III SA/Wa 2748/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. GmbH z siedzibą w A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. bez rozpoznania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. GmbH z siedzibą w A. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych )tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej "Op", w związku z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851), dalej "rozporządzenie z 23 kwietnia 2004 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie pozostawienia bez rozpoznania wniosku T. GmbH z siedzibą w A. (Skarżącej w niniejszej sprawie) o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 28 czerwca 2007 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. Z powodu braków formalnych wniosku organ podatkowy pismem z dnia 12 grudnia 2007 r. wezwał Skarżącą do jego uzupełnienia o tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia z 20 czerwca 2006 r. ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżącą pouczono, iż niedopełnienie wskazanej w wezwaniu czynności w terminie 7 dni (od dnia doręczenia wezwania) skutkować będzie pozostawieniem wniosku o zwrot podatku od towarów i usług bez rozpatrzenia. Przedmiotowe wezwanie doręczono w dniu 2 stycznia 2008 r. Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym terminie, dlatego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. organ podatkowy pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem, że powinien on dokonać tłumaczenia dokumentów załączonych do wniosku we własnym zakresie. Skarżąca argumentowała, że spełniła wszystkie materialnoprawne przesłanki ubiegania się o zwrot podatku od towarów i usług dla podmiotów zagranicznych określone w rozporządzeniu z 23 kwietnia 2004 r. Zwróciła również uwagę na przepisy Ósmej Dyrektywy Rady z dnia 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju (79/1072/EWG) – Dz.U. UE L z dnia 27 grudnia 1979 r. Przepisy te mają wyższą rangę od przepisów rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. i nie zawarto w nich wymogu tłumaczenia na język urzędowy w danym kraju dokumentów dołączanych do wniosku o zwrot podatku VAT, a w konsekwencji nie można też nakładać na stronę obowiązku ich tłumaczenia na podstawie przepisów krajowych. W związku z powyższym organ podatkowy powinien rozpatrzyć wniosek o zwrot podatku od towarów i usług nawet wówczas, gdy Skarżąca załączyła do wniosku dokumenty w języku obcym. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że w sprawie bezsporne pozostaje, iż wniosek o zwrot podatku VAT zawierał braki formalne, dlatego organ wezwał Skarżącą do ich uzupełnienia. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia przy orzekaniu przepisów Ósmej Dyrektywy Rady z dnia 6 grudnia 1979 r. organ podatkowy uznał zarzut za bezpodstawny. Stwierdził, że warunki i tryb dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług podmiotom nie posiadającym siedziby na terytorium kraju na gruncie prawa europejskiego zostały określone w Ósmej Dyrektywie, której przepisy zostały implementowane poprzez wydanie rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom. W ocenie organu odwoławczego ze względu na brak tłumaczenia zaświadczenia organy podatkowe nie miały uprawnień do dokonania zwrotu podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, przekazanie sprawy organom podatkowym do ponownego rozpatrzenia oraz o zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisu art. 89 ust. 5 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz.535 ze zm.), dalej ustawa o VAT z 2004 r., w związku z § 5 ust. 4 Rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2004 r., - prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 169 § 1 Op. W uzasadnieniu skargi Skarżąca stwierdziła, że przepisy rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. (wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 89 ust. 5 ustawy o VAT z 2004 r.) wymieniają zamknięty katalog dokumentów, jakie powinny być złożone razem z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług i nie ma wśród nich tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia składanego według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Dodała, że obowiązki stron postępowania przed organami podatkowymi wynikają z przepisów prawa. Oznacza to, że organ podatkowy może wystosować żądanie wobec strony postępowania tylko w takim zakresie, w jakim zezwalają na to przepisy prawa podatkowego. W konsekwencji strona nie była zobowiązana do złożenia wraz ze wnioskiem o zwrot podatku, tłumaczenia przysięgłego na język polski zaświadczenia z 20 czerwca 2006 r., ponieważ obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa, w tym również z przepisów Ósmej Dyrektywy. Uzasadniając naruszenie prawa proceduralnego Skarżąca stwierdziła, że organ podatkowy niewłaściwe zastosował art. 169 § 1 Op, ponieważ nieprzedstawienie tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia – niewymagalnego przez przepisy prawa – nie jest brakiem formalnym podania, który uniemożliwia nadanie podaniu dalszego biegu. Skarżąca zwróciła uwagę, że organ podatkowy mógł wystosować do niej pismo na podstawie art. 155 § 1 Op. Tłumaczenie przysięgłe mogło być potrzebne do wyjaśnienia treści złożonego zaświadczenia, nie było jednak dokumentem, który samodzielnie decydował o prawidłowości złożonego wniosku. Spółka wyjaśniła ponadto, że w dniu 1 lipca 2008 r. złożyła tłumaczenie