I SA/Gd 692/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-01-29

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2001 rok, wszczętej przed 1 stycznia 2003 r., ale zakończonej decyzją wydaną po tej dacie, należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 1 stycznia 2003 r. (jako korzystniejsze dla podatnika), w szczególności w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku zobowiązań podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2003 r., do których zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z 1 stycznia 2003 r., należy stosować przepisy korzystniejsze dla podatnika. Ponieważ przepisy obowiązujące przed nowelizacją nie przewidywały zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a przepisy po nowelizacji tak, to do oceny przedawnienia należy zastosować przepisy sprzed nowelizacji. W konsekwencji, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co oznacza, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. zgłosił zarzut przedawnienia postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) i organ odwoławczy (Dyrektor Izby Skarbowej) uznały, że przedawnienie nie nastąpiło, ponieważ wniesienie przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w 2004 roku spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej obowiązującymi po nowelizacji z 1 stycznia 2003 r. Skarżący kwestionował to stanowisko, argumentując, że należy stosować przepisy korzystniejsze dla podatnika, czyli te obowiązujące przed nowelizacją, które nie przewidywały takiego zawieszenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdził, że nie może być ono wykonane, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1.uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3.zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), - art. 34 § 1 i § 2 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954; z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego pismem z dnia 18.07.2008 r. Pana J. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 27.06.2008 r. zawierające stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20.03.2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ stwierdza, iż organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - Pana J. M. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20.03.2008 r., wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001. Podstawę prawną przedmiotowego tytułu wykonawczego stanowi decyzja Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 28.08.2003 r. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o opisany wyżej tytuł wykonawczy organ egzekucyjny przesłał do kilku banków zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych. Odpisy wymienionych wyżej zawiadomień z dnia 11.04.2008 r. doręczone zostały zobowiązanemu w dniu 29.04.2008 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 20.03.2008 r. Pismem z dnia 02.05.2008 r. Pan J. M. zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego powołując się na przesłankę przedawnienia egzekwowanego obowiązku - wymienioną w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia zobowiązany wskazał, iż zastosowane środki egzekucyjne są pierwszymi środkami, jakie dotyczą podatku PIT za 2001 r. W latach poprzednich nie prowadzono postępowania egzekucyjnego, zatem nie nastąpił skutek przerwania biegu terminu przedawnienia z art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa. Stosownie więc do treści art. 70 § 1 ww. ustawy - zdaniem zobowiązanego - z końcem 2007 r. zobowiązanie w podatku PIT za 2001 r. uległo przedawnieniu. Ponadto Pan J. M. zauważył, iż skoro egzekwowane zobowiązanie podatkowe powstało przed 01.01.2003 r. do obliczania terminu jego przedawnienia stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące przed tym dniem, a zatem prowadzone w sprawie tego podatku postępowanie przed sądami administracyjnymi nie ma żadnego wpływu na termin przedawnienia. W dniu 20.02.2008 r., Pan J. M. uzupełnił podanie z dnia 02.05.2008 r. poprzez jego podpisanie. Naczelnik Urzędu Skarbowego, stosownie do treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismem z dnia 25.05.2008 r., zwrócił się do wierzyciela z żądaniem wypowiedzenia się w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie nr [...] z dnia 27.06.2008 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu, stwierdzając, iż zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu i powinno być egzekwowane. W zażaleniu na postanowienie wierzyciela Pan J. M. wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie zgodnie z treścią zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zaskarżonemu postanowieniu zobowiązany zarzucił naruszenie: - art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. oraz art. 20 § 2 ustawy zmieniającej Ordynację podatkową od 01.01.2003 r. poprzez uznanie, że nie nastąpiło przedawnienie podatku dochodowego za 2001 r., którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, - a w konsekwencji art. 33 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy przywołując treść art. 33 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdza, iż w przypadku, gdy podstawą wniesionego zarzutu jest przedawnienie (art. 33 pkt 1 u.p.e.), tym samym zgodnie z art. 34 § 1 cytowanej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Odnosząc się do zgłoszonego przez stronę zobowiązaną zarzutu tj. przedawnienie obowiązku organ odwoławczy stwierdza, iż zgodnie z ogólną zasadą przewidzianą w przepisie art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wpływ na bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego mają instytucje zawieszenia oraz przerwania biegu tego terminu. W przedmiotowej sprawie podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 20.03.2008 r. jest decyzja Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 28.08.2003 r. określająca zobowiązanie Pana J. M. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 519.572,60 zł. Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 29.07.2004 r. Pan J. M. wniósł na wskazaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.07.2004 r., pismem z dnia 25.08.2004 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 30.08.2004 r., które wpłynęło do Izby Skarbowej w dniu 31.08.2004 r.), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, która została oddalona wyrokiem z dnia 07.04.2006 r., sygn. akt I SA/Gd 578/04. Jak wynika z akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 08.01.2008 r., sygn. akt II FSK 1547/06 (wpływ do Izby Skarbowej dnia 03.03.2008 r.) oddalił skargę kasacyjną Pana J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 07.04.2006 r., sygn. akt I SA/GD 578/04. W tak ustalonym stanie faktycznym zdaniem organu odwoławczego skoro w dniu 30.08.2004 r.. tj. w dniu składania skargi przez Pana J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 29.07.2004 r. obowiązywał przepis art. 70 § 6 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa -stosownie do którego bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zatem strona wnosząc skargę na decyzję rozstrzygająca kwestię zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. miała świadomość, że dokonanie tej czynności prawnej spowoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Przy czym stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w przypadku zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania, termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Ponadto organ zauważa, iż postępowanie w sprawie określenia Panu J. M. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. zostało wszczęte przed dniem 01.01.2003 r. natomiast decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana 28.08.2003 r., tj. po dniu wejścia w życie zmienionej ustawy - Ordynacja podatkowa. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 22 §1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1387), który stanowi, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. W świetle powyższego, zobowiązanie p. J. M. zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie uległo przedawnieniu a to oznacza, że zaskarżone postanowienie - zawierające stanowisko wierzyciela, odpowiada prawu. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Z treści skargi wynika, że Pan J. M. w całości powiela zarzuty podniesione w zażaleniu z dnia 18.07.2008 r. dodatkowo wskazując na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 8, art. 11 i art. 107 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego "poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu argumentów zażalenia i brak odniesienia się do nich". Dodatkowo w treści skargi z dnia 05.09.2008 r. skarżący zawarł wniosek - powołując się na zapis art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o "wstrzymanie wykonania decyzji Urzędu Skarbowego określającej wysokość podatku dochodowego za 2001 r. oraz postępowania egzekucyjnego jako aktów i czynności związanych ściśle z przedmiotem zaskarżenia". Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo za niezasadne uznał zarzuty skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 8, art. 11 i art. 107 k.p.a. Na rozprawie w dniu 22.I.2009 r. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej przywołując wyrok NSA z 16.V.07 r. o sygn. II FSK 668/06 podniosła, iż w rozważanej sprawie mają zastosowanie nowe przepisy zgodnie z art. 21 noweli z 30 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego przez błędną ich wykładnię w stopniu skutkującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W rozważanej sprawie kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. - jak twierdzi skarżący, co czyniłoby zasadnym Jego zarzut z art. 33 ust. 1 cyt./w. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; czy też rację mają organy egzekucyjne twierdząc, że wniesienie przez skarżącego w dniu 30.VIII.2004 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.VII.2004 r. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. spowodowało stosownie do treści art. 70 § 6 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa zawieszenie biegu terminu przedawnienia a w konsekwencji bezzasadnym byłby zarzut zobowiązanego z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia dla udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie jest wykładnia art. 20 § 1 i § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. - o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2002 r., nr 169, poz. 1387), w związku z art. 70 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ogólna zasadą przewidzianą w przepisie art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wpływ na bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego mają instytucje zawieszenia oraz przerwania biegu tego terminu. Niewątpliwie w/w przepis ma charakter prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 ustawy nowelizującej do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (Ordynacja podatkowa) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. Z kolei § 2 wprowadził zapis, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Regułą z niej wynikającą było więc stosowanie do stanów faktycznych przepisów w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z wyjątkiem przewidzianym w § 2, który to pozwalał na zastosowanie dotychczasowych przepisów o ile były one korzystniejsze dla podatnika i innych podmiotów zobowiązanych w świetle ustaw podatkowych. Zasadnicza różnica pomiędzy obydwoma wersjami przepisu art. 70 Ordynacji podatkowej sprowadza się do wprowadzenia po dniu 1 stycznia 2003 r. nowych przesłanek zawieszenie biegu terminu przedawnienia w postaci wszczęcia postępowania karnoskarbowego lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego Analizując zatem całą instytucję przedawnienia wraz ze zdarzeniami dotyczącymi przerwy, jak i biegu terminu przedawnienia w odniesieniu do zobowiązań podatkowych skarżącego za 2001 rok należy zauważyć, że obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. przepis pogorszyły w sposób niewątpliwy zdaniem Sądu sytuację zobowiązanego, wobec którego w dacie powstania zobowiązania podatkowego przepisy nie przewidywały w ogóle możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Trafnie wskazano w skardze, iż przedawnienie jest instytucją prawa materialnego i z tej przyczyny prawodawca z uwagi na zakaz retroakcji zobowiązany wręcz był w przepisach przejściowych, do ustanowienia takich regulacji, które chroniłyby podatników przed niekorzystną zmianą przepisów prawa. Zatem art. 20 § 2 cyt./w. ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw należy odczytywać w ten sposób, że skoro przepisy art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu przed nowelizacją z 1 stycznia 2003 r. w odniesieniu nie tylko do samego przedawnienia, ale też i obliczania zasad i terminów przedawnienia (w tym zawieszenia) były korzystniejsze dla podatnika, to należy je stosować w całości do rozpoczętego wcześniej terminu przedawnienia bez względu na to czy okoliczności uzasadniające zawieszenie przedawnienia (na skutek postępowań karnoskarbowych lub sądowoadministracyjnych) nastąpiły przed czy po wyżej wymienionej dacie. Nie ulega zdaniem Sądu żadnej wątpliwości, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie § 2 art. 20 w/w ustawy nowelizującej, który pozwala na zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacja, gdyż przepisy te były korzystniejsze dla podatnika. Nie przewidywały one bowiem możliwości zawieszenia biegu przedawnienia poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Pomimo wobec tego faktu, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący wniósł w dniu 30 sierpnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 28.VIII.2003 r. określającą p. J. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., a więc wystąpiły okoliczności, które w myśl przepisów obowiązujących po dniu 1 stycznia 2003 r. zawieszały bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, to nie mogą być one jednak uwzględnione. W niniejszym postępowaniu zastosowanie będą miały, jako korzystniejsze przepisy dotyczące zasad i terminów przedawnienia wskazane w art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., które nie zawierały jako przesłanek warunkujących zawieszenie biegu przedawnienia od wniesienia skargi do sądu administracyjnego co miało miejsce w danej sprawie. Należy zatem uznać, że nie doszło dc przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych poprzez wyżej wymienione zdarzenia. Natomiast mając na uwadze, iż postępowanie w sprawie określenia Panu J. M. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. zostało wszczęte przed dniem 01.01.2003 r. natomiast decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana 28.08.2003 r., tj.; po dniu wejścia życie zmienionej ustawy - Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej trafnie podniósł, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 22 § 1 w/w ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw który stanowi, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. Jednakże przepis ten jest przepisem procesowym co oznacza, że postępowanie podatkowe winno być prowadzone wg znowelizowanych w/w ustawą przepisów. Natomiast analizowany przepis art. 20 § 2 ustawy nowelizującej jak już wyżej podkreślono dotyczy przedawnienia - a więc prawa materialnego. Reasumując, Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę uznał za słuszny zarzut strony dotyczący naruszenie art. 20 ustawy nowelizującej, a obowiązkiem organów egzekucyjnych było przyjęcie, że w danej sprawie zastosowanie mają przepisy dotyczące trybu oraz terminów przedawnienia wskazane art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. jako korzystniejszej dla podatnika. Przedawnienie zobowiązań podatkowych jest jak wskazano wyżej instytucją prawa materialnego i następuje z mocy samego prawa, chyba że będą miały miejsce zdarzenia przewidziane w przepisach szczególnych, które spowodują przerwanie lub zawieszenie biegnącego terminu. Jeżeli takie okoliczności nie będą miały miejsca przedawnienie następuje z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zobowiązanie stało się wymagalne - a więc upłynął termin płatności podatku. W podatku dochodowym od osób fizycznych termin ten rozpoczyna swój bieg od dnia 1 maja roku następnego, gdyż termin płatności tego rodzaju podatku dochodowego kończy się z dniem 30 kwietnia roku następującego po roku, za który powstało zobowiązanie podatkowe. Mając na uwadze powyższe organy egzekucyjne winny wręcz z rzędu zbadać czy w danym postępowaniu nie zachodzą przesłanki w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo nie istniał. Sprawdzenie czy zachodzą takie przesłanki jest obowiązkiem organów egzekucyjnych. Winny one sprawdzić, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego lub nawet w jego toku, czy nie została spełniona przesłanka braku wymagalności obowiązku podatkowego na skutek nastąpienia przedawnienia, co było zresztą podnoszone przez stronę w zarzutach. Tym samym wobec uznania, iż w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przedawnienie roszczeń dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, organy egzekucyjne winny w konsekwencji umorzyć postępowanie egzekucyjne na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W ocenie sądu bez znaczenia natomiast dla rozpoznawanej sprawy jest kolejna nowelizacja art. 70 ordynacji podatkowej, dokonana ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199). Należy zwrócić uwagę, iż zmiany dot. art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oraz dodano kolejną podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia a mianowicie wniesienie żądania ustalenia przez Sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa prymy dodane do art. 70 § 6 - pkt 3 o w/w treści. Obie te zmiany są bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy z uwagi na jej stan faktyczny. W analizowanej sprawie zaszło tylko jedno zdarzenie którego skutki należało oceniać w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia a mianowicie wniesienie przez podatnika w dniu 30.VIII.2004 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.VII.2004 r. - w przedmiocie określenia p. J. M. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Faktu wniesienia w/w skargi do sądu administracyjnego nie można zdaniem sądu dwukrotnie oceniać w kontekście zawieszenia biegu terminu przedawnienia raz w świetle noweli obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. a drugi raz w świetle noweli obowiązującej od 1 września 2005 r. W ocenie sądu gdyby przedmiotowa skarga na decyzję wymiarową została wniesiona do sądu administracyjnego po 1 września 2005 r., wówczas należałoby zdarzenie to ocenić w kontekście ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. - o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (...) kierując się zasadą bezpośredniego działania nowego prawa. Skoro zaś w/w skarga została wniesiona do sądu administracyjnego 30.VIII.2004 r., to wpływ tego zdarzenia na zawieszenie biegu terminu przedawnienia należało ocenić w kontekście obowiązującej w tej dacie w/w ustawy z dnia 12 września 2002 r. - o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa (...). Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2008 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło