II SA/Bd 873/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M Sp. z o.o. w T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...[ września 2008 r. nr [...[ w przedmiocie nakazu wypłacenia pracownikom wynagrodzeń oddala skargę Nakazem z dnia [...] lipca 2008 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] nakazał [...] sp. z o.o. w [...] (zwanego dalej "Spółką"): 1. wypłacić wskazanym z imienia i nazwiska pracownikom wynagrodzenie za miesiące grudzień 2007r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2008 r., 2. wypłacić odprawy rentowe i emerytalne dla wskazanych z imienia i nazwiska pracowników, 3. wypłacić wskazanym z imienia i nazwiska pracownikom nagrody jubileuszowe, do których nabyli prawo w okresie od września 2007 r. do czerwca 2008 r., 4. wypłacić wymienionym z imienia i nazwiska byłym pracownikom ekwiwalenty pieniężne w związku z rozwiązaniem umów o pracę w okresie od grudnia 2007 r. do czerwca 2008 r., 5. wypłacić wskazanym z imienia i nazwiska byłym pracownikom odszkodowania w związku z rozwiązaniem omów o pracę w trybie art. 55 § 1¹ k.p. w okresie od grudnia 2007 do czerwca 2008r., 6. wypłacić wymienionym z imion i nazwisk byłym pracownikom odprawy pieniężne w związku z rozwiązaniem umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników i odszkodowania z art. 36¹ § 1 kp w okresie od grudnia 2007 do czerwca 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonej w Spółce kontroli ustalono, że pracownicy nie otrzymali należnych im wynagrodzeń oraz innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Kwoty należnych im świadczeń, wskazane w decyzji, zostały naliczone przez Kierownika Działu Spraw Pracowniczych i ich wysokość nie powinna budzić wątpliwości. Organ podniósł, że wziął pod uwagę trudna sytuację spółki, jednakże nie wydanie nakazu w zakresie wypłaconych świadczeń oznaczałoby przerzucenie ryzyka prowadzenia spółki na pracowników, co byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa pracy oraz interesem samych pracowników. W odwołaniu od powyższego nakazu, Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 i 7 k.p.a. w związku z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nadzwyczajnych okoliczności dotyczących skarżącej, związanych z powstaniem stanu jej niewypłacalności, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto zarzucił organowi naruszenia art. 11 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (cyt. wyżej) poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia braku możliwości jej natychmiastowego wykonania, a także naruszenie art. 159 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na niewstrzymanie z urzędu wykonania decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania. Spółka powołując się na złą sytuację finansową w jakiej się znalazła, wskazała, że nie była w stanie zabezpieczyć w określonym w nakazie terminie dostatecznych środków finansowych na jego wykonanie, w związku z czym termin ten powinien zostać zmieniony tak aby obowiązek był możliwy do wykonania dla Spółki. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] utrzymał zaskarżony nakaz w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że bezsporne jest, że świadczenia, o których rozstrzyga nakaz są należne i wymagalne. Powołanie się na trudności w działaniu Spółki, w tym na przyczyny powstania jej niewypłacalności, zdaniem organu odwoławczego, pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Organ II wywiódł, że w świetle zasady ponoszenia ryzyka działalności gospodarczej pracodawcy nie jest on uprawniony do badania przyczyn uchybienia obowiązkowi zapłaty należności. Wskazał, również, że decyzja w sprawie nakazu zapłaty należności pracowniczych podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa i niemożliwe było zastosowanie art. 135 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł także, że kwestionowana decyzja nie jest, wbrew twierdzeniom strony, niewykonalna. Kłopoty finansowe Spółki nie mogą bowiem przesądzać o niewykonalności decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. w [...] podniosła, że decyzja ta została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nadzwyczajnych okoliczności dotyczących skarżącego, związanych z powstaniem stanu jego niewypłacalności, a także, że decyzja ta jest trwale niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Strona skarżąca wywiodła, że o ile wydanie kwestionowanej decyzji uzasadnionej jest treścią obowiązków pracodawcy określonych w przepisach Kodeksu Pracy, to organy administracyjne przy rozstrzygnięciu sprawy i określeniu terminu wykonania nakazu nie wzięły pod uwagę okoliczność, iż wskutek zaistnienia zdarzeń gospodarczych oraz powstania stanu niewypłacalności spółka nie posiada środków finansowych umożliwiających natychmiastowe wykonanie postanowień nakazu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Należy w związku z tym stwierdzić, że kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w przepisie art. 134 p.p.s.a. doprowadziła do uznania, że decyzja ta odpowiada prawu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie organu inspekcji pracy, wydane w oparciu o przepis art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589; ze zm), uprawniający inspektora do wydania decyzji nakazującej wypłatę należnych pracownikom świadczeń, jeśli pracodawca obowiązkowi temu uchybia. W wyżej omawianym przepisie wskazuje się jednoznacznie, że nakazy wydawane w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Przewidziane w przytoczonych przepisach nakazy stanowią drugą - obok postępowania przed sądem powszechnym - administracyjną drogę dochodzenia roszczeń o wynagrodzenia i inne świadczenia za pracę. Aby mógł być wydany nakaz wynagrodzenie lub świadczenie musi być "należne", czyli prawo do niego nie może budzić wątpliwości. Wskazać należy w związku z tym, że okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że w chwili wydawania decyzji przez inspektora pracy i rozpatrzenia odwołania od decyzji, pracodawca pozostawał w zwłoce w wypłacie należności pracowniczych wymienionych w zaskarżonej decyzji, które miały charakter wymagalny. Strona skarżąca kwestionuje jedynie nadany decyzji organu I instancji rygor natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że rygor ten wynika z samej ustawy. Zgodnie z art. 33 ust 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jednym z działań, jakie może podjąć Inspektor Pracy po przeprowadzeniu kontroli u pracodawcy, jest wydanie decyzji, o której stanowią przepisy art. 11 pkt 1 - 4 oraz 6 i 7 cyt. ustawy. Decyzje te stanowią instrument represyjny w przypadku stwierdzenia w toku kontroli naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia. Przepis art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który znalazł zastosowanie w rozpatrywanym stanie faktycznym, wprowadza możliwość wydania decyzji nakazującej pracodawcy wypłatę należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę i innych przysługujących mu świadczeń. Jednocześnie, mając na względzie szczególną ochronę należności pracowniczych, ustawodawca w omawianym przepisie w sposób bezwzględny przesądził o nadaniu takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Tak więc w omawianym zakresie swoboda organu nadzoru jest całkowicie wyeliminowana i organy nie mają możliwości różnicowania terminu wykonania nakazu, o którym mowa, nawet gdyby stwierdziły, że zaistniały po temu uzasadnione przesłanki. W tych okolicznościach organ był uprawniony do wydania nakazu, który uzyskał natychmiastową wykonalność z mocy art. 11 pkt 7 cyt. ustawy. Kwestionowanie zatem co do zasady natychmiastowej wykonalności orzeczenia nie może odnieść zamierzonego skutku. Mając na względzie podnoszony przez skarżącego zarzut niewykonalności kwestionowanej decyzji, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiący przesłankę do stwierdzenia jej nieważności, podnieść należy, że nie można uznać za przeszkód powodujących niewykonalność decyzji finansowych trudności Spółki. Należy uznać, że podnoszone w skardze argumenty, związane z brakiem środków finansowych na wykonanie nakazu, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawach prowadzonych przed organami Państwowej Inspekcji Pracy. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.