I OSK 449/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-26

Skład orzekający: Anna Lech, Grażyna Radzicka, Wojciech Chróścielewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zwolnionemu dwukrotnie z zawodowej służby wojskowej przysługuje dwukrotne świadczenie pieniężne należne przez okres roku po zwolnieniu, czy też świadczenie to jest jednorazowe i może być jedynie uzupełnione?
Ratio decidendi
Żołnierzowi zwolnionemu dwukrotnie z zawodowej służby wojskowej przysługuje jednorazowe świadczenie pieniężne należne przez okres roku po zwolnieniu. W przypadku stwierdzenia nieważności pierwszej decyzji o zwolnieniu, wypłacone wcześniej świadczenie nie podlega zwrotowi, ale jest zaliczane na poczet należnego świadczenia z tytułu drugiego, skutecznego zwolnienia. Nie można wywodzić prawa do dwukrotnego otrzymania świadczenia, gdyż prowadziłoby to do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy i naruszenia zasady równości.
Stan faktyczny
L. S. został dwukrotnie zwolniony z zawodowej służby wojskowej: w 2003 r. (decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego) i w 2006 r. (wskutek upływu terminu wypowiedzenia po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji). W 2003 r. wypłacono mu świadczenie pieniężne za okres roku po zwolnieniu. Po ponownym zwolnieniu w 2006 r. L. S. domagał się wypłaty kolejnego świadczenia, na co organy wojskowe odmówiły, zaliczając jedynie kwotę już wypłaconą na poczet należnego świadczenia. Sprawa trafiła do WSA, który oddalił skargę, a następnie do NSA, który oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Grażyna Radzicka (spr.), Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Wa 1508/08 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej Służby Wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. S. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1508/08 oddalił skargę L. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Wyrok wydano w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wypowiedział L. S. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] czerwca 2003 r. zainteresowany wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Szczecinie z wnioskiem o wypłatę świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Świadczenie wypłacono za okres od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. w kwocie brutto [...] zł. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] Dowódca Wojsk Lądowych po rozpatrzeniu wniosku L. S., stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Następnie rozkazem Nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2006 r. (pkt 10) – L. S. z dniem 30 września 2006 r. zwolniono z zawodowej służby wojskowej i przeniesiono do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Szczecinie w dniu [...] listopada 2006 r. dokonał wypłaty kwoty [...] zł stanowiącej uzupełnienie należnego skarżącemu świadczenia w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej. W dniu [...] lipca 2008 r. skarżący złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Szczecinie wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania na rzecz wnioskującego świadczenia pieniężnego w wysokości brutto [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 października 2006 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Szczecinie decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówił uzupełnienia o kwotę [...] zł wypłaconego świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z dniem 30 września 2006 r. żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Od powyższej decyzji L. S. złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej. Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosowanie do art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 wymienionej ustawy przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W omawianej sprawie bezsporne jest, że skarżącemu za okres od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. wypłacono jednorazowo z góry 12-to miesięczne uposażenie, w związku ze zwolnieniem ze służby. Spełnienie przesłanki zwolnienia umożliwiło dokonanie wypłaty tej należności. Natomiast decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej kreuje nową sytuację prawną, mianowicie pozbawia wadliwą decyzję zdolności wywoływania skutków prawnych ex tunc. Jednakże znosząc ex tunc podstawę do wypłaty przedmiotowego świadczenia, nie zniosła wprost skutków jego wypłaty. Organ podniósł, iż pobrane przez skarżącego świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym, ponieważ odpadły podstawy jego przyznania. Skoro zatem skarżącemu wypłacono już świadczenie pieniężne z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, to pomimo iż została stwierdzona nieważność decyzji o zwolnieniu, nie ma on prawa do uzyskania kolejnego świadczenia pieniężnego z tego samego tytułu, posiada natomiast co najwyżej- prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej należności, uwzględniające podwyżkę należnego uposażenia. Wskazał, iż organy wojskowe nie domagają się od skarżącego zwrotu uprzednio wypłaconego świadczenia, lecz jedynie dokonują ich zaliczenia na poczet należności, wypłaconych jednorazowo za okres od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 95 pkt 1, art. 72 ust.2, art. 77, art. 96 ust. 1 i ust. 6, art. 77, art. 103 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892). Zdaniem skarżącego, organy obu instancji postępowania administracyjnego w związku z nieskutecznym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i ponownym zwolnieniem ze służby, dokonując wyliczenia i wypłaty należnego świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy kwotą należną w dacie (skutecznego) zwolnienia, a kwotą świadczenia poprzednio wypłaconego (świadczenie nienależne), naruszyły postanowienia ustawy z dnia 11 września 2003 r., a dokonane potrącenie uważa za bezpodstawne. Nadto uważa, że doszło do mylenia w sensie znaczeniowym pojęć świadczenia nienależnie pobranego w odniesieniu do ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, (które w ustawie nie występują) oraz świadczenia nienależnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Na poparcie swoich żądań skarżący wskazał na treść uzasadnień orzeczeń sądów administracyjnych, których stanowiska zachowują przydatność w jego sprawie. Nadto podniósł, iż uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2008 r. w składzie 7 sędziów (sygn. akt III UZP 1/08) usuwa rozbieżności w orzecznictwie. Stanowi ona, iż stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie uzasadnia żądania zwrotu wypłaconej emerytury od żołnierza, któremu po zwolnieniu ze służby przyznano prawo do emerytury. Dalej skarżący stwierdził, że żołnierze zawodowi, którzy pobierali emerytury czy też inne świadczenia po nieprawidłowym zwolnieniu ze służby nie mają obowiązku ich zwrotu. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Oddalając skargę L. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia prawidłowej kwoty świadczenia należnego w oparciu o przepisy art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179 poz. 1750 ze zm.) w sytuacji; gdy już wcześniej wypłacono skarżącemu takie świadczenie w związku z wadliwym (jak się okazało później) zwolnieniem ze służby w 2003 r. Decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. o wypowiedzeniu L. S. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc), czyli od daty wydania decyzji, której nieważność stwierdzono. Decyzja o stwierdzeniu nieważności uchyla skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia nieważnej decyzji, a organ nadzoru wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem. Zatem przykładając skutki prawne nieważności decyzji do przedmiotowego stanu faktycznego oraz stanu prawnego wynikającego z obowiązującej wówczas ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) Sąd uznał, że zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w 2003 r. w znaczeniu prawnym nie było. Skuteczne prawnie zwolnienie L. S. z zawodowej Służby wojskowej miało więc miejsce tylko raz, tj. w 2006 r. Zatem stosownie do treści art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarżącemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w 2006 r. przysługiwało z tytułu tego zwolnienia tylko jedno roczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, zgodnie z treścią art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji konieczne jest odróżnienie prawa do uzyskania świadczenia z art.95 pkt 1 powołanej wyżej ustawy od ustalenia wysokości tego świadczenia, ponieważ uprawnienie do świadczenia powstaje z mocy prawa – w związku ze zwolnieniem ze służby, natomiast do wojskowego biura emerytalnego należy kwestia wyliczenia kwoty przysługującego świadczenia. W rozpoznawanej sprawie w 2003 r. wypłacono skarżącemu świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, ale zwolnienie to uznano później za wadliwe i to od samego początku oraz usunięto jego skutki prawne. W związku z usunięciem skutków prawnych wadliwego zwolnienia ze służby należało również wyjaśnić kwestię skutków faktycznych, w tym i związanych z wypłatą odpowiednich świadczeń na rzecz żołnierza. Art.77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że uposażenie i inne należności, o których mowa w art.73, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Przepisy powołanej ustawy nie przewidują zwrotu przez żołnierza świadczenia pobranego przez okres roku po zwolnieniu ze służby i taka decyzja nie została wydana. Natomiast Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Szczecinie w decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. prawidłowo zaliczył w poczet należnego skarżącemu świadczenia kwotę wypłaconą wcześniej, a zatem wyeliminował także skutki faktyczne decyzji usuniętej z obrotu prawnego. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, iż Minister Obrony Narodowej dokonał potrącenia spornej kwoty ze świadczenia przysługującego mu, pomimo braku przesłanek do jego dokonania. Potrącenie w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności, a przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Nadto instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art.103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Na mocy tego przepisu potrącenia można dokonać na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym. Tymczasem wojskowy organ emerytalny nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale decyzją wydaną w postępowaniu jurysdykcyjnym zaliczył kwotę wypłaconą już wcześniej na poczet należnego skarżącemu świadczenia. Sąd podkreślił, że rozwiązania przyjęte w art.96 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowią, iż świadczenie roczne przysługuje żołnierzowi, który pełnił służbę nieprzerwanie przez okres co najmniej piętnastu lat. Zatem przyjmując rozumowanie skarżącego, że świadczenie z art.95 pkt 1 ustawy należy się za każde zwolnienie ze służby, uznać należałoby, że w przypadku skarżącego świadczenie z 2006 r. w ogóle nie przysługuje, ponieważ nie został spełniony warunek nieprzerwanej piętnastoletniej służby z uwagi na przerwę w służbie w latach 2003 – 2006 ( od dnia zwolnienia w 2003 r. do czasu stwierdzenia nieważności tej decyzji ). Zdaniem Sądu art.95 pkt1 oraz treść dopełniającego go art.96 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z istoty swojej zakładają jednorazowość otrzymania przez żołnierza świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Inne rozumienie tego przepisu – uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego uzyskania tego świadczenia, w nadmierny sposób uprzywilejowałoby żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru odszkodowawczego (nie jest to także odprawa), stąd interpretowanie powyższych przepisów przedstawionych przez skarżącego naruszałoby prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadziłoby do ich nierównego traktowania. Prowadziłoby zatem do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art.32 Konstytucji RP. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł L. S. reprezentowany przez radcę prawnego i to w oparciu o przepisy art.174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono : 1 ) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art.95 pkt1 i 96 ust.1 w zw. z art.72 ust.2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), poprzez błędne uznanie, iż skarżącemu nie należy się w pełnej wysokości świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, które nastąpiło w 2006 r. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 77 oraz 103 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że przepisy te nie odnoszą się do sytuacji, w której znalazł się skarżący. Wskazując na powyższe w skardze kasacyjnej wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji brak odniesienia się do Uchwały Sądu Najwyższego z 11 września 2008 r. w sprawie III UZP 1/08. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną ustawodawca nie przewiduje możliwości zaistnienia takich szczególnych przypadków, jaki wystąpił w sytuacji skarżącego, nie uregulował również kwestii związanych z przyznaniem określonych świadczeń w związku z de facto dwukrotnym zwolnieniem ze służby. Wobec tego uznać należy, iż wszelkiego rodzaju zaliczenia, wyrównania kwot składających się na jedno z tychże świadczeń na rzecz drugiego są dokonywane przez organ bez podstawy prawnej. Poza tym charakter prawny takich czynności może być rozpatrywany jedynie z zastosowaniem przepisu art. 103 wojskowej ustawy pragmatycznej, który uzależnia ich dopuszczalność od ściśle określonych przesłanek wymienionych w tymże przepisie. Jedynie ten przepis stanowi podstawę dokonywania wszelkich potrąceń z uposażeń i innych świadczeń należnych żołnierzom zawodowym w ramach administracyjnoprawnych stosunków służbowych. Stąd dokonane przez organ potrącenie nie zostało oparte na jakiejkolwiek podstawie prawnej. Zgodnie natomiast z obowiązującą zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W związku z tym działania takie organu wojskowego uznać należy za bezprawne, na co powinien zwrócić uwagę Sąd odwoławczy, uchylając wyrok utrzymujący decyzje organów administracji powołujące się na takie działania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Na gruncie rozpoznawanego stanu faktycznego bezspornym jest, ze L. S. otrzymał dwukrotnie rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nabywając uprawnienie do świadczenia pieniężnego będącego przedmiotem sporu. W roku 2003 uprawnienie to przysługiwało na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn.: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 693 z późn. zm.) zgodnie z którym żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast w związku z powtórnym zwolnieniem ze służby w roku 2006 tożsame uprawnienie przysługiwało na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179 poz. 1750 z późn. zm.) stosownie do którego żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Jednak z faktu dwukrotnego zwalniania skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie można jednak wywodzić, że żołnierzowi przysługuje dwukrotne prawo do otrzymania świadczeń związanych z odejściem ze służby na skutek wypowiedzenia stosunku służbowego. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organy rozstrzygające sprawę prawidłowo zastosowały art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej przyjmując, że przesądzające znaczenie dla ustalenia wysokości świadczenia ma jego jednorazowy charakter, przy czym z treści art. 72 ust. 2 ustawy wynika, że z tytułu pełnienia służby żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2006 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej zniosła skutek prawny dotkniętej nieważnością decyzji w postaci zwolnienia żołnierza ze służby, natomiast nie mogła znieść skutków faktycznych, w tym – wypłacenia świadczenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Tym samym świadczenie pieniężne przysługujące za okres roku po zwolnieniu ze służby (uposażenie) wypłacone jednorazowo w roku 2003 na skutek stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o wypowiedzeniu stosunku służby wojskowej należy uznać za świadczenie wypłacone przedwcześnie. Skoro więc skarżącemu wypłacono już świadczenie w kwocie [...] zł to w związku ze zwolnieniem ze służby decyzją Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lipca 2006 r. nie ma on prawa do kolejnego świadczenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. A zatem mógł tylko otrzymać świadczenie w wysokości uwzględniającej kwotę wcześniej wypłaconą. Jak trafnie również zauważył Sąd I Instancji przyjęcie przeciwnego poglądu i uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego uzyskania tego świadczenia, prowadziłby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. W świetle powyższych wywodów za niezasadny należało uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. świadczenie, o jakim mowa, przysługuje żołnierzowi, który pełnił zawodową służbę wojskową nieprzerwanie przez okres co najmniej 15 lat. Gdyby zatem przyjąć, ze sytuacje zwolnienia ze służby w 2002 i 2006 roku stwarzają od siebie niezależne dwie podstawy do otrzymania świadczenia z art. 95 pkt 1, to dla przyznania skarżącemu świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby w 2006 r. zabrakłoby, przesłanki o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy. Wreszcie chybione są zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia art. 77 oraz 103 powołanej ustawy. W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonego wyroku, przepisy dotyczące potrącenia świadczeń wzajemnych nie miały w ogóle zastosowania, co zasadnie i wyczerpująco wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Potrącenie w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności, natomiast przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Na mocy tego przepisu potrącenia można dokonać na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym. Tymczasem wojskowy organ emerytalny nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale decyzją wydaną w postępowaniu jurysdykcyjnym zaliczył kwotę wypłaconego już wcześniej na poczet należnego skarżącemu świadczenia. Organy nie naruszyły prawa nie stosując w niniejszej sprawie art. 77 ustawy, gdyż domagały się od skarżącego zwrotu należności wypłaconych z tytułu zwolnienia w 2002 r., a dokonały jedynie ich zaliczenia na poczet należności przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 31 stycznia 2007 r. Tak więc przepis art. 77 ustawy dotyczy innej sytuacji niż ta z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W sprawie niniejszej nie znajduje również zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2008 r. III UZP 1/08 gdyż dotyczy ona kwestii zwrotu świadczeń emerytalnych, a nie jednorazowego świadczenia przyznawanego na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z powyższych względów skoro skarga kasacyjna okazała się być oparta na nieusprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o jej oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło