II SA/Sz 891/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów oddala skargę Postanowieniem z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), art. 18 w związku z art. 102 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), w związku z § 3 pkt 1 lit. b i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449), w związku z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 129, poz.1444 z poźn. zm.) i art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia przez J. T. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie odmowy przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów marki [...] o numerach rej. [...], [...], marki [...] o numerze rej. [...] oraz marki [...] o numerze rej. [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji i orzekł o przyznaniu kwoty [...] zł brutto tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w odniesieniu do pojazdów marki [...] o numerach rej.[...], [...], [...], marki [...] o numerze rej. [...] oraz marki [...] o numerze rej. [...] i odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór ww. pojazdów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w dniu [...]r. odebrał z parkingu Pana J. T. przy ul. [...] w S. pojazdy marki [...] o numerach rej. [...], [...], [...], marki [...] o numerze rej. [...] oraz marki [...] o numerze rej.[...]. W dniu [...] r. Pan J. T. złożył w Urzędzie Skarbowym w S. fakturę Nr [...] z żądaniem zapłaty za parkowanie ww. pojazdów. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie znak:[...], którym odmówił przyznania skarżącemu zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów marki [...] o numerze rej. [...], [...], [...], marki [...] o numerze rej. [...] oraz marki [...] o numerze rej. [...]. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...]r. Strona wniosła zażalenie wnioskując o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanemu postanowieniu skarżący zarzucił, iż narusza ono art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ze względu na warunki przechowywania pojazdów nie miał podstaw do odmowy przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia. Pismem z dnia [...] r. organ zwrócił się do Strony o złożenie dodatkowych wyjaśnień mających związek z wydanym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] r. skierowanym do Izby Celnej w S., skarżący przedstawił ogólne koszty związane z utrzymaniem parkingu. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w S. stosownie do art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 06 września 2001r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 129, poz. 1444 z poźn. zm.) pojazdy usunięte z drogi przed dniem wejścia w życie ustawy i nieodebrane przez uprawnioną osobę, z dniem 1 lipca 2002 r. uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się. Dalej zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Z kolei stosownie do § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy i dalej zgodnie z § 6 do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 u.p.e.a. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt III CZP 47/07). Tryb postępowania jednostki prowadzącej parking oraz organ orzekający o przejęciu pojazdów określa rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów. Stosownie do art. 102 § 1 u.p.e.a. dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Dozorca obowiązany jest zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowywania ruchomości. Stosownie do § 2 tegoż przepisu, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Z przedstawionej regulacji prawnej płynie wniosek, że po pierwsze - kwota należna dozorcy składa się z dwóch składników, tj. koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia. Po drugie - organ egzekucyjny w zakresie wysokości przyznanych kwot nie jest związany żadnymi innymi uregulowaniami. Po trzecie po stronie dozorcy istnieje obowiązek określenia zakresu żądania co do wydatków związanych z wykonywaniem tego dozoru oraz określenie wynagrodzenia. Po czwarte organ egzekucyjny nie jest związany z żądaną wysokością zwrotu wydatków i wynagrodzenia. Po piąte - dozorca zobowiązany jest przechowywać ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej trudno się zgodzić z wyrażoną opinią przez Stronę w zażaleniu, iż udokumentowany fotograficznie sposób przechowywania samochodów wynikał z małej powierzchni parkingu, a znacząca część samochodów, to samochody powypadkowe. Jak wskazano powyżej, dozorca ma dopełnić należytej staranności w celu utrzymania wartości dozorowanej ruchomości. Przedstawiona dokumentacja wskazuje, iż parking przypomina bardziej składowisko złomu niż profesjonalnie prowadzony parking, a dozorowane pojazdy składowane były jeden na drugim. Każdy przedsiębiorca prowadzi działalności na własne ryzyko i odpowiedzialność. Dodatkowa staranność związana jest z faktem, iż przechowywane pojazdy stanowią własność lub staną się własnością Skarbu Państwa, za których przechowywanie koszty ponosi tenże Skarb Państwa w postaci podatków płaconych przez wszystkich podatników, w tym dozorcę. Tak więc winien on ze szczególną starannością dbać o powierzone pojazdy. Właściwie i profesjonalnie prowadzony parking winien zapewniać wydzielone i utwardzone miejsca parkingowe z ich oznaczeniem, właściwym ogrodzeniem i dozorem oraz oświetleniem. Trudno w przedmiotowej sprawie w oparciu o posiadane materiały dopatrzyć się takiego profesjonalizmu. