I OSK 660/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-15
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Małgorzata Borowiec, Tadeusz Geremek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wydanej z powodu rozformowania jednostki i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko, jest zgodna z prawem, gdy skarżący kwestionuje brak wykazania przez organ możliwości wyznaczenia na inne stanowisko w innych jednostkach oraz naruszenie przepisów KPA?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa uzasadniającego nieważność decyzji. W przypadku rozformowania jednostki wojskowej, brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, nawet w innych jednostkach podległych temu samemu ministrowi, stanowi przesłankę do wypowiedzenia stosunku służbowego. Ponadto, sąd administracyjny nie jest organem właściwym do ustalania stanu faktycznego, a jedynie do kontroli legalności decyzji administracyjnych.Stan faktyczny
A. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji z 2000 r. o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania jednostki. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że warunki do wypowiedzenia zostały spełnione. WSA oddalił skargę A. K., a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów KPA i prawa materialnego, twierdząc, że organ nie wykazał braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. NSA Tadeusz Geremek Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1269/08 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1269/08, oddalił skargę A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych sprawy.
Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] wypowiedział A. K. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania jednostki wojskowej i braku możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe.
Wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. A. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Następnie po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W ocenie organu, wypowiedzenie oficerowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdyż warunki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) zostały spełnione.
Powyższa decyzja, stała się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6-10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowiących materialnoprawną podstawę decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego, organ nie wykazał, że została spełniona przesłanka braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe w innych jednostkach wojskowych.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak
i decyzji ją poprzedzającej oraz o stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że rażące naruszenie prawa
w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., na które powołuje się skarżący zachodzi wówczas, gdy decyzja której stwierdzenia nieważności się domaga, pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z przepisem prawa, na podstawie którego została wydana i nie może pozostać w obrocie prawnym praworządnego państwa. W związku z tym, nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz tylko rażące. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, organ prowadzący postępowanie rozpoznaje sprawę wyłącznie w zakresie określonym w art. 156 § 1 K.p.a.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, Minister Obrony Narodowej, wbrew twierdzeniu skarżącego, prawidłowo uznał, że w sprawie nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, a treść zaskarżonej decyzji, której unieważnienia domaga się skarżący, nie pozostaje w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W sprawie jest bowiem bezspornym, że jednostka wojskowa, w której skarżący pełnił służbę została rozformowana, a Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostały zlikwidowane.
A zatem na decyzję dotyczącą wypowiedzenia A. K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej wpływ miały zmiany organizacyjno-etatowe, połączone ze zmniejszeniem liczebności jednostki wojskowej w której pełnił on służbę, wskutek czego znaczna część kadry zawodowej utraciła dotychczas zajmowane stanowiska służbowe. W związku z trudną sytuacją kadrową związaną z likwidacją jednostek wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, organy kadrowe nie miały możliwości zaproponowania wszystkim żołnierzom stanowisk odpowiednich do ich kwalifikacji zawodowych. Likwidacja Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych, wywołała problem zagospodarowania kadry, która utraciła dotychczas zajmowane stanowiska służbowe. Brak było zatem możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe.
Ponadto, Sąd pierwszej instancji uzasadniał, że interpretacja określonego w art. 78 ust 2 pkt 2 cytowanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, warunku braku możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest jednolita i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Przykładowo, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2001 r. II SA 1377/01 (LEX nr 51016), wyraził pogląd, iż "ustalony w art. 78 ust 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych warunek, jakim jest brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, odnosi się wyłącznie do jednostki organizacyjnej, w której żołnierz pełnił służbę. Organ wojskowy przy dokonywaniu wypowiedzenia stosunku służbowego nie ma obowiązku wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w innych jednostkach organizacyjnych".