przysięgłe na język polski zaświadczenia z 20 czerwca 2006 r. i tłumaczenie to znajduje się w aktach sprawy. Zwróciła uwagę, że wyznaczenie jej siedmiodniowego terminu do złożenia tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia było nieproporcjonalnym środkiem w stosunku do jej sytuacji. Spółka jest bowiem podmiotem zagranicznym, nie zatrudnia pracowników posługujących się językiem polskim, a w wezwaniu określono jej siedmiodniowy termin do złożenia tłumaczenia przysięgłego. Skarżąca przedstawiła szereg czynności, które musiałaby podjąć, aby odpowiedzieć na wezwanie organu podatkowego w wyznaczonym, krótkim terminie. Zarzuciła również, że art. 12 § 6 pkt 2 Op jest sprzeczny z zasadą niedyskryminacji podmiotów z innych państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej, ponieważ uznaje termin za zachowany jedynie w przypadku, gdy pismo zostało złożone w polskim urzędzie pocztowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2009 r. Skarżąca powołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt IIISA/Wa 3331/06 stwierdziła, że Sąd potwierdził w nim argumentację zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Problem w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy niezłożenie w wyznaczonym terminie tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia pochodzącego od zagranicznego urzędu podatkowego wskazującego, że podmiot jest podatnikiem podatku od towarów i usług, uprawniało organ do pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 169 § 1 Op, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z kolei w myśl art. 169 § 4 Op, organ w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia wydaje postanowienie. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, konsekwencji wynikających z art. 169 § 1 Op nie można stosować do każdej zwłoki strony w zakresie dopełnienia czynności istotnych dla postępowania. Przypomnieć należy, że Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. Warunki dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podmiotom nieposiadającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 2004 r. Zgodnie z § 5 rozporządzenia zwrot podatku następuje na wniosek podmiotu uprawnionego, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia. Do wniosku należy dołączyć: 1) oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku; 2) oryginał zaświadczenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności; 3) dokument potwierdzający identyfikację na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, jeżeli zwrot podatku dotyczy przypadku, o którym mowa w § 2 ust. 3, i podmiot zagraniczny jest zidentyfikowany dla świadczenia usług elektronicznych poza terytorium kraju. Zaświadczenie wydaje organ podatkowy w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności podmiotu uprawnionego. Strona powyższe warunki spełniła, tj. złożyła wniosek, oryginały faktur i stosowne zaświadczenie. Organy zażądały jednak tłumaczenia przysięgłego złożonego zaświadczenia, a ponieważ nie wykonano tego wezwania w wyznaczonym terminie, wniosek pozostawiony został bez rozpatrzenia. Istotnym jest, że z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999) wynika, że oświadczenia woli, podania i inne pisma składane organom państwa polskiego powinny zostać złożone w języku polskim. Trzeba mieć również na względzie, że zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym w RP jest język polski. Zdaniem Sądu z powyższego nie wynika jednak, że w każdym przypadku brak przetłumaczenia fragmentu dokumentu uniemożliwia rozpoznanie podania. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem zauważyć, że sporne zaświadczenie zostało złożone według polskiego wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Skoro zaświadczenie (na druku w języku polskim) ma zostać sporządzone przez organ innego państwa, to oczywistym jest, że musi zostać wypełnione w języku urzędowym kraju wystawienia. Jednak z samego wzoru, a w konsekwencji przedmiotowego zaświadczenia wynika, że wypełnienie go polega na wpisaniu nazwy podmiotu, adresu siedziby, numeru identyfikującego oraz podpisania go przez uprawnione osoby i umieszczenia pieczęci organu. W tym zakresie tłumaczenie jest zbędne, a ewentualna weryfikacja rzetelności zaświadczenia możliwa jest tylko w przypadku oryginału (pieczęć i podpis). Jedynym elementem treści zaświadczenia podlegającym tłumaczeniu jest rodzaj prowadzonej działalności lub branża. Pozycja ta nie ma jednak znaczenia dla uprawnienia strony, a zatem dla rozpoznania podania. Z powyższego należy wyprowadzić konkluzję, że brak tłumaczenia przysięgłego obcojęzycznej części zaświadczenia jest brakiem formalnym, jednak nie powoduje on niemożność rozpoznania wniosku. W takiej sytuacji brak jest podstaw do stosowania art. 169 § 1 i 4 Op. Instytucja wezwania do usunięcia braków w trybie art. 169 § 1 Op ma służyć bowiem usunięciu braków formalnych podania wynikających ze ściśle określonych przepisów. Nie może być jednak stosowana, gdy co prawda brak formalny występuje, ale nie niweczy on możliwości rozpoznania sprawy. Skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania nie dotyczy bowiem wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę. Uznając, że nie zachodziły przesłanki do pozostawienia podania strony bez rozpoznania, w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 169 § 1 i 4 Op, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.