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdza, iż dozorca przechowywał samochody bez dochowania należytej staranności oraz w sposób mało profesjonalny. Tak więc organ nie znalazł żadnych przesłanek do przyznanie dodatkowego wynagrodzenia za dozór. Odnosząc się z kolei do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru Dyrektor Izby Skarbowej w S. zauważył, iż skarżący mimo wezwań zarówno organu I instancji jak i tut. organu nie dokonał stosownych wyliczeń umożliwiających określenie faktycznie poniesionych wydatków związanych z parkowaniem - przechowywaniem 1 pojazdu. W odpowiedzi na wezwanie tut. organu Strona wskazała ogólne wydatki jakie poniosła za okres od [...] r. związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym miejscu należy wskazać, iż jak wynika z załączonych przez Skarżącego dokumentów, oprócz działalności związanej z prowadzeniem parkingu, prowadził działalność z tytułu blacharstwa i importu, handlu częściami używanymi, mechaniki samochodowej oraz auto holowania. Tak więc trudno uznać, iż wskazane kwoty wydatków związane są tylko z prowadzeniem parkingu. Ponadto wskazane przez Stronę wydatki związane z prowadzeniem parkingu w kwocie szacunkowej [...] zł nie znajdują potwierdzenia w kosztach uzyskania przychodu wykazanych w złożonych zeznaniach podatkowych, a stanowiącego wydatki Strony za lata [...] w kwocie [...] zł i to z całej prowadzonej działalności. Również przywoływana przez Stronę Uchwała Rady Powiatu z dnia 29.03.2006r. w zakresie wysokości opłat za dobę parkowania dla przedmiotowego postępowania nie ma znaczenia, gdyż Skarżący nie był podmiotem posiadającym takowe upoważnienie Rady Powiatu do przechowywania pojazdów. Wobec powyższego, tut. organ dokonując wyliczeń zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru posłużył się kosztami uzyskania dochodu jako wydatków jakie Strona wykazała w zeznaniach podatkowych za lata [...] w łącznej kwocie [...] zł, powierzchnią nieruchomości związaną z działalnością gospodarczą, a wskazaną w przesłanej decyzji Prezydenta Miasta S. - (grunty – [...]) oraz powierzchnią zajmowaną przez przechowywane samochody - łącznie [...] m2 w przeliczeniu na [...] dób parkowania. Szczegółowe wyliczenia zawierają Tabele Nr 1 do 3. Nadto organ stwierdził, iż w dniu dokonywania dokumentacji (odbioru pojazdów) np. na pojeździe [...] o numerze rej. [...] czy [...] o numerze rej. [...] był składowany inny pojazd, a pod pojazdem [...] o numerze rej. [...] znajdował się również inny pojazd, co powinno skutkować zmniejszeniem kwoty zwrotu wydatków za miejsce zajmowane przez te pojazdy o połowę. Jednak brak innej dokumentacji z całego okresu przechowywania pojazdów spowodował, iż tut. organ orzekł na korzyść Strony, jako opłata za całe miejsce zajmowane przez ten pojazd. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia [...]r. skarżący zarzucił, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...]r. narusza przepisy art. 7, 8 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie skarżącego organ w sposób niepełny zebrał materiał dowodowy służący do określenia kwoty zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i przyznania wynagrodzenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. szczegółowo ustosunkował się do wszystkich zarzutów skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...]r. w sprawie przyznania J. T. kwoty [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i odmowa przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów. W myśl art. 4 ust. 8 ustawy z 6 września 2001r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 129, poz. 1444 ze zm.) pojazdy usunięte z drogi przed dniem wejścia w życie ustawy i nieodebrane przez uprawnioną osobę, z dniem 1 lipca 2002r. uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się. Zgodnie z art. 130 a ust. 10 ustawy z 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.) pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zdaniem Sądu organy administracji prawidłowo uznały, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.). Do przechowywania bowiem na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym i związanych z tym należnościami winny, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002r. w sprawie rozciągnięcia stosownie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 50, poz. 449), mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 102 tej ustawy. Stosownie do wspomnianego art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepis ten nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Jednak w ocenie Sądu należność powinna odpowiadać wydatkom poniesionych przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru czyli utrzymanie i eksploatacja parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu. W żądaniu zapłaty z [...]r. skierowanym przez skarżącego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. określił on swoje żądanie z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór na kwotę 3 zł brutto za dobę parkowania jednego pojazdu. Organ usiłował ustalić jaką kwotę stanowią w 3 zł konieczne wydatki, a jaką wynagrodzenie za dozór i w tym celu skierował pismo z [...]r. do skarżącego. W odpowiedzi strona wskazała na przykładowe koszty jakie poniosła w latach [...] na utrzymanie parkingu, załączając wybiórczo faktury z [...], [...], decyzję Prezydenta Miasta Stargard S.. Zebranie wyczerpującego materiału dowodowego jest obowiązkiem organu administracji jednak nie zdejmuje to z wnioskodawcy obowiązku współdziałania z organem, w tym przedstawienia na życzenie organu niezbędnych wyliczeń oraz zestawień kosztów poniesionych w związku z dozorem nad pięcioma samochodami. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że organy naruszyły art. 7,8 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie to J. T. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą powinien wykazać konkretne wydatki związane z wykonywaniem dozoru. Wobec tego, że skarżący przedstawił jedynie wyrywkowo, ogólne wydatki związane z prowadzeniem parkingu, na którym przechowywane są samochody, organy skarbowe zobowiązane były do dokonania własnych ustaleń. W ocenie Sądu brak jest podstaw, aby zakwestionować wyliczenie wydatków dokonane przez Dyrektora Izby Skarbowej w S, który za podstawę wyliczeń przyjął koszty uzyskania dochodu z całej działalności oraz faktycznie wykorzystanej powierzchni gruntu i budynków do tej działalności oraz powierzchni zajmowanej przez przedmiotowe samochody wg ich wymiarów technicznych z uwzględnieniem dni od [...]r. Istotne dla oceny powyższych wyliczeń jest też to, że skarżący przedstawił przykładowe faktury za okres nie związany z faktycznym czasem sprawowania dozoru a załączone dowody dotyczyły krótkiego okresu i nie zawsze pokrywały się z okresem dozoru. Zdaniem Sądu trafne jest też stanowisko organów dotyczące odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pięciu pojazdów. Istotę dozoru określa art. 102 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl przepisu art. 102 § 1 dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości. Sąd uważa, że fakt, iż przyznano zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nie przesądza o konieczności wynagrodzenia za dozór. Określając bowiem wynagrodzenie za dozór należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu oraz warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością (por. też wyrok NSA I SA/Wr 2390/97). Analizując kwestię zakresu obowiązków dozorcy należy uwzględnić umowę o świadczeniu usług z [...]r. zawartą pomiędzy Komendą Powiatową Policji w S., a A. G. wraz z aneksem z [...]r., z którego § 1 wynika że wykonawca może powierzyć świadczenie usług dozorowania na parkingu strzeżonym pojazdów holowanych J. T. prowadzącemu firmę "Handel częściami użytkowymi, blacharstwo i mechanika samochodowa, parking strzeżony, Autoholowanie" [...]. Z § 1b wspomnianej umowy wynika, że przez czynność dozorowania na parkingu pojazdów należy rozumieć : zabezpieczenie fizyczne pojazdu przed kradzieżą, uszkodzeniem oraz przedostaniem się opadów atmosferycznych do wnętrza pojazdu (komora silnikowa, kabina kierowcy i pasażerska wnętrze bagażnika). W przypadku zaś pojazdów nieuszkodzonych : uzupełnienie ciśnienia w ogumieniu, sprawdzenie i ewentualne uzupełnienie elektrolitu w akumulatorze, a w okresie jesienno – zimowym też sprawdzenie czy zalany jest układ chłodzący pojazdu i w razie potrzeby zalanie go płynem chłodniczym. Nadto z § 1 pkt 2 wynika, że wykonawca zobowiązuje się wykonywać usługi w sposób właściwy dla profesjonalisty z najwyższą starannością przyjętą przy czynnościach danego rodzaju. J. T. nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałyby inne zasady przyjęte na skutek wspomnianego aneksu do umowy z [...]r. Zebrany w sprawie bardzo bogaty materiał dowodowy wskazuje zdaniem Sądu, że w istocie nie mieliśmy do czynienia z wykonywaniem dozoru nad pojazdami. Wynika to z protokołów zdawczo – odbiorczych sporządzonych dla każdego z pięciu samochodów w dniu [...]r. na posesji J. T. Sposób przechowywania samochodów, w tym część z nich ułożona jeden na drugim, co obrazuje dokumentacja zdjęciowa, utwierdza Sąd w przekonaniu, że parking był w istocie składowiskiem złomu samochodowego. Z przepisu art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dozorca obowiązany jest przechowywać ruchomość z taką starannością aby nie straciła na wartości. Nie można uwzględnić tłumaczenia skarżącego, dotyczącego dużej ilości przechowywanych samochodów. Prowadząc działalność gospodarczą skarżący powinien tak ją organizować aby przechowywać tylko taką ilość samochodów na jaką pozwalały warunki powierzchniowe i techniczne. Sąd nie może oceniać zarzutów skargi dotyczących przechowywania jeszcze 65 pojazdów samochodowych, gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie dotyczące [...] samochodów a wspomniane [...] pojazdów może być przedmiotem rozstrzygnięcia organów skarbowych i ewentualnej nowej skargi w tym zakresie. Zdaniem Sądu zasadne jest twierdzenie skarżącego, że "jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić". Jednak w rozpoznawanej sprawie organ dokonał tego uzupełnienia w wystarczającym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej, wydając postanowienie o zwrocie koniecznych wydatków za dozór ruchomości przeprowadził odpowiednie postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Sąd pragnie przy tym zaznaczyć, że jest bezsporne, iż przedmiotowe samochody były stare a ślady korozji wynikały z normalnego zużycia na skutek pozostawania przez kilka lat na parkingu to jednak nic nie tłumaczy składowania ich jeden na drugim (wgniecione dachy), wybitych szyb i zniszczeń powstałych na skutek przemieszczenia na posesji. Sąd nie podziela zarzutów skargi, że organy nie dość wnikliwie prowadziły postępowanie. Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę.