II GZ 168/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2009 r.; sygn. akt I SA/Kr 1284/08 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych oraz nałożenia sankcji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. B. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. z [...] sierpnia 2008 r. W związku z tym, iż skarga dotyczyła dwóch rozstrzygnięć organu administracji - sprawy zarejestrowano pod dwiema sygnaturami akt: I SA/Kr 1284/08 oraz I SA/Kr 1285/08. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 6 października 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1284/08 wezwano skarżącego do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Wezwanie zostało doręczone stronie 10 października 2008r. (k. [...] akt sadowych). We wskazanym terminie wpis od skargi nie został uiszczony. Pismem z [...] grudnia 2008 r. B. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z [...] sierpnia 2008 r. Wniosek motywował faktem, że złożył skargę, którą rozdzielono na dwie sprawy. Uszło to jego uwadze i dlatego opłacił tylko jedną z nich. W momencie, gdy dowiedział się o tym przeoczeniu uiścił wymagany wpis od skargi. Jak wynika z pokwitowania, kwota 200 zł została uiszczona [...] grudnia 2008 r. Pismem z [...] grudnia 2008 r. skarżący został wezwany do uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, poprzez wykazanie w jakiej dacie nastąpiło ustanie przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy. Skarżący w piśmie z [...] stycznia 2009 r. podał, iż opóźnienie terminu w uiszczeniu wpisu sądowego od skargi nie wynikło z jego winy, ponieważ nie wiedział, że "skarga została rozdzielona na dwie sprawy, mianowicie: I SA/Kr 1284/08 i I SA/Kr 1285/08". Skarżący stwierdził nadto, iż wpis od skargi o sygn. akt I SA/Kr 1285/08 został uiszczony w terminie. Natomiast skarga o sygn. akt I SA/Kr 1284/08 powinna być opłacona w tym samym terminie do [...] października 2008 r., a została opłacona [...] grudnia 2008 r. z chwilą, gdy B. B. dowiedział się o rozdzieleniu jego skargi na dwie sprawy. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1284/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek B. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie złożył w ciągu 7 dni, licząc od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jako okoliczność ustania przyczyny uchybienia terminu B. B. wskazał moment, w którym dowiedział się o rozdzieleniu jego skargi na dwie sprawy (równocześnie nie wskazując, w jakiej dacie tę informację uzyskał). Nadto w treści pisma z [...] stycznia 2009 r. sam przyznał, że wpis od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1285/08 został uiszczony w terminie. Skoro skarżący odebrał wezwanie o uiszczenie wpisu od skargi o sygn. akt I SA/Kr 1285/08, wcześniej odbierając wezwanie o uiszczenie wpisu od skargi o sygn. akt I SA/Kr 1284/08, to w dacie odbioru drugiego wezwania wiedział o tym, że przed Sądem zawisły dwie sprawy, od których odrębnie należy uiścić wpis, bowiem otrzymał dwa wezwania o uiszczenie wpisu do spraw o różnych sygnaturach akt. Sąd podniósł, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Kr 1285/08) zostało skutecznie doręczone skarżącemu [...] października 2008 r., zaś wpis uiszczono [...] października 2008 r. Wobec nie wykazania przez B. B. innych okoliczności, Sąd I instancji przyjął, iż o tym, że przed Sądem zawisły dwie sprawy (a zatem ustała przyczyna uchybienia terminowi) dowiedział się w momencie odbioru późniejszego wezwania (rozumianego jako wezwanie do uiszczenia wpisu w drugiej sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1285/08) o uiszczeniu wpisu sądowego. Skoro późniejsze wezwanie zostało odebrane [...] października 2008 r. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego powinien zostać złożony w ciągu 7 dni (termin ten upływał z dniem [...] października 2008 r.), a wniosek złożony został 1 grudnia 2008 r. W zażaleniu B. B. wniósł o zmianę powyższego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Strona podniosła, że po otrzymaniu ([...] października 2008 r.) zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] października (o sygn. akt I SA/Kr 1285/08) niezwłocznie uiściła wymagany wpis od skargi. Zaś następnego dnia, tj. [...] października 2008 r., otrzymała kolejne zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu. Po jego przeczytaniu była przekonana, że ma do czynienia z tym samym pismem, które otrzymała poprzedniego dnia, zwłaszcza, że treść obu dokumentów była identyczna. Nie zorientowała się przy tym, że zarządzenia te dotyczą dwóch odrębnych spraw. Autor zażalenia wskazał, że o fakcie nieuiszczenia wpisu w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1284/08 dowiedział się, gdy zatelefonował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] listopada 2008 r. Wtedy też wytłumaczono stronie, że wniesiona przez nią skarga została rozdzielona na dwa odrębne postępowania i zarejestrowana pod kolejnymi sygnaturami. Nadto poinformowano skarżącego, że skierowano do niego dwa pisma z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, a z uwagi na rozkład pracy w sekretariacie wykonanie ww. zarządzeń przeprowadzono w dwóch różnych dniach. Skarżący nie dowiedział się zatem - jak twierdzi - o rozdzieleniu jego spraw [...] października 2008 r. (kiedy otrzymał drugie wezwanie do uiszczenia wpisu), lecz [...] listopada 2008 r. z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu. Uiścił wpis od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1284/08 - [...] grudnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W przepisie tym nie określono kryteriów według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając te przesłanki należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swe interesy. Inne zatem są standardy oceny rzetelności profesjonalnego pełnomocnika (wyższe), a inne osoby nie posiadającej wykształcenia prawniczego i występującej w toku postępowania samodzielnie. Biorąc powyższe pod uwagę koniecznym jest uwzględnienie okoliczności, że B. B. występował - na wcześniejszym etapie postępowania - samodzielnie, nie dysponując odpowiednią znajomością przepisów postępowania. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nastąpiło dopiero na etapie postępowania zażaleniowego (vide: pełnomocnictwo k. [...] akt sądowych). Jak wynika z akt sprawy (sygn. akt I SA/Kr 1284/08) skarga B. B., jako że dotyczyła dwóch rozstrzygnięć organu administracji, została zarejestrowana pod dwiema sygnaturami akt: tj. I SA/Kr 1284/08 oraz I SA/Kr 1285/08. Zatem już sam fakt zarejestrowania jednej skargi i rozdzielenia sprawy na dwa odrębne postępowania mógł sprawić, że skarżący występując samodzielnie, nawet dokładając należytej staranności, mógł pozostawać w przekonaniu, iż wystarczy uiszczenie jednego tylko wpisu od skargi. Zwłaszcza, że drugie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego (w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1285/08) otrzymał kilka dni po pierwszym, tj. [...] października 2008 r. Wpis w tej sprawie skarżący uiścił [...] października 2008 r. Do mylnego przeświadczenia skarżącego mógł przyczynić się również fakt, że sprawy zostały zarejestrowane pod kolejnymi sygnaturami. Wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nadawana jest sygnatura akt sądowych przy rejestracji konkretnej skargi, co pozwala zidentyfikować daną sprawę, i na którą Sąd powołuje się każdorazowo w toku rozpoznawania sprawy, przy każdej dokonywanej czynności. Zaś fakt rozdzielenia jednej skargi na dwa odrębne postępowania jest dokonywaną przez Sąd czynnością materialno-techniczną. Skarżącego działającego osobiście Sąd nie zawiadomił o rozdzieleniu. Na okoliczność, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie zawisły dwie sprawy B. B. dowiedział się [...] listopada 2008 r. (v: biling połączeń wykonanych na numer telefonu WSA w Krakowie - k. [...] akt sądowych). W tym dniu pracownik Sądu poinformował skarżącego, że wniesiona przez niego skarga została rozdzielona na dwie sprawy i zarejestrowana pod dwiema różnymi sygnaturami. Jak wynika z akt sprawy, skarżący [...] grudnia 2008 r., złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu (k. [...] akt sądowych). Jednocześnie z tymże wnioskiem uiścił wymagany wpis od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1284/08 (k. [...] akt sądowych). Jak z powyższego wynika, B. B. należycie uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wpisu od skargi w sprawie sygn. akt I SA/Kr 1284/08. Warunkiem przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowanie terminu; dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Powyższe przesłanki B. B. spełnił, stąd rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi - nie odpowiada prawu i winno zostać uchylone W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.