III SA/Gd 359/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie WSA Alina Dominiak, WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 11 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 30 maja 2008 r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego J. J. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozkazem personalnym z dnia 30 maja 2008 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 2 czerwca 2008 r. zwolnił ze służby w Policji sierżanta sztabowego J. J. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w świetle art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, a samo zwolnienie nastąpić może przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się w ten sposób, że w/w funkcjonariusz od dnia 1 marca 2007 r. do dnia 30 września 2007 r. oraz w dniach 2 października 2007 r. – 16 grudnia 2007 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich. Co ważne, orzeczeniem z dnia 17 grudnia 2007 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA uznała funkcjonariusza za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidzkiej. Funkcjonariusz w dniu 1 października 2007 r. stawił się do służby w Komisariacie Policji na K., jednakże obecność w komisariacie w danym dniu nie oznacza, że funkcjonariusz był zdolny do pełnienia służby. W istocie bowiem było to działanie pozorne, wymierzone na przerwanie zwolnienia lekarskiego i rozpoczęcia na nowo przewidzianego przez ustawę terminu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby. Tym samym realny termin zaprzestania służby z powodu choroby upłynął z dniem 1 marca 2008 r. W odwołaniu od w/w rozstrzygnięcia J. J. wskazał, że organ orzekający w sprawie błędnie przyjął datę 1 marca 2008 r. jako datę upływu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby. Okres ten powinien być bowiem liczony od następnego dnia po dniu 1 października 2007 r., kiedy to funkcjonariusz ostatni raz był na służbie i – w następstwie rozmowy z komendantem - pełnił szereg czynności służbowych. W ocenie odwołującego to na pracodawcy spoczywa obowiązek skierowania policjanta na badania lekarskie czego w niniejszym przypadku nie uczyniono; nadto zaświadczenia lekarskie świadczące o niezdolności do służby nie obejmują dnia 1 października 2007 r. przez co wspomniany okres 12 miesięcy rozpoczął swój bieg w dniu następnym. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 11 lipca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ odwoławczy podniósł, że najistotniejsza okoliczność faktyczna sprawy - jednodniowa obecność na komisariacie - nie oznaczała, że funkcjonariusz mógł podjąć czynności służbowe. J. J. nie posiadał bowiem zaświadczenia lub orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby. W sytuacji gdy funkcjonariuszowi w dniu 2 października 2007 r. wystawiono kolejne zwolnienie lekarskie można wnioskować, że krótkotrwała obecność funkcjonariusza w miejscu pełnienia służby miała charakter pozorny, zmierzający wyłącznie do przerwania biegu okresu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Tym samym orzeczenie wydane przez Komendanta Miejskiego Policji było w pełni uzasadnione i prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. J. zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 1,10,77 § 1, 107 § 3 i 108 § 1 k.p.a. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący nawiązując do argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że organy orzekające w sprawie bezpodstawnie i błędnie przyjęły pozorność czynności stawienia się do służby w dniu 1 października 2007 r. Co równie ważne, skarżący w dniu stawienia się do służby nie otrzymał skierowania na kontrolne badania lekarskie, mimo, iż obowiązek wystawienia takiego skierowania w świetle obowiązujących przepisów prawa spoczywa na pracodawcy. Wspomniany przez art. 43 ust. 1 ustawy o Policji 12 - miesięczny okres nie może być zaś przerywany. Rozszerzająca wykładnia tego przepisu dokonana przez organy orzekające w sprawie, pozwalająca na wliczanie do tego okresu wcześniejszych absencji zdrowotnych jest tym samym błędna. Wspomniany okres rozpoczął bowiem swój bieg w dniu 2 czerwca 2008 r., co wynika z rozkazu personalnego o zwolnieniu od zajęć służbowych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu prawnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz. U z 2007 r. nr 43 poz. 277 z późn. zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji - policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, przy czym zgodnie z art. 43 ust.1 powołanej ustawy zwolnienie policjanta ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że skarżący był czasowo niezdolny do służby w okresie od 1 marca 2007 r. do 30 września 2007 r.. W dniu 1 października 2007 r. skarżący stawił się do służby w Komisariacie Policji w G. K. i w godzinach od 7.30 do 15.30 odbył służbę. Od dnia 2 października 2007 r. do 16 grudnia 2007 r. skarżący ponownie przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia 17 grudnia 2007 r. stwierdzono całkowitą niezdolność policjanta do służby. Istotą problemu w sprawie jest ustalenie czy czasowa niezdolność do służby policjanta trwała nadal mimo podjęcia przez niego w dniu 1 października 2007 r. służby, czy też , że bieg terminu 12 miesięcy, o jakim mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zaczął biec na nowo od dnia 2 października 2007 r. Ma to istotne znaczenie dla prawidłowego określenia daty zwolnienia policjanta ze służby Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), policjant podlega badaniom określonym w przepisach o służbie medycyny pracy w zakresie i terminie wskazanym przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy ( tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.) służba medycyny pracy sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracującymi, w szczególności przez: wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kwartalnych przewidzianych w kodeksie pracy. Przechodząc z kolei na grunt przepisów prawa pracy należy stwierdzić, że zgodnie z art. 229 § 2 Kodeksu pracy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Nadto pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku ( art. 229 § 4 k.p.). Należy w tym miejscu zauważyć, że pracownik, który stawi się do pracy po zakończeniu okresu niezdolności do pracy trwającego dłużej niż 30 dni i zgłosi gotowość do wykonywania pracy, nie ma obowiązku dostarczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, bowiem obowiązek skierowania takiego pracownika na badania lekarskie ciąży na pracodawcy. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 1 października 2007 r. stawił się do pracy i zgłosił gotowość do jej wykonywania, co winno było spowodować natychmiastowe skierowanie go przez pracodawcę na badania celem uzyskania orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 229 § 4 k.p., co jak wiadomo nie miało miejsca. Jednak zdaniem organów orzekających w sprawie obecność skarżącego w dniu 1 października 2007 r. w miejscu pracy miała charakter czynności pozornej, bowiem nie posiadał on stosownego zaświadczenia lekarskiego, zaś sam fakt obecności w miejscu pracy nie oznaczał, iż mógł on podjąć czynności służbowe. Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdził, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie można jednak pominąć faktu, że wbrew treści art. 229 § 4 k.p. skarżący został w w/w dniu dopuszczony do pracy, co potwierdza lista obecności i że, jak twierdzi, przez 8 godz. wykonywał czynności biurowo-administarcyjne. Nie ma przy tym znaczenia fakt, czy były to czynności służbowe na stanowisku dyżurnego, bowiem skarżący wykonywał zadania, do których został skierowany przez przełożonego. Podkreślić należy, na co wskazuje utrwalone orzecznictwo, że art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym o charakterze ochronnym, gdyż chroni trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy choroby. Stąd też nie można podzielić stanowiska organów uznających fakt stawienia się skarżącego do służby w dniu 1 października 2007 r. za czynność pozorną w sytuacji, gdy w tym dniu stawił się on do pracy i został do niej dopuszczony, w efekcie czego wykonywał określone przez przełożonego czynności. Nie można przy tym nie zauważyć, że powstała sytuacja była skutkiem popełnionych przez pracodawcę błędów, co w żaden sposób nie usprawiedliwia przerzucania negatywnych skutków takiego działania na pracownika. Odmienna interpretacja faktów prowadziłaby do sprzecznego z linią orzecznictwa w tym przedmiocie ustalenia, że mimo braku stwierdzenia czasowej niezdolności do służby w dniu 1 października 2007 r. niezdolność ta de facto w tym dniu istniała, przy czym organy na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawiły żadnych dowodów, do czego były zobligowane na mocy art. 77 § 1 k.p.a. Na skutek tego stanowisko organów w tej kwestii narusza też jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego wynikającą z art. 80 k.p.a.- zdaniem Sądu materiał dowodowy, który został zgromadzony w sprawi, nie dawał podstaw do przyjęcia tezy, że jednodniowa obecność skarżącego w pracy miała charakter czynności pozornej. Tak więc, w okolicznościach sprawy przyjąć trzeba, że skarżący w dniu 1 października 2007 r. przebywał na służbie i okoliczność ta ma wpływ na ustalenie ochronnego okresu dwunastu miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r. sygn. II SA 3145/00, LEX nr 55049 ). Powyższa konstatacja skutkuje uznaniem, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego Policji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jak również powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 30 maja 2008 r. Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią wskazania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec uwzględnienia przez Sąd skargi Jednocześnie, na mocy art. 152 tejże ustawy, Sąd określił w wyroku, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.