia nienależnego w rozumieniu kodeksu cywilnego. Skarżący podniósł też zarzut przedawnienia powołując się na art. 75 i art. 73 ustawy pragmatycznej. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie powołując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, iż bezspornym jest, że skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby przysługuje uprawnienie do otrzymywania przez okres roku po zwolnieniu świadczenia w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym, należne w ostatnim dniu pełnienia służby (art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892). Bezsporne jest także, że świadczenie takie zostało już skarżącemu wypłacone w [...] r. Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy świadczenie takie ma charakter świadczenia jednokrotnego czy też przysługuje wielokrotnie tj. po każdym zwolnieniu (w tym nieskutecznym) z zawodowej służby. W konsekwencji istota sporu sprowadza się do oceny czy organ miał prawo zaliczyć wysokość wypłaconego już w [...] r. świadczenia, określając wysokość świadczenia należnego w decyzji z [...] r. w sytuacji, gdy już wcześniej wypłacono skarżącemu takie świadczenie. Skuteczne prawnie zwolnienie M. S. z zawodowej służby wojskowej miało miejsce tylko raz, tj. w [...] r. Zatem stosownie do treści art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarżącemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w [...] r., przysługiwało z tytułu tego zwolnienia tylko jedno roczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, zgodnie z treścią art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dopiero w dniu skutecznego zwolnienia skarżącego ze służby roszczenie to stało się wymagalne. Należy odróżnić datę powstania prawa do uzyskania świadczenia z art. 95 pkt 1 powołanej wyżej ustawy od terminu płatności tego świadczenia. Uprawnienie do przedmiotowego świadczenia powstaje z mocy prawa jedynie w sytuacji skutecznego zwolnienia ze służby. Skuteczne zwolnienie nastąpiło w [...] r. To, że płatność z tego tytułu nastąpiła już wcześniej (w [...] r.) co nie jest kwestionowane, uprawniało organ do zaliczenia wysokości wypłaconej kwoty na poczet należności przyznanej decyzją z [...] r. W ocenie Sądu, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. w decyzji z dnia [...] maja 2008 r. prawidłowo zaliczył w poczet należnego skarżącemu świadczenia kwotę wypłaconą już wcześniej z tego samego tytułu. Nie sposób się zgodzić z zarzutem skarżącego, iż Minister Obrony Narodowej dokonał potrącenia spornej kwoty ze świadczenia przysługującego mu pomimo braku przesłanek do jego dokonania. Instytucja potrącenia w rozumieniu przepisów kc w niniejszej sprawie nie mogła znaleźć zastosowania. Stosownie do art. 1 kc kodeks cywilny reguluje stosunki cywilno prawne. Stosunek zawodowej służby wojskowej jest stosunkiem administracyjnym, który uregulowany jest w pragmatyce służbowej. Dlatego też przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej stosunki administracyjne. Powyższa pragmatyka Lex specialis reguluje instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza (art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Przepisy pragmatyczne określają kiedy, w jakich sytuacjach można dokonać potrącenia należności. Zgodzić należy się ze skarżącym, że na podstawie art. 103 ustawy brak było podstaw do potrącenia mu należności. W ocenie Sądu organ nie dokonał potrącenia należnej kwoty, w rozumieniu art. 103 ustawy, ale decyzją wydaną w postępowaniu jurysdykcyjnym zaliczył kwotę już wcześniej wypłaconą z tego samego tytułu na poczet należnego skarżącemu świadczenia. Podkreślenia wymagają również rozwiązania przyjęte w art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z których wynika, iż świadczenie roczne przysługuje żołnierzowi, który pełnił służbę nieprzerwanie przez okres co najmniej piętnastu lat. Przyjmując rozumowanie skarżącego, że świadczenie z art. 95 pkt 1 ustawy należy się za każde zwolnienie ze służby, uznać należałoby, że w przypadku skarżącego świadczenie z [...] r. w ogóle mu nie przysługuje, ponieważ nie został spełniony warunek nieprzerwanej piętnastoletniej służby z uwagi na przerwę w służbie w latach [...] (od dnia zwolnienia w [...] r. do czasu stwierdzenia nieważności tej decyzji). Minister Obrony Narodowej słusznie uznał więc, że skoro skarżącemu wypłacono już świadczenie pieniężne z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, to pomimo, iż decyzja o wypowiedzeniu została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie ma on uprawnienia do kolejnego świadczenia z tego samego tytułu. Trafnie też organ uznał, że skarżący posiada prawo do odpowiedniego uzupełnienia, wyrównania otrzymanej należności pieniężnej, z uwagi na wzrost uposażenia do wysokości należnej w ostatnim dniu pełnienia służby. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż wypłata świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, obwarowana jest zastrzeżeniem jednorazowości. Podkreślenia wymaga również fakt, o czym była już mowa wyżej, iż skarżący został tylko raz skutecznie zwolniony ze służby, tj. z dniem [...] r., a zatem z tytułu zwolnienia przysługuje mu tylko jedno świadczenie. Treść art. 95 ust. 1 oraz treść dopełniającego go art. 96 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z istoty swojej zakładają jednorazowość prawa do świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Inne rozumienie tego przepisu - uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego już uzyskanego, w nadmierny sposób uprzywilejowywałoby żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru odszkodowawczego (nie jest to także odprawa). A zatem inna niż prezentowana przez Sąd interpretacja tych przepisów naruszałaby prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadziłaby do ich nierównego traktowania. W konsekwencji prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut przedawnienia. Instytucja przedawnienia dotyczy prawa. Skarżący nie wykazał jakie prawo, z jakiego tytułu mu przysługiwało, kiedy stało się wymagalne i kiedy prawo to uległo przedawnieniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.