II GSK 304/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1798/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A.S. na uchwałę Krajowego Zjazdu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały dotyczącej statutu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1798/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę A. S. na uchwałę Krajowego Zjazdu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], zmieniającą uchwałę w sprawie uchwalenia statutu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Jako podstawę odrzucenia skargi Sąd I instancji wskazał jej niedopuszczalność. Przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., stanowi, że przed sądami administracyjnymi rozpatrywane są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Zakres tych spraw precyzuje przepis art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. ustawy, który wymienia akty prawne poddane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Są to decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego, akty jednostek samorządu terytorialnego, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne sprawy, które na mocy przepisów ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zaskarżona została zmiana w statucie dotycząca sposobu wyboru Prezesa Krajowej Rady. Zakres regulowany zaskarżoną uchwałą nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne, jak również nie dotyczy spraw indywidualnych, do których miałyby zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżona uchwała nie dotyczy bowiem uprawnień lub obowiązków konkretnego podmiotu, a jest to sprawa czysto organizacyjna samorządu zawodowego. A. S. złożył skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 3 § 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że przepis ten dotyczy w odniesieniu do ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 42 ze zm.) tylko art. 19 ust. 5 i art. 24 ust. 2; - art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez przyjęcie, że wniesienie skargi w tej sprawie jest niedopuszczalne; - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez błędne ustalenie, że w tej sprawie została zaskarżona zmiana w statucie dotycząca sposobu wyboru Prezesa Krajowej Rady, gdy tymczasem przedmiotem skargi jest uchwała nr [...] podjęta przez VII Krajowy Zjazd Sprawozdawczy PIIB w dniu [...] czerwca 2008 r. w § 1 pkt 7, w którym zmienia się § 9 statutu, którego nowy zapis ujęty w ust. 4 stanowi, że tę samą funkcję, tj. Prezesa Rady Krajowej, przewodniczących okręgowych rad, przewodniczących organów krajowych i okręgowych oraz krajowego i okręgowego rzecznika koordynatora odpowiedzialności zawodowej można sprawować przez dwie kolejne kadencje; - art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 42 ze zm.) przez jego niezastosowanie w sytuacji gdy A. S. jako Przewodniczący Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej ma interes prawny w wyborze na tę funkcję po upływie okresu tzw. "kadencyjności". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu na podstawie art. 182 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jest uzasadniona. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływana jako p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie, która spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. A. S. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 3 § 3 p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., a także art. 40 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Z tak przedstawionych zarzutów wynika, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do ustalenia czy na podstawie art. 40 ust. 2 skarżący mógł wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na uchwałę Krajowego Zjazdu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, czy też skarga taka powinna ulec odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis ten informuje, że obok skarg poddanych właściwości sądów administracyjnych z mocy § 2 tego przepisu, które ustawodawca uznaje za typowe i zasadnicze dla wyznaczenia zakresu właściwości tych sądów, obowiązujące prawo przewiduje skargi nietypowe, rzadziej występujące i odbiegające swoją konstrukcją od skarg przewidzianych w § 2 tego przepisu (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 102). Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucając przedmiotową skargę, poza powołaniem treści przepisów art. 1, art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. ograniczył swoje wywody zasadniczo do trzech aspektów. Po pierwsze, odnośnie art. 3 § 3 p.p.s.a., wskazał, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść "np." na podstawie art. 19 ust. 5, 24 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Po drugie wyjaśnił czym jest statut. Po trzecie zaś, wyjaśnił dlaczego przedmiotowej uchwały nie można zaklasyfikować do kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd I instancji pominął w swoim uzasadnieniu treść art. 40 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, z którego wynika, że członek samorządu zawodowego może zaskarżyć uchwałę okręgowej izby do właściwych organów Krajowej Izby, a uchwałę Krajowej Izby do sądu administracyjnego. Sąd co prawda zwrócił uwagę na fakt, że w sprawach nienależących do zakresu administracji publicznej możliwa jest kontrola sądowoadministracyjna w przypadku, kiedy jest to wprost wskazane w ustawie szczególnej, ale jako przykłady powołał jedynie art. 19 ust. 5 oraz 24 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. A. S. w skardze wskazał, że wnosi ją na podstawie art. 40 ust. 2 powołanej ustawy, jednakże Sąd w uzasadnieniu nie wyjaśnił, dlaczego, w jego ocenie, wniesienie skargi na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle tego przepisu nie powołał, w związku z czym należy przyjąć, że nie rozważał możliwości wniesienia skargi na podstawie tego przepisu. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien ocenić, czy art. 40 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów może stanowić podstawę do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.