Natomiast w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. I OSK 780/05 (niepubl.), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek poszukiwania innego stanowiska służbowego dotyczy wszystkich jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji, stwierdził, że organ wydający decyzje w niniejszej sprawie dokonał właściwej analizy całości akt sprawy i zasadnie odmówił wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W jego ocenie decyzja ta nie zawierała wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 K.p.a.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. K., reprezentowany przez radcę prawnego
i zaskarżając go w całości zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust 2 pkt 2 i art. 79 ust. 4 w zw.
z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.),
a także art. 6, art. 7, art., 8, art., 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a., polegające na uznaniu, że nieprzeprowadzenie przez organ właściwego postępowania wyjaśniającego oraz nieprzeprowadzenie rozmowy kadrowej i niezapoznanie skarżącego z dokumentami sprawy dotyczącymi jego zwolnienia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 12 września 2002 r. Nr 153, poz. 1270) dalej: P.p.s.a, w zw. z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) dalej: K.p.c., przez przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów i nierozważnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazującego, iż nie podjęto czynności zmierzających do wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w innych jednostkach wojskowych;
3. naruszenie przepisów postępowania, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi A. K. dotyczących rażącego naruszenie prawa tj. art. 6, art. 7, art., 8, art., 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., przez Dyrektora Biura, Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przy wydaniu decyzji nr [...].
Wskazując na powyższe podstawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o merytoryczne rozpoznanie sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że decyzja o wypowiedzeniu żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uzależniona jest od kumulatywnego wystąpienia dwóch przesłanek: rozformowania (lub zmniejszenia stanu etatowego) jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę i braku możliwości wyznaczenia tego żołnierza na inne stanowisko służbowe. W ocenie autora skargi kasacyjnej, brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, odnosi się również do innych jednostek organizacyjnych, poza tą w której żołnierz ten pełnił służbę. Przede wszystkim jednak organ wojskowy nie wykazał, aby podejmował staranie o wyznaczenie go inne stanowisko służbowe. Niespełnienie drugiej z przesłanek określonych w art. 78 ust 2 pkt 2 cytowanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowiło zatem rażące naruszenie prawa.
Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejsza sprawę nie rozważy również podnoszonych przez niego zarzutów rażącego naruszenia prawa poprzedzających wydanie przez Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...], tj. art. 6, art. 7, art., 8, art., 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. czym naruszył art. 141 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 powołanej ustawy, które w rozpoznawanej sprawie nie występują.
W sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) jak i naruszenie przepisów postępowania
(art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ten drugi zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zaskarżony przepis prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, art. 106 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.c. przez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, iż jest on chybiony.
Stosowanie do treści art. 106 § 4 P.p.s.a. fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powoływania się na nie przez skarżących, zaś przepis art. 233 § 1 K.p.c. stanowi, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji, może jedynie przeprowadzić dowód z dokumentu. Obowiązek wyjaśnienia sprawy, zebrania materiału dowodowego i dokumentacji ustalonego stanu faktycznego, a także ocena prawna tego stanu należy do organów administracyjnych rozpoznających sprawę. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zgodności wydanej decyzji z prawem. Sąd administracyjny może przeprowadzić takie postępowanie dowodowe w bardzo ograniczonym zakresie i tylko w uzasadnionych warunkach określonych w art. 106 § 3 P.p.s.a., a jego celem jest wyjaśnienie wątpliwości związanych z prawidłowością zaskarżonej decyzji. Przepis ten wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z przepisu tego wynika, że w tym postępowaniu może być dopuszczony jedynie dowód z dokumentu, przy czym ma być to dowód uzupełniający, a jego przeprowadzenie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Z kolei zauważyć należy, że przepis art. 106 § 5 P.p.s.a., stanowi, że do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuję się odpowiednio przepisy Kodeku postępowania cywilnego. Odesłanie to odnosi się jednak wyłącznie do tak określonego uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu. Tym samym nie może być ono uznane jako możliwość stosowania reguły wyrażonej w art. 233 § 1 K.p.c. do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Zauważyć jednak należy, iż w przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 233 § K.p.c., nie określił jakich to faktów powszechnie znanych nie wziął on pod uwagę orzekając w tej sprawie. Brak uzasadnienia zarzutu powoduje, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest zwolniony od oceny jego merytorycznej zasadności.
Jako nieuzasadniony ocenić należy także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Naruszenie tego unormowania skarżący upatrywał w nierozpoznaniu wszystkich podnoszonych przez niego zarzutów dotyczących rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej tj. art. 6, art. 7, art., 8, art., 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W związku z tym zarzutem wskazać należy, iż zgodnie z art. 184 P.p.s.a błędne uzasadnienie może stanowić przesłankę do wzruszenia zaskarżonego wyroku tylko wówczas, gdy rzutuje na treść rozstrzygnięcia. Jeśli mimo błędnego uzasadnienia wyrok odpowiada prawu to nie ma podstaw do jego zakwestionowania. Podkreślić należy, że wszelkie naruszenia przepisów postępowania tylko wyjątkowo mogą stanowić skuteczne podstawy kasacyjne, jeżeli uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast w tej sprawie skarżący nie wykazał, w jaki sposób lakoniczność stanowiska Sądu pierwszej instancji w wyjaśnieniu podstaw rozstrzygnięcia miała wpływać na treść wyroku. Brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, oraz pominięcie zarzutów które na rozstrzygnięcie nie rzutują, nie stanowi uchybienia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego względu Sąd ten nie musi, aczkolwiek jest to pożądane z uwagi na potrzebę wszechstronnego informowania strony o jej sytuacji procesowej, odnosić się do wszystkich zarzutów podnoszonych w skardze, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Natomiast z art. 141 § 4 P.p.s.a. wynika obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji, zawarł wszystkie wymienione elementy uzasadnienia. W związku z tym zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł być w tej sprawie uwzględniony.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 79 ust. 4 w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.),
a także art. 6, art. 7, art., 8, art., 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a., stwierdzić należy, iż jest on niezasadny.
Zdaniem skarżącego wypowiedzenie mu stosunku służbowego w oparciu o przepisy art. 78 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy w sytuacji niewykazania przez organ wojskowy braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe, a także nieprzeprowadzenie z nim rozmowy kadrowej, niezapoznanie go z dokumentami i innymi materiałami dotyczącymi jego zwolnienia stanowiło podstawę do uznania, że decyzja wypowiadająca mu stosunek służbowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.
Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć należy, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji, a zatem wskazany w skardze przepis prawa materialnego mający zastosowanie w sprawie mógł być analizowany wyłącznie w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a konkretnie przesłanki rażącego naruszenie prawa.
Zarówno w orzecznictwie, jaki i piśmiennictwie przyjmuje się,
że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują trzy przesłanki: oczywistości naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok SN z dnia 9 kwietnia 1994 r. III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. V SA 535/94, OSNA 1995 r. nr 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wiedzenia wymogów praworządności, których wystąpienie powoduje, że jest niemożliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który ma być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania prawa. Oznacza to, że sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie jest możliwa do zastosowania, gdy decyzja wymaga złożonego procesu wykładni przepisu prawa i której wyniki w judykaturze bywają sporne (zob. glosa B. Adamiak do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2006 r. I FSK 439/05, OSP 2007/9/100).
Ta ostatnia sytuacja bezspornie ma miejsce przy interpretacji powołanego art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2001 II SA 1377/01 (LEX nr 51016) przyjął bowiem, że określony w powołanym przepisie warunek, jakim jest brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, odnosi się wyłącznie do jednostki wojskowej, w której pełnił on służbę, natomiast w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. I OSK 780/05 stwierdził, że obowiązek poszukiwania innego stanowiska służbowego dotyczy wszystkich jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej.
Jednakże fakt ten w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia. Skarżący pełnił bowiem, zawodową służbę wojskową w jednostce wojskowej nr [...] wchodzącej w skład Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, która na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2000 r. nr [...] w sprawie rozformowania 20 Brygady Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji uległa rozformowaniu (likwidacji) z dniem 31 lipca 2001 r. Wprawdzie decyzją tegoż Ministra z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] termin rozformowania tej jednostki został zmieniony na dzień 30 listopada 2001 r., to jednak likwidacja jednostek wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, powodowała, że nie miał on możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. W sprawie wystąpiła zatem wbrew stanowisku skarżącego druga z przesłanek o których mowa w art. 78 ust 2 pkt 2 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czyli brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Ponadto zauważyć należy, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był uprawniony do wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w jednostce wojskowej podległej Ministrowi Obrony Narodowej, gdyż jego zadania jak organu cywilnej kontroli nad wojskiem ograniczały się do likwidowanych Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA (art. 108 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że wykładnia art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy dokonana przez Ministra Obrony Narodowej, zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku była dopuszczalna, co wyłącza zarzut rażącego naruszenia tego przepisu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Jako niezrozumiałe ocenić należy także zarzuty skarżącego dotyczący błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 79 ust 4 oraz art. 108 ust. 1 cyt. ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że nie zostały one przez autora skargi kasacyjnej uzasadnione.
Stosownie do treści art. 79 ust. 4 powołanej ustawy, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach określonych w art. 78 ust 2 następuje w ostatnim dniu dwunastomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Z akt sprawy wynika, iż zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej zostało dokonane z zachowaniem warunku określonego w tym przepisie.
Z kolei przepis art. 108 ust. 1 cyt. ustawy stanowił, że uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przewidziane w ustawie przysługują Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podporządkowanych mu jednostkach wojskowych. Powołany przepis utracił jednak moc obowiązująca z dniem 1 stycznia 2002 roku na podstawie art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy od działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 151, poz. 1800).
Odnosząc się do wskazanego przez autora skargi zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. jako norm prawa materialnego, zauważyć należy, iż są one przepisami prawa procesowego, które były stosowane przez organy administracji.
Przede wszystkim wskazać należy, iż przepis ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowiący podstawę wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie nakładał na organ kadrowy konieczności przeprowadzenia rozmowy z żołnierzem zawodowym w przypadku rozformowania jednostki wojskowej. Natomiast przypomnieć należy, iż skarżący nie kwestionował zasadności wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie złożył w tej sprawie odwołania. Ponadto, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący posiadał wiedzę o podejmowanych czynnościach związanych z rozformowaniem jednostki woskowej nr [...] i likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska. Pismem z dnia [...] listopada 2000 r. skierował bowiem, do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o przeniesienie na stanowisko służbowe do jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej, w związku z czym Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej pismem z dnia 21 czerwca 2001 r. poinformował Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o braku możliwości wyznaczenia A. K. na stanowisko służbowe w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej.
A zatem decyzja Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, nie może być uznana za wydaną za naruszeniem zasady praworządności, o której mowa w art. 6 K.p.a., zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (7 K.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.), zasady obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 K.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.).
W przedstawionych okolicznościach sprawy bezzasadny pozostaje również zarzut naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. bowiem, wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone było działaniami zmierzającymi do ustalenia możliwości wyznaczenia A. K. na inne stanowisko służbowe. Działania te nie przyniosły jednak pozytywnego rezultatu. Nie można zatem zarzucić organom wojskowym, że nie dokonały analizy możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w jednostkach podległym Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podnieść przy tym należy, iż w związku ze zmianami organizacyjnymi, połączonymi z likwidacją Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych, powstał problem zagospodarowania kadry, która utraciła dotychczas zajmowane stanowiska służbowe.
Skoro w przedstawionych okolicznościach sprawy nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności dokonanego skarżącemu wypowiedzenia stosunku służbowego, to Sąd pierwszej instancji, zasadnie oddalił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 czerwca 2008 r. nr 644/Kadr w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło