I SA/Wa 1447/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-05

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Gabriela Nowak, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości z 1956 r. wydane na podstawie dekretu z 1949 r. jest dotknięte wadą uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności, w szczególności w zakresie braku konkretnej ceny w wezwaniu do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości oraz braku zbadania niezbędności wywłaszczanej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak konkretnej ceny w wezwaniu do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu z 1949 r., poprzez odesłanie do art. 28 tego dekretu, nie stanowił naruszenia uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu. Kwestia niezbędności nieruchomości dla celów wywłaszczenia została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu i nie mogła być podnoszona w postępowaniu nadzorczym.
Stan faktyczny
Spadkobiercy byłych właścicieli wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium WRN z 1956 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, zarzucając m.in. brak niezbędności wywłaszczenia i brak ustaleń w tym zakresie. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że warunki wywłaszczenia na podstawie dekretu z 1949 r. zostały spełnione, w tym uzyskano zezwolenie i wezwano właścicieli do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1956 r. w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., o powierzchni [...] m², oznaczonej jako działka nr [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1956 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. orzekło o wywłaszczeniu - między innymi -nieruchomości położonej w K,, o powierzchni [...], oznaczonej jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą Iwh [...], stanowiącej własność P. S. i M. S. Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. spadkobiercy byłych właścicieli – J. S., T. W., J. P., B. S., I. W., K. S. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K z dnia [...] kwietnia 1956 r. w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., o powierzchni [...], oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, między innymi, iż wywłaszczona zaskarżonym orzeczeniem nieruchomość nie była niezbędna dla realizacji tych planów, zaś organ wywłaszczeniowy nie dokonał oceny całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności nie przeprowadził jakichkolwiek ustaleń czy wyjaśnień dotyczących rzeczywistej niezbędności wywłaszczenia na cele, dla których wywłaszczenie jest według ustawy dopuszczalne. Po rozpoznaniu tego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1956 r. w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., o powierzchni [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że kwestionowane orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1956 r. wydane zostało na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. 1952 r. Nr 4, poz. 31), zatem wedle ww. przepisów oraz stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania należy oceniać zasadność i prawidłowość dokonanego wywłaszczenia. Na podstawie powołanych przepisów wywłaszczeniu podlegały nieruchomości, które były niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a ich nabycie w drodze cywilnoprawnej nie było możliwe. Zaś koniecznym warunkiem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego było: 1) uzyskanie zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości, 2) uprzednie wezwanie właściciela nieruchomości - przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych - do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Minister uznał, że oba warunki zostały spełnione. Jeżeli chodzi o spełnienie warunku z punktu 1), to przepis art. 5 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. nakładał na wnioskodawcę wywłaszczenia obowiązek uzyskania zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości, które to zezwolenie w myśl art. 5 ust. 2 dekretu miało być poprzedzone stosowną opinią prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - jeżeli uzna, że nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że przewidziane będą środki na jej nabycie. W niniejszej sprawie ubiegającym się o przejęcie nieruchomości był Instytut [...] w K., który uzyskał w dniu [...] grudnia 1955 r. zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego Nr [...] na nabycie nieruchomości pod budowę Zakładu [...]. Ponadto pismem z dnia 21 lipca 1954 r. Minister Górnictwa zezwolił Instytutowi [...] w K. na zgłoszenie wniosku do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o wydanie zezwolenia przewidzianego w art. 5 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - wskazując w uzasadnieniu pisma, iż przedmiotowa inwestycja została zaplanowana Uchwałą Prezydium Rządu Nr [...] z dnia [...] marca 1954 r. z terminem wykonania w latach 1954-1956 i może być zlokalizowana jedynie na tym terenie. Stosowną opinię wydało również w dniu [...] lipca 1954 r. Nr [...] Prezydium. Wojewódzkie{ Rady Narodowej w K. stwierdzając - w oparciu o zaświadczenie lokalizacyjne nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r. - iż nabycie nieruchomości jest niezbędne dla Instytutu [...] pod budowę Zakładu [...]. Wobec powyższego Minister uznał, że brak jest podstaw do uznania zarzutu skarżących o niezasadności wywłaszczenia nieruchomości położonej w K., o powierzchni [...], oznaczonej jako działka nr [...], - bowiem spełniony został warunek określony w ww. przepisie art. 5 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Natomiast jeżeli chodzi o punkt 2), to na podstawie art. 8 powołanego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie, przewidziane w art. 5, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, aby odstąpił mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Zatwierdzając cenę, prezydium wojewódzkiej rady narodowej było zobowiązane jednocześnie ustalić warunki zapłaty. Pismem z dnia 4 stycznia 1956 r. Instytut [...] - jako inwestor budowy Zakładu [...] w K. - wyraził gotowość zawarcia umowy kupna za cenę, która zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. i zatwierdzona przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Jednocześnie wezwano właścicieli przedmiotowej nieruchomości do zawarcia - w terminie 15 dni od dnia wywieszenia niniejszego wezwania na tablicy ogłoszeń - wspomnianej wyżej umowy. Przedmiotowe wezwanie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń od dnia 5 stycznia 1956r. do dnia 19 stycznia 1956r. Zgodnie z obowiązującym w dacie wywłaszczenia Zarządzeniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1949 r. (Monitor Polski Nr [...], poz. [...]) w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji tychże planów - wezwanie powinno zawierać wyrażenie gotowości wykonawcy narodowych planów gospodarczych do zawarcia umowy kupna za cenę, która zostanie określona przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych zgodnie z zasadami art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. a zatwierdzona przez władzę naczelną wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na warunkach ustalonych przez tę władzę. Ponadto zarządzenie to określało wzór wezwania, do którego wykonawcy narodowych planów gospodarczych mieli się dostosować. Z uwagi na to, że wezwanie z dnia [...] stycznia 1956 r. jest zastosowaniem obowiązującego wzorca, dlatego też Minister przyjął, że zakres i treść wezwania nie może być uznane za rażące naruszenie art. 8 ust. 1 ww. dekretu. Mając powyższe na uwadze, Minister stwierdził, że tym samym spełniony został warunek określony w art. 8 dekretu. Dodał, że zostały również spełnione pozostałe przesłanki określone w dekrecie z dnia 26 kwietnia.1949 r.. Pismem z dnia 16 lutego 1956 r. z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił Instytut [...] w K., który był uprawniony, na mocy art. 2 ust. 2 ww. dekretu do nabycia nieruchomości - jako wykonawca narodowych planów gospodarczych. Wniosek o wszczęcie wywłaszczenia spełnia wszystkie przesłanki z art. 17 ust. 3 dekretu - bowiem dołączono do niego wszelkie niezbędne załączniki: zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, wezwanie zbiorowe, plan sytuacyjny z klauzulą PKPG, operaty szacunkowe, wykaz nieruchomości oraz ich właścicieli, plan sytuacyjny podziału parcel i wypisy hipoteczne oraz informację odnośnie warunków socjalnych właścicieli. Zawiadomieniem z dnia 28 lutego1956 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. poinformowało o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego obejmującego, między innymi, nieruchomość o powierzchni [...] m², oznaczoną jako działka nr [...], objętą księgą wieczystą Iwh [...], stanowiącą własność P. S. i M. S. (pkt. 40 zawiadomienia) oraz poinformowało strony o terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wyznaczonym na dzień 20 marca 1956 r. Przed wydaniem orzeczenia - zgodnie z art. 21 ust. 1 dekretu - w dniu 20 marca 1956 r. została przeprowadzona rozprawa, w której brali udział m. in. właściciele przedmiotowej nieruchomości oraz rzeczoznawca. Orzeczenie to zawiera wszystkie elementy określone w art. 21 ust. 2 dekretu - ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia, wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło oraz ustosunkowanie się do ewentualnych wniosków stron. Wobec powyższego Minister uznał, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. - wywłaszczając przedmiotową nieruchomość orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1956 r. – nie dopuściło się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Ponadto w trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również, aby badane orzeczenie naruszyło pozostałe przesłanki art. 156 § 1 kpa – w związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1956 r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili J. S. i T. W. - podnosząc, między innymi, iż naruszony został przepis art. 8 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., bowiem oferta o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie zawierała konkretnie ustalonej ceny. Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ocenie nadzorczej podlegała prawidłowość orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1956 r. w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., o powierzchni [...], oznaczonej jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą Iwh [...], stanowiącej własność P S. i M. S. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - zatem Minister Infrastruktury winien był ocenić, czy postępowanie dotyczące wywłaszczenia nieruchomości zostało przeprowadzone zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa. Minister dodał, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa - to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty w granicach określonych orzeczoną decyzją. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że decyzja z dnia [...] marca 2008 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1956 r. - została wydana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Wywłaszczenia nieruchomości dokonano na wniosek uprawnionej osoby - Instytutu Naftowego w K.; wniosek zawierał wszelkie niezbędne załączniki - w tym zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości i wezwanie do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości za cenę, która zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu przez wykonawcę, a zatwierdzona przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej; została też przeprowadzona rozprawa w której brał udział rzeczoznawca. Odnosząc się do zarzutu, iż w wezwaniu skierowanym do właścicieli nieruchomości nie podano ustalonej ceny, Minister wskazał, że nie można uznać, aby brak konkretnej ceny w wezwaniu był rażącym naruszeniem prawa, skoro szczegółowy tryb ustalony w zarządzeniu Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 listopada 1949 r. w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji tychże planów (M.P. 49 A-89.1084) - przewidywał możliwość wskazania jedynie zasad ustalania ceny, co wnioskodawca wywłaszczenia zastosował. Z § 2 tego zarządzenia ewidentnie wynika, że wezwanie powinno było zawierać wyrażenie gotowości wykonawcy narodowych planów gospodarczych do zawarcia umowy kupna za cenę, która miała zostać określona przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych zgodnie z zasadami art. 28. dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., a zatwierdzona przez władzę naczelną wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na warunkach ustalonych przez tę władzę Jednocześnie Minister przytoczył uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2008 r. (I OPS 2/08) stwierdzającą, iż: "określenie ceny w wezwaniu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia.1949 r., poprzez odesłanie do art. 28 tego dekretu, nie stanowiło naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu". Minister odniósł się też do zarzutu skarżących, iż przed wywłaszczeniem nieruchomości nie zbadano, czy jest ona niezbędna dla celów wywłaszczenia - wskazując, że zgodnie z art. 5 i 7 dekretu, o niezbędności nieruchomości dla celów narodowych planów gospodarczych i braku możliwości pozyskania na tej cel innej nieruchomości Skarbu Państwa rozstrzygał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na podstawie przedstawionych dokumentów i w postępowaniu odrębnym od postępowania wywłaszczeniowego. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem J. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucała jej naruszenie : - art. 7, 77 oraz 80 kpa poprzez brak wszechstronnej i rzetelnej analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, - art. 156 § 1 pkt. 4 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1956 r., - art. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 5 marca 2008 r. wydanej pomimo nie zbadania przesłanki niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, - art. 8 ust 1 ww. dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. poprzez uznanie prawidłowości wezwania do zawarcia umowy sprzedaży mimo, że wezwanie nie zawierało konkretnej ceny. Podniosła również, że nie zgadza się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. I OPS 2/08, w której Sąd uznał, iż określenie w wezwaniu do zbycia nieruchomości ceny poprzez odesłanie do art. 28 dekretu nie stanowiło naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu – wnosząc o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 269 p.p.s.a., o rozstrzygnięcie powyższej kwestii przez pełny skład Izby Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 28 stycznia 2009 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności: - zezwolenia z dnia 21 lipca 1954 r. Ministra Górnictwa na zgłoszenie wniosku do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości, - zezwolenia z dnia 30 grudnia 1955 r. Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości pod budowę Zakładu [...]. Na rozprawie w dniu 5 lutego 2009r. Sąd postanowił nie uwzględnić tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., którą utrzymał on w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1956 r. w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., o powierzchni [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art.156-158 kpa podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa. W postępowaniu prowadzonym w trybie art.156 § 1 pkt 2 kpa - którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności orzeczenia wydanego w postępowaniu o wywłaszczenie nieruchomości, prowadzonym na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. 1952 r. Nr 4, poz. 31), zwanego dalej "dekretem" - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad i trybu wywłaszczenia oraz podstawy prawnej wydanego orzeczenia, w świetle dających się obiektywnie ujawnić istotnych okoliczności sprawy i z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art.156 § 1 pkt 2 kpa organ winien badać nie tylko samą treść orzeczenia oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jego wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych (tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu orzeczenia podlegającego weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Minister Infrastruktury orzekający w niniejszej sprawie uznał - a Sąd w całości podzielił jego stanowisko - że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K., wywłaszczając przedmiotową nieruchomość orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1956 r., nie dopuściło się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Poza tym orzeczenie to nie naruszyło także pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 kpa – w związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stwierdzić należy, że argumenty Ministra Infrastruktury nie budzą zastrzeżeń merytorycznych. Należy zgodzić się że stwierdzeniem organów, że wywłaszczenia nieruchomości dokonano na wniosek uprawnionej osoby - Instytutu [...] w K.; wniosek zawierał wszelkie niezbędne załączniki - w tym zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości i wezwanie do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości za cenę, która zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu przez wykonawcę, a zatwierdzona przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej; została też przeprowadzona rozprawa w której brał udział rzeczoznawca ponadto orzeczenie zawiera wszystkie elementy określone w art. 21 ust. 2 dekretu - ustala przedmiot i rozmiar wywłaszczenia oraz wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło. Odnosząc się do podstawowego zarzutu skarżącej - brak w wezwaniu skierowanym do właścicieli nieruchomości konkretnie oznaczonej ceny - to Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uchwale 7 sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r. I OPS 2/08: " W wezwaniu właściciela do odstąpienia nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, wykonawca narodowych planów gospodarczych był zobowiązany wskazać cenę konkretnie określoną, zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Określenie ceny w wezwaniu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powołanego dekretu, przez odesłanie do art. 28 tego dekretu nie stanowiło naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu, uzasadniającego z tego powodu stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości". Natomiast zarzut skarżącej dotyczący tego, że przed wywłaszczeniem nieruchomości nie zbadano, czy jest ona niezbędna dla celów wywłaszczenia - nie może być podnoszony skutecznie w niniejszym postępowaniu. Kwestia ta została rozstrzygnięta prawomocnym zezwoleniem Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] grudnia 1955 r. – a więc w postępowaniu odrębnym od postępowania wywłaszczeniowego. Fakt, że skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia nie świadczy o konieczności zawieszenia niniejszego postępowania sądowego. W przypadku uzyskania korzystnej dla siebie decyzji, skarżąca będzie mogła złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Zatem należy uznać, że Minister Infrastruktury - oceniając w postępowaniu nadzorczym zgodność z prawem orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] kwietnia 1956 r. - słusznie stwierdził, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że kontrolowane orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i zasadnie odmówił stwierdzenia jego nieważności. Ponadto wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył on stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadnił przekonująco swoje decyzje nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów – zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło